Strona główna›Atrakcje›Tbilisi›Aleja Agmaszenebelego
Miasta i miasteczkaPiesze odcinkiArchitekturaKawiarnieWstęp wolny

Aleja Agmaszenebelego

Aleja Agmaszenebelego (po angielsku często Agmashenebeli Avenue) to stara, odnowiona główna ulica Czugureti z wyłożonym cegłą deptakiem pełnym kawiarnianych ogródków.

Wyłożony cegłą pieszy odcinek Alei Agmaszenebelego z odnowionymi pastelowymi fasadami, żelaznymi balkonami, kawiarnianymi ogródkami i sznurami lampek nad głowamiAleja AgmaszenebelegoZdjęcie: Francisco Anzola, CC BY 2.0

Aleja Agmaszenebelego (po angielsku Aghmashenebeli albo Agmashenebeli Avenue) to główna ulica Czugureti, XIX-wiecznej dzielnicy na lewym brzegu Kury (Mtkvari), naprzeciw Suchego Mostu na drugim brzegu. Biegnie ok. 2,5 km na północny zachód od placu Saarbrücken, nazwanego na cześć niemieckiego miasta partnerskiego Tbilisi, w stronę Didube. Przyjezdnych przyciąga jej południowy koniec: ok. 0,5 km deptaka, który sięga niemal do placu Mardżaniszwilego. Nawierzchnię ułożono tu z cegły w jodełkę, a po obu stronach ciągną się odmalowane fasady w odcieniach kremu, różu i bladej zieleni, ze sztukaterią, żelaznymi balkonami i latarniami. Nad głowami wiszą sznury żarówek.

Większość osób przychodzi tu coś zjeść i wypić. Na deptaku prawie każdy parter zajmuje restauracja, piekarnia, bar winny albo kawiarnia, a od wiosny do jesieni stoliki rozstawia się między drzewkami w donicach. Spaceruj powoli i patrz w górę na obramienia okien i balkony, a potem zajrzyj przez otwarte bramy na zielone podwórka za kamienicami. Za placem Mardżaniszwilego ulica znów należy do autobusów i samochodów, ale dłuższy spacer aleją wciąż się opłaca: stoją przy niej teatry, centrum muzyczne w dawnym kinie z 1914 r. i solidne kamienice z czasów Stalina. Do Fabriki dojdziesz stąd pieszo w mniej więcej dziesięć minut.

Historia

W 1818 r. osiedlili się tu szwabscy rolnicy z Wirtembergii, którzy w kolonii zwanej Neu-Tiflis zbudowali wzdłuż jednej drogi dwa rzędy domów z ogrodami. Za carów droga stała się ulicą Micheila – na cześć wielkiego księcia Michała Mikołajewicza – a w latach 10. XX w. stały przy niej hotele, rezydencje, kina i kościół luterański kolonistów, rozebrany w latach 1946–1947. W 1918 r. ulicy nadano imię marksisty Gieorgija Plechanowa, które zachowały władze radzieckie, a dziś jej patronem jest król Dawid IV Budowniczy. W latach 2010–2011 władze miasta odnowiły ok. 70 budynków, a we wrześniu 2016 r. południowy odcinek zamknięto dla samochodów.

Co zobaczyć i co robić

  • Deptak między placem Saarbrücken a placem Mardżaniszwilego, z nawierzchnią z cegły w jodełkę, latarniami i dziesiątkami odnowionych fasad
  • Plac Mardżaniszwilego, na którym stała niegdyś świątynia niemieckich kolonistów, a kilka kroków dalej Teatr Dramatyczny im. Mardżaniszwilego w Domu Ludowym z 1907 r.
  • Centrum Muzyczne im. Dżansuga Kachidzego pod numerem 125, w dawnym kinie „Palace” z 1914 r., w którym zachował się stary hol wejściowy
  • Bramy, które prowadzą z alei na ciche, zielone podwórka za frontowymi kamienicami
  • Ogród Arto, niewielki park tuż przy alei, dawniej znany jako ogród Towarzystwa Artystycznego
  • Fabrika przy ulicy Ninoszwilego, ok. 0,6 km na wschód: dawna radziecka szwalnia, która odżyła jako hostel z barami na dziedzińcu

Jak zwiedzać

Dojazd

Stacja metra Mardżaniszwili na linii 1, dwa przystanki od Placu Wolności, leży niedaleko górnego końca deptaka. Pieszo z Placu Wolności jest ok. 1,5 km, czyli mniej więcej 20 min: idź Aleją Rustawelego, zejdź w dół obok targu przy Suchym Moście i przejdź przez most Saarbrücken.

Kiedy jechać

Późnym popołudniem i wieczorem od maja do października, kiedy działają ogródki; na zdjęcia fasad – wcześnie rano. Potrzebny czas: 30–60 min na sam spacer; 2–3 godz. z przerwą na jedzenie i wizytą w Fabrice.

Wskazówki od miejscowych
  • Ceny w ogródkach na deptaku są nastawione na turystów; jeśli chcesz zjeść taniej, zajrzyj do piekarni i chinkalni w bocznych uliczkach wokół placu Mardżaniszwilego.
  • Połącz spacer z wizytą na targu przy Suchym Moście: późnym przedpołudniem pooglądaj stragany, przejdź przez most Saarbrücken i zjedz obiad przy alei.
  • Nie myl tej alei z drogą szybkiego ruchu Aghmashenebeli Alley w dzielnicy Digomi, ok. 10 km na północny zachód; taksówkarzowi mów „Mardżaniszwili” albo „plac Saarbrücken”.
  • Za odmalowanymi fasadami kryje się wiele wciąż zamieszkanych, trochę zaniedbanych podwórek, więc zanim zrobisz komuś zdjęcie na jego podwórku, zapytaj o zgodę.

Aleja Agmaszenebelego – pogoda

Dane klimatyczne: Tbilisi, 1 km stąd. Najcieplej jest w sierpniu (32° w dzień), najzimniej w styczniu (0° w nocy); w ciągu roku spada 511 mm deszczu. Najlepsze miesiące: wrz–paź.

−5°0°5°10°15°20°25°30°35°050100 mmStyczeń: 16 mmLuty: 18 mmMarzec: 29 mmKwiecień: 64 mmMaj: 83 mmCzerwiec: 84 mmLipiec: 42 mmSierpień: 39 mmWrzesień: 35 mmPaździernik: 46 mmListopad: 34 mmGrudzień: 21 mmSLMKMCLSWPLG

Tbilisi – pogoda po miesiącach i prognoza na 7 dni →

Aleja Agmaszenebelego: najczęstsze pytania

Gdzie w Tbilisi leży Aleja Agmaszenebelego?

Aleja Agmaszenebelego, na wielu mapach podpisana jako Agmashenebeli Avenue, leży w dzielnicy Czugureti, po drugiej stronie Kury, na północ od uliczek Starego Tbilisi. Jej część wolna od samochodów zaczyna się przy placu Saarbrücken i kończy niedaleko stacji metra Mardżaniszwili.

Czyje imię nosi Aleja Agmaszenebelego?

Króla Gruzji Dawida IV, który panował w latach 1089–1125 i przeszedł do historii jako Dawit Agmaszenebeli, czyli „Dawid Budowniczy”. Wcześniej ulica nosiła nazwę Aleja Plechanowa, a przed 1918 r. ulica Micheila.

Która część Alei Agmaszenebelego jest deptakiem?

Tylko południowy koniec, mniej więcej pół kilometra od placu Saarbrücken w górę, w stronę placu Mardżaniszwilego; strefę pieszą otwarto tu w 2016 r. Dalej na północ aleja jest ruchliwą ulicą, po której jeżdżą samochody i autobusy.

Czy zostało coś z dzielnicy niemieckiej?

Niewiele naprawdę niemieckiego. Zagrody i kościół luterański zniknęły, a to, co widzisz dziś, to głównie budynki z końca XIX i początku XX wieku, odmalowane po 2010 r. Najwyraźniejsze ślady kolonii to prosta linia ulicy i zielone podwórka.