- Najlepiej biwakuje się w Gruzji na wysokim Kaukazie od połowy lipca do połowy września: na trasie przez przełęcz Acunta z Tuszetii do Chewsuretii, nad Jeziorami Abudelauri pod turniami Czauchi, nad Jeziorami Koruldi i Tobawarczchili, nad jeziorem Udziro w Raczy i wśród wulkanów Dżawachetii.
- Z dala od wsi, pól uprawnych i obszarów chronionych cichy biwak na jedną noc jest powszechnie akceptowany; w parkach narodowych rejestrujesz się w centrum obsługi turystów i rozbijasz namiot tylko w wyznaczonych miejscach lub przy schroniskach.
- Na biwakach przy granicy z Rosją, takich jak Girewi przed przełęczą Acunta, Jezioro Czarnej Skały czy dolina Truso za Zakagori, potrzebujesz oryginału paszportu oraz rejestracji na miejscu w dniu wyjścia albo pozwolenia Policji Granicznej załatwionego z wyprzedzeniem.
- Powyżej 2500 m n.p.m. w pogodne letnie noce temperatura spada mniej więcej do zera, więc weź śpiwór o temperaturze komfortu ok. minus 5°C; gaz do kuchenki kup w Tbilisi, bo kartuszy nie można przewozić samolotem.
- Na naszych prywatnych trekkingach z noclegami w namiotach zapewniamy namioty, karimaty, kuchnię obozową, kucharza i konie juczne, a śpiwory wypożyczamy; na stronie każdej wycieczki sprawdzisz, co jest w cenie, a co za dopłatą.
Biwakowanie w Gruzji łatwo zorganizować, a odpłaca się z nawiązką. Wielki Kaukaz pełen jest letnich pastwisk, polodowcowych jezior i bocznych dolin, w których namiot to jedyny sposób na nocleg, a poza parkami narodowymi nikomu nie przeszkadza dyskretny biwak z dala od domów. Wysoko położone biwaki są wolne od śniegu mniej więcej od połowy lipca do połowy września. Na obszarach chronionych zasady są surowsze: najpierw zarejestruj się u strażników i rozbij namiot tam, gdzie ci wskażą.
Poniżej opisujemy kolejne regiony: od Tuszetii i dolin Kazbegi po lawowy płaskowyż Dżawachetii, półpustynię Waszlowani i wybrzeże Morza Czarnego. Dalej znajdziesz zasady dotyczące parków i stref przygranicznych, ognisk, wody, psów i niedźwiedzi, tabelę śniegu i nocnych temperatur miesiąc po miesiącu, listę tego, co zabrać, wypożyczyć lub kupić, biwaki koło Tbilisi, kampervany i namioty dachowe, a na koniec opis naszych własnych trekkingów z noclegami w namiotach.
Najlepsze miejsca na biwak w Gruzji: regiony w skrócie
Zorganizowanych pól namiotowych jest w Gruzji niewiele, ale miejsc, w których namiot nikogo nie dziwi, jest pełno: letnie pastwiska pasterzy, kotliny jezior powyżej granicy lasu, łąki na końcu dróg dla samochodów 4x4 i schroniska z obsługą na szlakach w parkach. Oto dziesięć obszarów, które oceniamy najwyżej; same szlaki opisujemy w poradniku o pieszych wędrówkach w Gruzji.
| Obszar | Typowe biwaki | Wysokość | Najlepsze miesiące | Co trzeba wiedzieć |
|---|---|---|---|---|
| Tuszetia i Chewsuretia | Girewi, łąki Kwachidi, Chidotani, Muco | 1900–2600 m | Od połowy lipca do początku września | Zgłoszenie w parku w Omalo; rejestracja graniczna w Girewi |
| Boczne doliny Kazbegi | Dżuta, Jeziora Abudelauri, Truso | 2000–2600 m | Od końca czerwca do września | Za Zakagori potrzebne pozwolenie |
| Jeziora Swanetii | Jeziora Koruldi nad Mestią | Ok. 2740 m | Od lipca do września | Na podejściu brak wody |
| Tobawarczchili | Natipuru, Ochodże i główne jezioro | 1930–2650 m | Od końca lipca do połowy września | Brak strażników i zasięgu |
| Racza | Jezioro Udziro, grzbiet Imeretia–Racza, Szaori | 1130–2800 m | Od połowy lipca do początku września | Trzymaj się na południe od rejonu Mamisoni |
| Lagodechi | Leśny biwak i dwa schroniska | 2000–2800 m | Od lipca do września | Rejestracja z dokumentem tożsamości; miej przy sobie paszport |
| Borjomi-Kharagauli | Schroniska z obsługą, wyznaczone pola namiotowe | Do ok. 2600 m | Od połowy maja do połowy października | Biwak tylko w wyznaczonych miejscach |
| Dżawachetia | Jeziora Lewani, kaldera Samsari, Tabackuri | Od ok. 2000 m wzwyż | Od czerwca do połowy września | Nad Tabackuri sprawdź zasady w części objętej rezerwatem |
| Waszlowani | Midżniskure nad Alazani | Poniżej 1000 m | Kwiecień, maj, październik, listopad | Rejestracja w Dedoplisckaro; tylko samochodem 4x4 |
| Morze Czarne i Adżaria | Sosnowe zagajniki przy plażach, Mtirala, Zielone Jezioro | 0–2060 m | Od połowy czerwca do września | Mało pól namiotowych; ulewne deszcze |
Na pierwszy wyjazd z zapleczem wybierz pola namiotowe w Dżucie albo schroniska w parku Borjomi, a jeśli szukasz samotności – Tobawarczchili, Udziro lub Dżawachetię.
Biwakowanie w Tuszetii i Chewsuretii: Girewi, Acunta i Muco
Górna Tuszetia jest obszarem chronionym: obejmuje ścisły rezerwat, park narodowy i obszar chronionego krajobrazu wokół wsi. Po przyjeździe zgłoś się do biura parku w Kwemo Omalo (Dolnym Omalo). Rejestracja jest bezpłatna, a strażnicy powiedzą ci, które łąki służą danego lata za pola namiotowe, bo namiotu nie wolno rozbijać byle gdzie. W 2026 r. miejsce na namiot kosztowało ok. 10 GEL (ok. 4 €) od osoby za noc, a łóżko w schronisku ok. 30 GEL (ok. 10 €). W pobliżu wsi nie wchodź na koszone łąki: to zimowy zapas paszy którejś z rodzin.
Wielka trasa biwakowa regionu prowadzi do Chewsuretii przez przełęcz Acunta (ok. 3430 m n.p.m.), gdzie czekają piargi i późny śnieg. Po noclegach w gościńcach w Omalo i Dartlo tradycyjne biwaki to: łąka przy Girewi, ostatniej zamieszkanej osadzie w dolinie Pirikiti, potem pastwiska Kwachidi na wysokości ok. 2600 m n.p.m., czyli ostatni równy teren przed podejściem, dalej okolice Chidotani po drugiej stronie przełęczy i wreszcie brzeg rzeki poniżej Muco. Każdy etap szczegółowo opisujemy na stronie szlaku z Omalo do Szatili.
W dolinie o wodę łatwo, ale na przełęczy już nie: między ostatnim potokiem nad Kwachidi a pierwszą wodą za siodłem możesz iść 4–5 godz. bez wody, więc wyrusz z 2–3 litrami na osobę i uzdatniaj każdą wodę, bo w każdej dolinie pasą się owce. Relacje z trekkingów wspominają o dwóch schroniskach zbudowanych w 2024 r. w Kwachidi i na grzbiecie Chidotani, które w połowie 2025 r. nie były jeszcze oficjalnie otwarte; mimo to weź namiot.
Chewsuretia graniczy z Czeczenią, więc licz się z kontrolami paszportów w okolicach Szatili, Muco i Ardoti, gdzie biwaki leżą nad rzekami Andaki i Argun. Droga powrotna prowadzi przez przełęcz Datwisdżwari, ok. 2680 m n.p.m., gruntową drogą, która po ulewach się osuwa, więc zanim zaplanujesz nią powrót, sprawdź jej stan. Tuszecka droga przez przełęcz Abano, ok. 2950 m n.p.m., otwiera się zwykle w czerwcu i zamyka wraz z pierwszym dużym śniegiem w październiku.
Nasz „Trekking Tuszetia–Chewsuretia przez przełęcz Acunta” korzysta z tych czterech biwaków między noclegami w gościńcach. Konie niosą obóz, jedzenie i twój główny bagaż, kucharz prowadzi kuchnię, a przewodnik załatwia formalności graniczne. Jeśli wolisz co noc spać w łóżku, wybierz wycieczkę „Wyprawa 4x4 do Tuszetii”.
Biwakowanie w bocznych dolinach Kazbegi: Dżuta, Truso i Jeziora Abudelauri
Stepancminda to miasteczko pensjonatów, a biwakuje się w bocznych dolinach. Duża część tego terenu leży w Parku Narodowym Kazbegi, więc zanim wyruszysz, zapytaj w miasteczku, gdzie wolno rozbić namiot.
Dżuta i przełęcz Czauchi
Dżuta leży na wysokości ok. 2200 m n.p.m. pod skalnymi turniami Czauchi i jest jedną z niewielu wysoko położonych wsi z prawdziwymi letnimi polami namiotowymi: sezonowe kempingi nad zabudowaniami oferują miejsca na namiot, ciepłe prysznice i namioty do wypożyczenia, więc wystarczy ci własny śpiwór. Od czerwca 2025 r., kiedy woda podmyła drogę, jej górny odcinek jest niebezpieczny dla zwykłych samochodów, dlatego w 2026 r. turyści pokonywali ostatnie 2–3 km pieszo albo sezonowym busem. Sprawni piechurzy przechodzą przez przełęcz Czauchi, ok. 3340 m n.p.m., i biwakują nad Zielonym Jeziorem z grupy Jezior Abudelauri, na wysokości ok. 2600 m n.p.m. Między ostatnim potokiem a jeziorami licz się z 3–4 godz. marszu bez wody. Szczegóły znajdziesz na stronie szlaku z Dżuty do Roszki.
Dolina Truso
Dolina Truso ciągnie się w górę młodego Tereku od Kobi do twierdzy Zakagori, obok tarasów trawertynowych, rdzawoczerwonych źródeł i opuszczonych wsi. Jej szerokie dno, na wysokości od 2000 do 2250 m n.p.m., to dobre miejsce na pierwszy, łatwy biwak. Obowiązują tu dwa ograniczenia. Koło Zakagori stoi posterunek straży granicznej, bo dolina kończy się przy linii rozgraniczenia z okupowanym regionem cchinwalskim (Osetią Południową): do twierdzy pozwolenie nie jest potrzebne, ale na wejście do leżących dalej dolin Suatisi i Mna trzeba z wyprzedzeniem załatwić pozwolenie na wejście do strefy przygranicznej. Poza tym po burzach ze zboczy spływa błoto, więc rozbijaj namiot na otwartym terenie, z dala od żlebów.
Nasz „Trekking w Kazbegi i Chewsuretii” prowadzi przez przełęcz Czauchi, z obozem z pełną obsługą nad Jeziorami Abudelauri, gdzie zapewniamy namioty, karimaty i kuchnię obozową. Alternatywą z noclegami w hotelach jest „Tydzień trekkingowy w Kazbegi”, z całymi dniami w Dżucie i w dolinie Truso.
Biwakowanie nad jeziorami Swanetii, Tobawarczchili i Raczy
Trekking w Swanetii opiera się na gościńcach, także na trasie z Mestii do Ushguli, więc namiot bierz tu tylko nad wysoko położone jeziora.
Jeziora Koruldi
Jeziora Koruldi leżą na pastwiskach nad Mestią, na wysokości ok. 2740 m n.p.m. To ciężki jednodniowy wypad: ok. 19 km tam i z powrotem i do 1300 m przewyższenia. Noc na górze dzieli go na dwa łatwe dni i daje wschód słońca nad Uszbą. Na podejściu praktycznie nie ma wody, więc weź 2–3 litry na osobę i nie nabieraj wody z płytkich jeziorek, przy których pasie się bydło. Pozwolenie nie jest potrzebne, a doświadczeni piechurzy mogą przejść przez przełęcz Guli (2955 m n.p.m.) i zejść do Mazeri; zajrzyj na nasze strony szlaków nad Jeziora Koruldi i przez przełęcz Guli.
Tobawarczchili, czyli Srebrne Jeziora
Tobawarczchili w paśmie Egrisi w Megrelii to biwakowanie w najczystszej postaci: bez wsi, chat, strażników i zasięgu. Samochód 4x4 z Muchuri jedzie 3–5 godz. na łąkę Natipuru, na wysokości ok. 1930 m n.p.m. Dalej nasza strona szlaku opisuje czterodniową pętlę o długości ok. 35 km przez przełęcz Ochodże, blisko 2720 m n.p.m., do samego Tobawarczchili, na wysokości blisko 2650 m n.p.m.; dłuższy wariant schodzi doliną Magany. Wody jest pod dostatkiem, ale za Muchuri nic już nie kupisz, gazu też nie. W lasach żyją niedźwiedzie, a chmury znad morza potrafią w godzinę zakryć grzbiet, więc wybierz się od końca lipca do połowy września i zostaw plan trasy kierowcy.
Racza
Z Gloli, położonej na wysokości ok. 1350 m n.p.m. w górnej dolinie Rioni, strome podejście przez las i długi otwarty grzbiet prowadzą nad Udziro, jezioro na wysokości blisko 2800 m n.p.m. Wyprawa liczy ok. 22 km i zajmuje dwa dni z noclegiem nad wodą. Przy źródle pasterzy napełnij 2–3 litry, bo grzbiet powyżej jest suchy, i weź kuchenkę. Zostań w kotlinie jeziora, zamiast iść dalej na północ, w stronę przełęczy Mamisoni i granicy z Rosją. Nieoznakowany grzbiet Imeretia–Racza, z Drbo do Oni, sięga najwyżej blisko 2361 m n.p.m.; jedynym noclegiem jest tam namiot, a źródła wysychają do sierpnia. Dla biwakujących z samochodem dobrym, chłodnym letnim postojem jest brzeg Szaori, zbiornika na wysokości ok. 1130 m n.p.m.
„Trekking w Swanetii: Mestia–Ushguli” to trekking z noclegami w gościńcach i z rozgrzewkowym dniem nad Jeziorami Koruldi; jeśli chcesz spędzić noc nad jeziorami w obozie z obsługą, zapytaj nas. „Trekking Imeretia–Racza i wino Chwanczkara” to dwie noce w namiotach na tym grzbiecie, z końmi i kucharzem. Tobawarczchili nie ma jeszcze w naszej ofercie jako gotowej wycieczki, ale możemy zorganizować tę wyprawę prywatnie.
Schroniska, wulkaniczne jeziora, półpustynia i morze: Lagodechi, Borjomi, Dżawachetia, Waszlowani i wybrzeże
Lagodechi
Najstarszy rezerwat w Gruzji, chroniony od 1912 r., utrzymuje trasę nad Jezioro Czarnej Skały – trzydniową wędrówkę otwartą od czerwca do października. Rejestrujesz się w centrum obsługi turystów w Lagodechi, gdzie zostawiasz kopię dokumentu tożsamości, a przy sobie musisz mieć oryginał paszportu: jezioro leży na granicy z rosyjskim Dagestanem, a grzbietu pilnują patrole straży granicznej. Noce spędza się w schronisku Meteo na górnej granicy lasu i w drugim, wyżej, poniżej jeziora, albo w namiotach obok nich: w 2026 r. ok. 30 GEL (ok. 10 €) za łóżko lub 10 GEL za miejsce na namiot. Zajrzyj na naszą stronę szlaku nad Jezioro Czarnej Skały.
Borjomi-Kharagauli
To najlepiej zorganizowany park na wędrówki z noclegami. Zarejestruj się w centrum obsługi turystów w Borjomi, a jeśli zaczynasz od zachodu – w Charagauli, i tam zarezerwuj miejsca w schroniskach; namiot wolno rozbić wyłącznie przy schroniskach i na wyznaczonych polach namiotowych. Agencja Obszarów Chronionych (APA) podała na 2026 r. ceny ok. 20–30 GEL (ok. 6 €–10 €) za łóżko i 10 GEL za miejsce na namiot. Schroniska mają prycze, ale nie mają kranów, więc zapytaj, które źródła dają wodę. Klasyką jest czterodniowy Szlak św. Andrzeja, ok. 54 km przez Samecchwareo (2642 m n.p.m.).
Dżawachetia
Południowy płaskowyż to bezleśne łąki na wysokości blisko 2000 m n.p.m., z jeziorami i wygasłymi wulkanami: Parawani, największe jezioro kraju, leży na wysokości ok. 2070 m n.p.m., a pasmo Abul-Samsari wznosi się do ok. 3300 m n.p.m. Dobre miejsca na biwak są nad jeziorami Lewani, w kalderze Samsari i na brzegu głębokiego jeziora Tabackuri, na wysokości ok. 1990 m n.p.m.; część Tabackuri leży w rezerwacie Kcia-Tabackuri, więc sprawdź, gdzie wolno tam rozbić namiot. Licz się z wiatrem, zimnymi nocami, brakiem cienia i drewna na opał oraz z potokami, które pod koniec sierpnia wysychają.
Waszlowani
Badlandy, lasy pistacjowe i step na dalekim południowym wschodzie; najlepiej w kwietniu i maju albo w październiku i listopadzie, bo latem panuje tu potworny upał. Zarejestruj się z kopią dokumentu tożsamości w Dedoplisckaro; w 2026 r. cudzoziemcy płacili za wstęp ok. 10 GEL (ok. 4 €). Główne miejsce na nocleg to Midżniskure nad Alazani, w miejscu, gdzie rzeka wyznacza granicę z Azerbejdżanem; są tu domki za ok. 150 GEL za noc i miejsce na namioty. Tamtejsza studnia to jedyne pewne źródło wody, po drogach w parku trzeba jeździć samochodem 4x4, a na wjazd do części parku potrzebne jest pozwolenie na wejście do strefy przygranicznej.
Wybrzeże i Adżaria
Wybrzeże to najsłabszy region na biwak: latem w sosnowych zagajnikach za plażami w Grigoleti i Szekwetili pojawiają się namioty i kampervany, ale pól namiotowych jest niewiele, a w środku lata jest parno i tłoczno. Lepiej wypadają wzgórza w głębi lądu: dwudniowa pętla w Parku Narodowym Mtirala dochodzi do schroniska na wysokości ok. 1250 m n.p.m., w lesie deszczowym, na który spada ok. 4000 mm deszczu rocznie, szlak w Kintriszi prowadzi nad jezioro Tbikeli na wysokości ok. 2200 m n.p.m., a Zielone Jezioro koło Goderdzi, ok. 2060 m n.p.m., to ulubione miejsce na nocleg nad brzegiem.
Nasz „Trekking nad Jezioro Czarnej Skały i wino Kachetii” łączy noc w leśnym obozie i noc w schronisku z wizytami w kachetyńskich winiarniach, „Trekking w parku Borjomi oraz Rabati i Wardzia” to dwie noce w schroniskach z koniem jucznym, a „Trekking do wulkanicznych jezior Dżawachetii” obejmuje trzy obozy z pełną obsługą przed Wardzią.
Czy biwakowanie na dziko w Gruzji jest legalne? Zasady w parkach i strefach przygranicznych
Generalnie tak: noc czy dwie w namiocie są akceptowane na otwartym terenie z dala od wsi, poza obszarami chronionymi i poza prywatnymi gruntami. Za biwak na czyjejś ziemi bez pytania można dostać grzywnę, więc pytaj zawsze, gdy w zasięgu wzroku jest dom, płot albo skoszona łąka, i trzymaj się z dala od sanktuariów Tuszetii i Chewsuretii.
Parkami zarządza gruzińska Agencja Obszarów Chronionych (APA) i we wszystkich obowiązują te same zasady: przed dłuższą trasą zarejestruj się w centrum obsługi turystów, biwakuj tylko na wyznaczonych polach namiotowych lub w schroniskach, uiść niewielką opłatę i rozpalaj ogień wyłącznie w przygotowanych paleniskach. W ścisłych rezerwatach przyrody biwakowanie jest zabronione.
Ponieważ główny grzbiet Kaukazu wyznacza granicę z Rosją, wiele najlepszych biwaków leży w strefie przygranicznej. Turystyczne pozwolenia na wejście do niej wydaje Policja Graniczna Gruzji w swojej centrali przy ul. Kandelakiego 12 w Tbilisi lub w oddziałach regionalnych; wniosek składa się osobiście albo e-mailem, z opisem trasy i skanami paszportów. Na niektórych trasach formalności załatwia się zamiast tego na miejscu:
- Przełęcz Acunta: zarejestruj się na posterunku w Girewi, a potem okaż dokument koło Chidotani lub Muco.
- Jezioro Czarnej Skały: rejestracja w centrum obsługi turystów w Lagodechi z kopią dokumentu tożsamości; nigdy nie przekraczaj działu wodnego.
- Truso: do Zakagori bez formalności; dalej potrzebne jest pozwolenie załatwione z wyprzedzeniem.
- Kazbek: przed wejściem zarejestruj się w biurze straży granicznej w Stepancmindzie.
- Szatili, Muco i dolina Argunu: kontrole paszportów na drogach i szlakach.
- Waszlowani: rejestracja w Dedoplisckaro; na część parku potrzebne jest pozwolenie na wejście do strefy przygranicznej.
- Szlak Kokoleti w Parku Narodowym Machachela w Adżarii: wniosek złóż co najmniej 10 dni roboczych wcześniej.
Cokolwiek pokazuje aplikacja z mapą, trzymaj się z dala od linii rozgraniczenia z Abchazją i regionem cchinwalskim (Osetią Południową), dwoma terytoriami okupowanymi. Na naszych trekkingach rejestrację i zgłoszenie w parku załatwia przewodnik; ty przesyłasz tylko dane z paszportu. Każdego dnia w pobliżu granicy miej przy sobie oryginał paszportu, a nie kopię.
Kiedy biwakować w Gruzji: miesiące bez śniegu i temperatury w nocy
Kalendarz wyznacza wysokość. Przełęcze na wysokości od ok. 2700 do 3400 m n.p.m. są zwykle zasypane śniegiem do początku lub połowy lipca, a nowy śnieg może spaść już od końca września. Biwaki w dolinach otwierają się pod koniec czerwca, gdy drogi stają się przejezdne; leśne parki, półpustynia i wybrzeże nadają się na wiosnę i jesień. Noce są zimniejsze, niż się ludziom wydaje: w Stepancmindzie, na wysokości ok. 1740 m n.p.m., średnia temperatura minimalna w lipcu i sierpniu wynosi blisko 8°C, a każde 100 m wyżej odejmuje mniej więcej kolejne pół stopnia. Poniższe dane to nasze szacunki dla biwaku na wysokości ok. 2500 m n.p.m.
| Miesiąc | Wysokie biwaki, 2500–3000 m | Biwaki w dolinach i na płaskowyżach | Niżej położone parki, półpustynia, wybrzeże | Minimum w pogodną noc, ok. 2500 m | Temperatura komfortu śpiwora |
|---|---|---|---|---|---|
| Styczeń | Głęboki śnieg | Drogi do Tuszetii i Chewsuretii zamknięte | Borjomi: noclegi na wędrówkach w rakietach śnieżnych | Od −12 do −18°C | Tylko śpiwór zimowy |
| Luty | Głęboki śnieg, lawiny | Śnieg | Borjomi: noclegi na wędrówkach w rakietach śnieżnych | Od −12 do −18°C | Tylko śpiwór zimowy |
| Marzec | Sezon lawinowy | Śnieg powyżej 1500 m | Waszlowani zaczyna się zielenić | Od −8 do −14°C | Niżej położone biwaki: −5°C |
| Kwiecień | Śnieg | Śnieg powyżej 1800 m | Waszlowani, parki koło Tbilisi | Od −5 do −10°C | Niżej położone biwaki: od 0 do −5°C |
| Maj | Śnieg, zamarznięte jeziora | Płaskowyż odtaja | Las w Lagodechi, Borjomi, grzbiet Imeretia–Racza | Od −3 do −7°C | −5°C |
| Czerwiec | Śnieg na przełęczach, wysoka woda w rzekach | Dżuta, Truso, Tuszetia, w miarę otwierania dróg | Wybrzeże od połowy czerwca | Od −1 do −4°C | −5°C |
| Lipiec | Bez śniegu od połowy miesiąca | Wszystko otwarte, szczyt kwitnienia | Tłoczno na wybrzeżu; w Waszlowani za gorąco | Od +3 do −2°C | 0°C niżej, −5°C wyżej |
| Sierpień | Najlepszy miesiąc | W Dżawachetii wysychają potoki | Na wybrzeżu parno | Od +3 do −2°C | 0°C niżej, −5°C wyżej |
| Wrzesień | Dobrze do połowy miesiąca | Spokojnie; pasterze opuszczają Tuszetię | Na wybrzeżu wciąż ciepło; Borjomi | Od −1 do −5°C | −5°C, blisko 3000 m: −10°C |
| Październik | Koniec sezonu | Droga przez Abano się zamyka; Dżuta, Truso na początku miesiąca | Borjomi, Waszlowani, wzgórza wokół Tbilisi | Od −5 do −9°C | −10°C albo biwak niżej |
| Listopad | Zima | Śnieg | Waszlowani w łagodne dni | Od −8 do −12°C | Tylko niżej położone biwaki |
| Grudzień | Zima | Śnieg | Borjomi: noclegi na wędrówkach w rakietach śnieżnych | Od −10 do −16°C | Tylko śpiwór zimowy |
Izolacja od spodu jest równie ważna jak śpiwór, więc powyżej 2500 m n.p.m. używaj porządnie izolowanej karimaty. Z wkładką, czapką i kurtką puchową śpiwór na minus 5°C wystarczy niemal na każdy letni biwak. Pogodę w ciągu całego roku opisujemy w poradniku o tym, kiedy jechać do Gruzji.
Ogniska, woda, psy pasterskie, niedźwiedzie i zwierzęta gospodarskie
Ogniska
Narodowa Agencja Leśna zakazuje rozpalania ognia pod koronami drzew, w młodnikach iglastych, na pogorzeliskach, wśród pozostałości po wyrębie oraz na torfie i suchej trawie. W pozostałych częściach lasu ognisko wolno rozpalić tylko w miejscu oczyszczonym ze wszystkiego, co łatwopalne, w promieniu 1,5 m. Za złamanie przepisów grozi grzywna wynosząca według doniesień od 300 do 500 GEL, a pożar lasu wywołany przez zaniedbanie jest przestępstwem. W parkach korzystaj z palenisk albo nie rozpalaj ognia wcale; przy wysokich biwakach i tak nie ma drewna. Nigdy nie pal plastiku i zabieraj śmieci ze sobą.
Woda
Zwierzęta gospodarskie pasą się niemal w każdej dolinie aż po przełęcze, więc uzdatniaj całą wodę z potoków i jezior; mętne potoki lodowcowe zatykają też filtry. Na znanych suchych odcinkach noś odpowiedni zapas:
- Dzień na przełęczy Acunta: 4–5 godz. bez źródła; weź 2–3 litry.
- Przełęcz Czauchi: 3–4 godz. bez wody przed Jeziorami Abudelauri.
- Podejście nad Jeziora Koruldi: praktycznie bez wody; grzbiet do Udziro: sucho powyżej źródła pasterzy.
- Jezioro Czarnej Skały, dzień 1: suche podejście przez las; wyrusz z 3 litrami.
- Dżawachetia i grzbiet Imeretia–Racza: źródła wysychają do końca sierpnia.
- Waszlowani: jedna studnia w Midżniskure.
- Schroniska w parku Borjomi: bez kranów; zapytaj, które źródła dają wodę.
Psy pasterskie
Od czerwca do września na letnich pastwiskach stad pilnują duże owczarki kaukaskie, które namiot w pobliżu owiec traktują jak zagrożenie. Rozbijaj namiot daleko od stad i zagród. Jeśli psy podchodzą, zatrzymaj się, nigdy nie uciekaj, trzymaj kij nisko między sobą a psami, stań do nich przodem i powoli się wycofuj, wołając pasterza.
Niedźwiedzie, wilki i zwierzęta gospodarskie
Niedźwiedzie brunatne żyją w Lagodechi, w parku Borjomi-Kharagauli, w lasach pasma Egrisi i w wielu wysokich dolinach, a po większych parkach wędrują wilki, choć spotkania z nimi zdarzają się rzadko. W gęstym lesie rozmawiaj, gotuj z dala od namiotów, trzymaj jedzenie w szczelnych pojemnikach i na noc poza namiotem, i nigdy nie dokarmiaj zwierząt. Krowy i konie po zmroku wałęsają się po biwakach i obwąchują wszystko, co słone. Nie rozbijaj namiotu na zwierzęcych ścieżkach, w żlebach ani na płaskich brzegach rzek, ze względu na popołudniowe burze biwakuj poniżej odsłoniętych grzbietów, a wiosną i wczesnym latem sprawdzaj, czy nie masz kleszczy.
Lista sprzętu na biwak w Gruzji: co zabrać, wypożyczyć lub kupić
| Sprzęt | Zabierz z domu | Wypożycz w Tbilisi | Kup w Gruzji |
|---|---|---|---|
| Namiot | Jeśli masz własny, odporny na wiatr | Nasz namiot dla 2 lub 3 osób | Mały wybór w Tbilisi |
| Śpiwór | Komfort ok. −5°C na wysokie biwaki | Nasz zestaw do spania: śpiwór do ok. 0°C i karimata | Mały wybór w Tbilisi |
| Karimata | Izolowana, na biwaki powyżej 2500 m | W zestawie do spania | Karimaty piankowe w Tbilisi |
| Kuchenka i garnek | Kuchenkę na kartusze możesz przewieźć samolotem bez gazu | Nasz zestaw kuchenny: kuchenka, kartusz, garnek, kubki | Sklepy turystyczne w Tbilisi |
| Kartusze gazowe | Nigdy: zakaz przewozu samolotem | Jeden pełny kartusz w każdym zestawie kuchennym | Tbilisi; w górach nie zawsze dostępne |
| Jedzenie | Liofilizaty, jeśli je lubisz | - | Chleb, ser, orzechy, czurczchela, kasza gryczana ze sklepów w miasteczkach |
| Bezpieczeństwo i pieniądze | Filtr do wody, komunikator satelitarny, czołówka, powerbank | - | Gotówka w lari: w Tuszetii nie ma bankomatu |
Przepisy o towarach niebezpiecznych zabraniają przewozu kartuszy gazowych zarówno w bagażu podręcznym, jak i rejestrowanym, a butelkę na paliwo płynne można zabrać do samolotu tylko pustą, wyczyszczoną i za zgodą linii lotniczej, więc gaz kup w Tbilisi. W Stepancmindzie i Mestii kartusze czasem bywają w sprzedaży; nie licz na Omalo, Roszkę, Glolę ani Muchuri. Samodzielni turyści mogą wypożyczyć nasz namiot, zestaw do spania i zestaw kuchenny z dostawą do hotelu w Tbilisi, według stawek dziennych podanych na naszej stronie wynajmu. Na biwak w okolicach 3000 m n.p.m. albo w czerwcu lub wrześniu weź cieplejszy śpiwór niż ten z naszego standardowego zestawu.
Biwaki koło Tbilisi i podróże kampervanem albo z namiotem dachowym
Pierwsze noce pod namiotem blisko stolicy
Park Narodowy Algeti nad Manglisi, ok. godziny jazdy na południowy zachód od Tbilisi, to najłatwiejszy start: chłodny las iglasty, miejsca biwakowe i domki, które rezerwuje się w centrum obsługi turystów przy ulicy Kurorti w Manglisi, oraz 16-kilometrowa pętla Królewski Grzbiet. W Tbiliskim Parku Narodowym, 45 min na północ od miasta, w pobliżu lasu Sabaduri podobno wyznaczono miejsca biwakowe; najpierw zapytaj w parku. Wapienne turnie wokół twierdzy Birtwisi, do której ze wsi Tbisi prowadzi 5-kilometrowa skalista ścieżka, nadają się na wędrówkę z noclegiem, ale całą wodę trzeba wnieść ze sobą, a nad jezioro Bazaleti koło Duszeti w letnie weekendy ludzie przyjeżdżają z namiotami. Wybierz się od kwietnia do czerwca albo we wrześniu i październiku.
Kampervany i samochody 4x4 z namiotem dachowym
Od maja do października możemy zorganizować samochód 4x4 klasy Pajero lub Prado z namiotem dachowym, pościelą, sprzętem kuchennym, stołem i krzesłami, kampervana klasy VW Transporter z podnoszonym dachem, kuchnią, lodówką i pościelą albo kampera z prysznicem i ogrzewaniem. Kampervany z napędem na jedną oś sprawdzą się na asfaltowych drogach do Stepancmindy, Mestii i Oni oraz przez Dżawachetię; samochód 4x4 poradzi sobie z ostatnimi odcinkami do Dżuty i Roszki, z drogą gruntową w dolinie Truso i z przełęczą Cchrackaro w drodze nad Tabackuri. Wiele umów wyklucza drogi przez Abano i do Chewsuretii, więc przeczytaj swoją.
Nocuj na polach namiotowych, takich jak to w Dżucie, na podwórkach pensjonatów, gdzie gospodarze zwykle za niewielką opłatą pozwalają zaparkować i skorzystać z prysznica, albo nad jeziorami i rzekami z dala od domów, na przykład nad Parawani, Bazaleti i Szaori. W parkach i pasach przygranicznych obowiązują te same zasady co przy biwakowaniu z namiotem. Punktów zrzutu nieczystości prawie nie ma, więc toalety opróżniaj na polach namiotowych lub w pensjonatach, a szarą wodę wylewaj daleko od potoków. Dobre pętle: Kazbegi i Truso w 3–4 dni, jeziora Dżawachetii i Wardzia w 4–5 dni, Imeretia i Racza przez przełęcz Nakerala w 3–4 dni.
Nasze trekkingi z noclegami w namiotach i wypożyczalnia sprzętu: co zapewniamy
Każdy nasz trekking jest prywatny: w dowolnym terminie, dla grupy dowolnej wielkości. Nigdy nie musisz brać własnego namiotu: na trasach z noclegami w namiotach zapewniamy dwuosobowe namioty, karimaty, namiot jadalny i kuchnię obozową, kucharza, który przygotowuje ciepłe śniadania i kolacje, oraz konie juczne z opiekunami koni do przewozu obozu, jedzenia i twojego głównego bagażu. Śpiwory można wypożyczyć. Każdy dzień marszu prowadzi przewodnik górski mówiący w twoim języku, z komunikatorem satelitarnym i apteczką, a my załatwiamy rejestrację u straży granicznej i zgłoszenie w parku. Namioty, konie i sprzęt są w cenie albo za dopłatą, więc dokładną listę sprawdź na stronie każdej wycieczki.
| Wycieczka | Dni | Noce w namiocie lub schronisku | Pozostałe noce | Sezon |
|---|---|---|---|---|
| Trekking Tuszetia–Chewsuretia przez przełęcz Acunta | 8 | 4 w namiotach | 3 w gościńcach | Od lipca do połowy września |
| Trekking w Kazbegi i Chewsuretii | 9 | 1 w namiocie | Hotele, gościńce | Od lipca do połowy września |
| Trekking do wulkanicznych jezior Dżawachetii | 5 | 3 w namiotach | 1 w kwaterze u rodziny | Od lipca do połowy września |
| Trekking Imeretia–Racza i wino Chwanczkara | 6 | 2 w namiotach | 3 w gościńcach lub hotelu | Od końca maja do początku lipca oraz od września do połowy października |
| Trekking nad Jezioro Czarnej Skały i wino Kachetii | 5 | 1 w namiocie, 1 w schronisku | 2 w Kachetii | Od lipca do września |
| Trekking w parku Borjomi oraz Rabati i Wardzia | 5 | 2 w schroniskach | Hotel, pensjonat | Od połowy maja do połowy października |
W naszej wypożyczalni znajdziesz namiot dla dwóch lub trzech osób, zestaw do spania i zestaw kuchenny z dostawą w Tbilisi, a także samochody 4x4 z namiotem dachowym i kampervany. Podaj nam terminy i region, a powiemy ci, na których biwakach trwa wtedy sezon.
Biwakowanie w Gruzji: najczęstsze pytania
Czy biwakowanie na dziko jest w Gruzji dozwolone?
Na ogół tak: na otwartym terenie z dala od wsi i prywatnych gruntów oraz poza obszarami chronionymi. W parkach narodowych trzeba się zarejestrować i biwakować tylko w wyznaczonych miejscach lub w schroniskach, a w pasach przygranicznych potrzebne jest pozwolenie albo rejestracja.
Czy na biwak w gruzińskich górach potrzebne jest pozwolenie?
Zwykle nie. Wyjątki to przełęcz Acunta (rejestracja w Girewi), Jezioro Czarnej Skały (rejestracja w parku z dokumentem tożsamości) i trasy w strefie przygranicznej, takie jak dolina Truso za Zakagori (pozwolenie Policji Granicznej załatwione z wyprzedzeniem). Parki proszą o rejestrację.
Gdzie najlepiej biwakować w Gruzji?
Wysoko w górach: na trasie przez przełęcz Acunta, nad Jeziorami Abudelauri i w Dżucie. Nad odludnymi jeziorami: Tobawarczchili, Udziro i w Dżawachetii. W schroniskach i na wyznaczonych polach namiotowych: w parkach Borjomi-Kharagauli i Lagodechi.
Kiedy jest najlepsza pora na biwakowanie w Gruzji?
Powyżej 2500 m n.p.m. od połowy lipca do połowy września, na biwakach w dolinach, takich jak Dżuta i Truso, od końca czerwca do początku października, a w Waszlowani i na wzgórzach koło Tbilisi wiosną lub jesienią.
Jak zimno jest w nocy na biwaku na Kaukazie?
Na wysokości ok. 2500 m n.p.m. w pogodne noce lipca i sierpnia temperatura spada mniej więcej do zera, a w czerwcu i wrześniu o kilka stopni niżej. Weź śpiwór o temperaturze komfortu ok. minus 5°C i izolowaną karimatę.
Czy można przewieźć kartusz gazowy samolotem do Gruzji?
Nie, kartusze gazowe są zakazane zarówno w bagażu podręcznym, jak i rejestrowanym. Kup gwintowane kartusze w Tbilisi albo wypożycz nasz zestaw kuchenny, w którym jest pełny kartusz.
Czy w Tbilisi można wypożyczyć sprzęt biwakowy?
Tak. Namioty i śpiwory wypożycza kilka sklepów turystycznych, a my dostarczamy namioty, zestawy do spania i zestawy kuchenne do twojego hotelu. Na naszych trekkingach z noclegami w namiotach zapewniamy namioty, karimaty, kuchnię i kucharza.
Czy w Gruzji można rozpalić ognisko?
Tylko tam, gdzie jest to bezpieczne i dozwolone: nigdy pod drzewami ani na suchej trawie czy torfie i tylko w miejscu oczyszczonym w promieniu 1,5 m. W parkach korzystaj z oficjalnych palenisk, a powyżej granicy lasu weź kuchenkę.









































