Szatili
Warowna wieś z ok. 60 połączonych kamiennych wież w wąwozie Argunu w Chewsuretii, do której prowadzi droga przez przełęcz Datwisdżwari (2676 m n.p.m.).
SzatiliZdjęcie: georgia.travelSzatili to warowna wieś w Chewsuretii, niedaleko granicy z Czeczenią: kamienne wieże i domy o płaskich dachach, wzniesione jeden przy drugim na zboczu nad rzeką Argun, na wysokości ok. 1400 m n.p.m. Około 60 wież tworzy jeden połączony zespół, który był jednocześnie wsią i twierdzą, a domy łączą przejścia i drabiny. To jedna z najlepiej zachowanych wsi z wieżami na Kaukazie. W czasach radzieckich większość mieszkańców wyjechała; dziś latem mieszka tu kilka rodzin, które prowadzą gościńce w odnowionych wieżach.
Sam dojazd jest częścią wyprawy. Droga z Żinwali pnie się przez Barisacho na przełęcz Datwisdżwari (2676 m n.p.m.), a potem stromo opada do doliny Argunu. W dużej części jest szutrowa, a śnieg zamyka przełęcz zwykle od połowy listopada lub grudnia do końca maja albo czerwca. Zostań co najmniej na jedną noc, żeby dojść do krypt w Anatori, ok. 2,5 km stąd, i pojechać do Muco, zrujnowanej wsi z wieżami, ok. 12 km dalej.
Historia
Wieże Szatili przez stulecia budowano i przebudowywano, by bronić się przed najazdami z Kaukazu Północnego, a wieś kontrolowała szlak biegnący wąwozem Argunu. W połączonych budynkach rodziny mieszkały, przechowywały żywność i trzymały żywy inwentarz. W czasach radzieckich wielu Chewsurów przesiedlono na niziny i wieś opustoszała. Od początku XXI wieku odnowiono szereg wież, a w wielu z nich urządzono gościńce.
Co zobaczyć i co robić
- Spacer zaułkami i przejściami między połączonymi wieżami
- Krypty w Anatori, związane z zarazą z XVIII wieku
- Jednodniowy wypad do Muco, wsi z wieżami
- Przejazd przez przełęcz Datwisdżwari (2676 m n.p.m.)
- Noc w gościńcu w wieży
Jak zwiedzać
Dojazd
Szatili leży ok. 150 km od Tbilisi, a droga prowadzi przez Żinwali, Barisacho i przełęcz Datwisdżwari. Na odcinku bez asfaltu jest wyboista, więc potrzebny jest samochód 4x4 albo doświadczony kierowca; licz od 4,5 do 5 godz. jazdy. Latem w określone dni z dworca autobusowego Didube kursuje marszrutka, ale rozkład się zmienia, więc sprawdź go na miejscu.
Kiedy jechać
lipiec–wrzesień. Potrzebny czas: 1–2 noce.
- Zimą przełęcz jest zwykle zamknięta od połowy listopada lub grudnia do końca maja lub czerwca; od października wczesny śnieg może ją na krótko zablokować.
- Weź wystarczająco dużo gotówki – w Szatili nie ma bankomatów.
- Jesteś blisko granicy z Rosją, więc miej przy sobie paszport.
- Zatankuj do pełna, zanim zjedziesz z Gruzińskiej Drogi Wojennej.
Szatili – pogoda
Najcieplej jest w sierpniu (24° w dzień), najzimniej w styczniu (−6° w nocy); w ciągu roku spada 1082 mm deszczu. Najlepsze miesiące: lip–wrz.
Szatili: najczęstsze pytania
Jak dojechać do Szatili?
Z Tbilisi to ok. 150 km jazdy przez Żinwali i Barisacho, a dalej przez przełęcz Datwisdżwari (2676 m n.p.m.). Zdecydowanie zalecany jest samochód 4x4, a podróż trwa od 4,5 do 5 godz. Latem w określone dni z Didube kursuje marszrutka.
Czy w Szatili można przenocować?
Tak. Kilka rodzin prowadzi gościńce w odnowionych wieżach i w ich pobliżu, a większość z nich zapewnia domowe posiłki. Na lipiec i sierpień zarezerwuj nocleg z wyprzedzeniem, bo miejsc jest niewiele.
Szatili w programie naszych wycieczek
Więcej w naszych poradnikach
Zdjęcie: georgia.travelDziesięć wielodniowych tras na Kaukazie i w spokojniejszych górach Gruzji, zestawionych obok siebie: ile trwają, jak wysoko prowadzą, jak są trudne, kiedy iść, gdzie się nocuje i na których trzeba mieć pozwolenie graniczne.
Zdjęcie: MIKHEIL, CC BY-SA 4.0Skręcone, pełne bulionu pierożki z gruzińskich gór: co jest w środku, jak je jeść, żeby się nie ochlapać, ile zamówić i gdzie smakują najlepiej – od Tbilisi po Pasanauri.
Zdjęcie: georgia.travelKiedy jechać na wędrówki, na wino, na plażowanie albo na narty: pogoda w Tbilisi, na wybrzeżu i na Kaukazie miesiąc po miesiącu oraz festiwale, pod które warto zaplanować wyjazd.
Zdjęcie: georgia.travelNajlepsze miejsca na biwak w Gruzji, region po regionie, z zasadami obowiązującymi w parkach narodowych i strefach przygranicznych, tabelą miesięcy bez śniegu i nocnych temperatur oraz listą tego, co zabrać, wypożyczyć lub kupić.
Zdjęcie: georgia.travelGdzie biegnie Kaukaz, które szczyty są najwyższe w Gruzji, czym różnią się poszczególne regiony górskie i kiedy otwierają się tam drogi, a także jak wybrać między Kazbegi, Swanetią i Tuszetią.
Zdjęcie: Bernard Gagnon, CC BY 4.0Czym jest czacza, jak rodziny pędzą ją z winogronowych wytłoków, jaką naprawdę ma moc, jak ją pić, żeby nie przesadzić, i jak przewieźć butelkę samolotem, a do tego gruzińskie lemoniady, wody mineralne, piwo i herbata.
Miejsca w pobliżu
Szatili: odległości w linii prostej.









