- Chinkali to duże gruzińskie pierożki z fałdkami, nadziewane surowym, przyprawionym mięsem, z którego podczas gotowania powstaje w środku gorący bulion; dla tych, którzy nie jedzą mięsa, są wersje z grzybami, ziemniakami i serem.
- Jedz je palcami: chwyć pieróg za ogonek i odwróć do góry dnem, nadgryź mały otwór, wypij bulion, zjedz resztę, a ogonek zostaw na talerzu.
- Kalakuri, czyli chinkali po tbilisku, to mielona wołowina i wieprzowina z kolendrą i innymi ziołami, a w odmianach górskich, takich jak mtiuluri, jest tylko grubo siekane mięso, cebula, sól i pieprz.
- Zamawia się je na sztuki, a większości dorosłych wystarcza od pięciu do ośmiu; w 2026 r. sztuka kosztuje w zwykłej chinkalni mniej więcej 1–2,5 GEL (ok. 0,4–0,8 €).
- Danie narodziło się w górach na północny wschód od Tbilisi – w Pszawi, Chewsuretii, Mtiuletii, krainie Chewi i Tuszetii – a większość podróżnych próbuje go w Pasanauri, ok. 90 km od stolicy przy Gruzińskiej Drodze Wojennej.
Chinkali to duże, skręcone gruzińskie pierożki: cienkie pszenne ciasto zebrane wokół surowego, przyprawionego mięsa, które podczas gotowania zamienia się w łyk gorącego bulionu. Jada się je rękami: najpierw wypija się sok, a gruby ogonek z ciasta zostawia na talerzu. Są tanie, zamawia się je całymi tuzinami i figurują w karcie niemal każdej restauracji w kraju, ale najlepiej smakują w górach, gdzie pierwsi lepili je pasterze.
Ten poradnik sięga znacznie dalej niż krótki fragment o chinkali w naszym poradniku o kuchni gruzińskiej. Znajdziesz tu regionalne style i farsze, sposób jedzenia krok po kroku, dzięki któremu nie poplamisz koszuli, podpowiedź, ile zamówić i ile to kosztuje w 2026 r., zwyczaje przy stole oraz miejsca, gdzie warto ich spróbować: w Tbilisi, przy Gruzińskiej Drodze Wojennej w Duszeti i Pasanauri oraz w wysokogórskich wsiach Tuszetii i Chewsuretii. Na koniec: lekcje gotowania i przepis do zrobienia w domu.
Czym są chinkali?
Pojedynczy pieróg ma kształt sakiewki i jest mniej więcej wielkości małej pięści. Krążek przaśnego ciasta zbiera się wokół farszu w wianuszek drobnych fałdek, które na górze skręca się w krótki, gruby supełek. Gruzini nazywają go kudi, czyli ogonek, a niektórzy mówią kuczi. Ciasto to tylko mąka, woda i sól, rozwałkowane cienko, ale na tyle mocne, by utrzymać płyn.
Cały sekret tkwi w farszu. Mięso trafia do środka na surowo, rozluźnione zimną wodą i doprawione cebulą, solą i pieprzem. Kiedy pieróg się gotuje, mięso dochodzi i puszcza sok, który razem z tą wodą tworzy bulion zamknięty w cieście. Weź do ręki dobrze zrobiony pieróg, a poczujesz, jak chlupocze. Najbliższy krewny, jakiego zna większość przyjezdnych, to szanghajskie pierożki z zupą, xiao long bao, ale chinkali są dużo większe i gotuje się je we wrzątku, a nie na parze.
Kilka słów o nazwie. Słowo chinkali (ხინკალი, wymawiane mniej więcej „chin-ka-li”, z gardłowym „ch” jak w szkockim loch) nie zmienia formy, także po polsku: jedno chinkali, kilka chinkali; Gruzini w liczbie mnogiej mówią chinklebi. Językoznawcy wywodzą je od słowa chinkal, nazwy potrawy Awarów z sąsiedniego Dagestanu, gdzie oznacza ono kawałki gotowanego ciasta jedzone z mięsem i bulionem, a nie zlepiony pieróg.
| Chinkali w skrócie | Krótka odpowiedź |
|---|---|
| Co to jest | Gotowany pieróg z fałdkami, z mięsem i bulionem w środku |
| Ojczyzna | Wschodnie góry: Pszawi, Chewsuretia, Mtiuletia, Chewi i Tuszetia |
| Główne style | Kalakuri (miejskie, z ziołami) i górskie, np. mtiuluri (proste, z siekanym mięsem) |
| Farsze bez mięsa | Grzyby, ziemniaki, ser i twaróg |
| Jak się sprzedaje | Na sztuki; wiele kuchni przyjmuje zamówienia od pięciu sztuk |
| Przybliżona cena | Ok. 1–2,5 GEL (ok. 0,4–0,8 €) za sztukę w 2026 r. |
| Do picia | Piwo, czacza albo gruzińska lemoniada owocowa |
Skąd pochodzą chinkali: Pszawi, Chewsuretia i Tuszetia
Chinkali to jedzenie górali. Ich ojczyzną są doliny, które wznoszą się od równin na północny wschód od Tbilisi aż po główny grzbiet Kaukazu: Pszawi i Chewsuretia nad wschodnimi rzekami źródłowymi Aragwi, Mtiuletia wokół Pasanauri, kraina Chewi wokół Kazbegi i Tuszetia za przełęczą Abano. Kilka z tych społeczności przypisuje sobie wynalezienie tego dania, a zwłaszcza między Pszawami a Tuszami spór wciąż nie jest rozstrzygnięty.
Logika jest prosta. Górskie rodziny hodowały owce i bydło, uprawiały odporne zboża i spędzały długie zimy odcięte od świata przez śnieg. Zawiniątko z ciasta i mięsa, które gotuje się w jednym garnku, długo trzyma ciepło i syci pasterza na cały dzień, idealnie pasowało do takiego życia. Najstarsze farsze robiono z jagnięciny lub baraniny siekanej nożem. Wołowina i wieprzowina pojawiły się później, a Chewsurowie, którzy tradycyjnie nie jedzą wieprzowiny, do dziś nadziewają swoje chinkali wołowiną i jagnięciną.
Nie wszyscy wierzą w czysto lokalną historię. Popularna teoria wiąże chinkali z najazdami mongolskimi w XIII wieku, kiedy pierożki wędrowały szlakami handlowymi między Chinami a Anatolią, a historycy kuchni zaliczają je do jednej wielkiej rodziny razem z manti, pielmieni i jiaozi. Gruzini wolą górskie podania: okrągły kształt to słońce, fałdki to jego promienie, a stary wiersz z Mtiuletii mówi o chinkali z 28 fałdkami, a tę liczbę ludowe wierzenia łączą z 28-letnim cyklem słonecznym.
Z wysokich dolin danie zeszło do Tbilisi i miasteczek na nizinach, gdzie kucharze zamienili siekaną baraninę na mieloną wołowinę z wieprzowiną i dodali zielonych ziół. Duszeti, siedziba gminy u wylotu tych dolin, ok. 55 km na północ od stolicy, do dziś słynie z chinkali, a gmina obejmuje Pasanauri, Pszawi i większą część Chewsuretii. Innymi słowy, znaczna część ojczyzny tego dania leży w granicach jednej gminy.
Rodzaje chinkali: kalakuri, mtiuluri i farsze bez mięsa
W gruzińskich kartach chinkali zwykle dzieli się według farszu. We wsiach menu bywa tylko po gruzińsku, dlatego podajemy też nazwy w gruzińskim alfabecie.
| Styl lub farsz | W karcie | W środku | Bulion? |
|---|---|---|---|
| Kalakuri (po miejsku) | ქალაქური, kalakuri | Mielona wołowina i wieprzowina, cebula, kolendra lub pietruszka, pieprz, czasem kmin rzymski i chili | Tak, dużo |
| Mtiuluri (po górsku) | მთიულური, mtiuluri | Grubo siekane mięso, cebula, sól i czarny pieprz, bez zielonych ziół | Tak, esencjonalny i mięsny |
| Chewsurskie | ხევსურული, khevsuruli | Wołowina lub jagnięcina, tradycyjnie bez wieprzowiny, z cebulą, pieprzem i solą | Tak |
| Z jagnięciną | ცხვრის ხორცის, tskhvris khortsis | Jagnięcina lub baranina z cebulą i pieprzem – dawny pasterski farsz | Tak, o mocniejszym smaku |
| Z grzybami | სოკოს, sokos | Siekane grzyby z cebulą i ziołami, ulubione w dni postne | Trochę soku |
| Z ziemniakami | კარტოფილის, kartopilis | Tłuczone ziemniaki z cebulą i pieprzem, czasem z masłem | Nie |
| Z serem | ყველის, kvelis | Ser sulguni lub imeretyński, czasem z ziołami | Nie; w niektórych lokalach dodaje się roztopione masło |
| Z twarogiem | ხაჭოს, khachos | Świeży twaróg, łagodny i kremowy | Nie |
| Smażone | შემწვარი, shemtsvari | Gotowane chinkali usmażone w oleju na złoty kolor | Nie |
Który styl jest lepszy, to kwestia lojalności. Gruzini z rodziną w górach zwykle uznają prostą wersję za jedyne prawdziwe chinkali i twierdzą, że zioła tylko maskują kiepskie mięso, a wielu stałych bywalców tbiliskich lokali nigdy nie zrezygnuje ze swoich aromatycznych kalakuri. Spróbuj obu w tym samym tygodniu i wybierz swój obóz.
Rzadsze regionalne chinkali
W Meschetii, na południowym zachodzie, niektóre rodziny nadziewają chinkali apochti, czyli mięsem solonym i suszonym, tradycyjnie gęsiną. W Tbilisi młodsi szefowie kuchni eksperymentują z krewetkami, ze szpinakiem i grzybami, a nawet z malutkimi chinkali podawanymi w zupie z przyprawami. Warto ich spróbować, ale najpierw zamów talerz klasycznych.
Jak jeść chinkali rękami: krok po kroku
Każda zasada służy temu, by nie stracić bulionu. Bez niego zostaje tylko ciężka kula ciasta z mięsem. Gruzini jedzą chinkali palcami, a sięgnięcie po widelec zdradza dziecko albo nowicjusza, bo ząb widelca przebija ciasto i cały sok wylewa się na talerz.
- Popieprz i odczekaj
Gdy pierożki trafią na stół, zmiel na nie czarny pieprz i daj im minutę lub dwie. Płyn w środku ma temperaturę bliską wrzenia, a parzy właśnie pierwszy kęs. - Odwróć do góry dnem
Chwyć ogonek kciukiem i dwoma palcami i odwróć pieróg tak, by ogonek był na dole, a okrągły brzuszek u góry. Pochyl się nad talerzem. - Zrób mały otwór
Zamiast odgryzać duży kęs, nadgryź mały otwór w górnej części brzuszka. Lekko przechyl pieróg i powoli wysysaj bulion; siorbanie jest tu czymś normalnym. - Zjedz mięso i ciasto
Gdy bulion się skończy, zjedz resztę w dwóch lub trzech kęsach, posuwając się w dół, w stronę ogonka. - Odłóż ogonek
Gruby supełek z ciasta połóż na brzegu talerza. Zostaje twardy i ciągnący się, choć reszta przy gotowaniu mięknie, więc większość ludzi go nie je, a stosik ogonków liczy, ile sztuk już za tobą.
Czego nie robić
- Nie krój nożem chinkali z mięsem. Bulion zaleje talerz, a danie straci cały sens.
- Nie przesadzaj z sosami. Czarny pieprz, a czasem szczypta soli, to jedyne przyprawy, jakie dodają Gruzini, choć żaden kelner nie odmówi ci miseczki sosu tkemali.
- Nie zostawiaj ich na później. Zimne chinkali robią się sztywne i gumowate, więc jedz je, póki parują, a dokładkę zamów później.
- Przy chinkali z ziemniakami, serem i twarogiem zasady są luźniejsze. Nie ma w nich bulionu do stracenia, więc jedz je, jak chcesz; widelec jest w porządku.
Ile chinkali zamówić i ile kosztują
Płaci się za sztukę, a nie za talerz. W wielu lokalach zamówienie musi obejmować co najmniej pięć sztuk, w niektórych dziesięć, a w kilku chinkali sprzedaje się na wagę. Każdą porcję lepi się i gotuje na zamówienie, więc licz się z czekaniem od 15 do 25 min, a w weekend w porze obiadu, gdy jest tłoczno, dłużej.
| Apetyt | Chinkali z mięsem na osobę | Uwagi |
|---|---|---|
| Na spróbowanie, obok innych dań | 2-3 | Zamów je po sałatkach i chlebie jako jedno z kilku dań |
| Lekki obiad | 4-5 | Dodaj sałatkę z pomidorów i ogórków |
| Pełny posiłek | 5-8 | Tu kończy większość dorosłych |
| Głodny piechur lub miejscowy stały bywalec | 10-15 | To nie rekord, tylko dobry apetyt po dniu na świeżym powietrzu |
Ceny są niskie. W 2026 r. licz się z kosztem od ok. 1 do 2,5 GEL (od ok. 0,4 € do 0,8 €) za sztukę w zwykłych chinkalniach i przydrożnych restauracjach, więc dziesięć sztuk wyniesie ok. 12–25 GEL (ok. 4–8 €). Stare Tbilisi, ośrodki narciarskie i nowsze bary z chinkali biorą więcej, a farsze z grzybami i ziemniakami są często nieco tańsze od mięsnych. Zanim zostawisz coś ekstra, sprawdź, czy na rachunku nie doliczono opłaty serwisowej; zasady wyjaśnia nasz poradnik o napiwkach.
Zwyczaje przy chinkali: ogonki, piwo i smażenie na drugi dzień
Liczenie ogonków
Stosik ogonków przy każdym talerzu to tablica wyników całego stołu. Pod koniec posiłku przyjaciele porównują swoje stosiki, ktoś zawsze się przechwala, a gruziński gospodarz wciśnie jeszcze jedną sztukę każdemu, kto wygląda, jakby chciał skończyć. Traktuj to jak zabawę, a nie zawody, które musisz wygrać.
Co pić
Tradycyjnie do chinkali pije się piwo. W wysokich dolinach jęczmień rósł znacznie lepiej niż winorośl, a rodziny w Pszawi i Chewsuretii wciąż warzą własne piwo na święta obchodzone przy wiejskich sanktuariach. W mieście tę samą rolę pełni zimny gruziński lager. Drugi klasyk to kieliszek czaczy, czyli wódki z winogron, a dla niepijących – lemoniada estragonowa albo gruszkowa. Wino też pasuje, ale większość Gruzinów do chinkali sięga po piwo.
Smażone chinkali następnego dnia
Resztki nigdy się nie marnują. Zimne chinkali smaży się na oleju lub maśle, aż ciasto zrobi się chrupiące i rumiane, a wiele restauracji podaje je w ten sposób jako osobne danie: szemcwari chinkali. To jedyna sytuacja, w której nóż i widelec są czymś zupełnie normalnym, bo bulion zdążył już wsiąknąć w mięso.
Posty i święta
W czasie prawosławnych postów, a przede wszystkim przez siedem tygodni Wielkiego Postu przed Wielkanocą, chinkali z grzybami i ziemniakami stają się codziennym jedzeniem, a w kartach oznacza się je słowem samarchwo, czyli „postne”. Jeśli ściśle pościsz albo jesteś na diecie wegańskiej, zapytaj, czy do ziemniaków dodano masło. W górach chinkali długo były daniem na niedziele, święta i dla gości, i po części dlatego parujący talerz wciąż ma w sobie coś odświętnego.
Gdzie zjeść chinkali w Tbilisi
Chinkali podaje niemal każda restauracja w stolicy, ale najlepsze zwykle wychodzą z lokali, które się w nich specjalizują. Gruzini nazywają takie miejsce sachinkle (სახინკლე), czyli chinkalnia: często to skromna sala z długą listą farszów i kucharzami, którzy przez cały dzień ręcznie lepią pierożki. Nie polecamy tu konkretnych restauracji, bo lokale często się otwierają, zamykają i zmieniają kucharzy; opisane niżej dzielnice i wskazówki dłużej pozostają aktualne.
Stare Miasto i Sololaki
W okolicy Abanotubani, ulicy Kote Afchaziego i uliczek pod Narikalą wiele restauracji podaje chinkali w ceglanych piwnicach, z menu po angielsku. Jakość waha się od znakomitej po bylejaką, a ceny są najwyższe w mieście, ale to najprostsze miejsce na pierwszy talerz po porannym zwiedzaniu i kąpieli w łaźniach siarkowych.
Osiedlowe chinkalnie
Chinkali takie, jakie jedzą miejscowi, znajdziesz w dzielnicach mieszkaniowych, takich jak Wake, Saburtalo, Wera czy Didube, gdzie w porze lunchu chinkalnie wypełniają się pracownikami biur, a wieczorem rodzinami i przyjaciółmi. Szyldy często są tylko po gruzińsku, więc wypatruj słowa სახინკლე. Dobre znaki: pełna sala, ciasto robione na miejscu, a nie mrożone, i pierożki, które przychodzą jędrne i ciężkie, a nie popękane czy oklapnięte.
Targi, jadłodajnie i supermarkety
Proste jadłodajnie wokół Bazaru Dezerter i dworca centralnego gotują chinkali dla handlarzy i kierowców – tanio i szybko. W supermarketach kupisz mrożone chinkali, przydatne, gdy mieszkasz w apartamencie z kuchnią, choć świeżym nigdy nie dorównają.
Chinkali przy Gruzińskiej Drodze Wojennej: Duszeti, Pasanauri i Kazbegi
Szosa z Tbilisi na północ, do Stepancmindy, biegnie prosto przez krainę chinkali i prawie każdy, kto nią jedzie, zatrzymuje się na obiad z chinkali. W każdej wsi są przydrożne restauracje, wiele z tarasami nad Aragwi. Oto typowe przystanki, z południa na północ.
| Przystanek | Od Tbilisi | Wysokość n.p.m. | Czego się spodziewać |
|---|---|---|---|
| Duszeti | ok. 55 km, krótki zjazd na zachód od szosy | ok. 900 m | Siedziba gminy, w całej Gruzji znana z chinkali; spokojniej niż przy głównej drodze |
| Żinwali i Ananuri | ok. 70 km | Poniżej 1000 m | Kawiarnie nad zbiornikiem, blisko twierdzy, dobre na wczesny obiad |
| Pasanauri | ok. 90 km, ok. 1,5 godz. | 1050 m | Najsłynniejszy przystanek: szereg restauracji z chinkali u zbiegu Białej i Czarnej Aragwi, z górskimi mtiuluri |
| Gudauri | ok. 120 km | ok. 2200 m | Restauracje ośrodka narciarskiego, przydatne zimą i droższe |
| Stepancminda (Kazbegi) | ok. 155 km, ok. 3 godz. | 1740 m | Proste górskie chinkali w kawiarniach i pensjonatach u stóp Kazbeku |
W czasach radzieckich Pasanauri było gwarnym letniskiem, cenionym za chłodne powietrze, wodę mineralną i górską kuchnię, a tutejsze chinkali zasłynęły daleko poza doliną. Kucharze wciąż kroją tu mięso ręcznie, zamiast mielić je w maszynce, i doprawiają je niemal wyłącznie cebulą, solą i pieprzem. Jeśli jedziesz do Kazbegi na jeden dzień, zjedz tu obiad w drodze na północ, a do Gergeti dotrzesz w popołudniowym świetle; zimą to także w Pasanauri kierowcy dowiadują się, czy Przełęcz Krzyżowa (gruz. Dżwari) jest otwarta.
Z Żinwali boczna droga pnie się przez Pszawi do Barisacho i dalej przez przełęcz Datwisdżwari do Chewsuretii, a kilka lokali na pszawskim odcinku karmi kierowców jadących w góry. Sam przejazd szczegółowo opisują nasz poradnik o Kazbegi i strona o trasie z Tbilisi do Kazbegi.
Nasza „Jednodniowa wycieczka do Kazbegi” ma obiad z chinkali wpisany w plan dnia – w Pasanauri albo w Stepancmindzie. To prywatna wycieczka: datę wyjazdu wybierasz ty, grupa może być dowolnej wielkości, przewodnik mówi w twoim języku, a dla dzieci nie ma żadnych ograniczeń wiekowych.
Chinkali w Tuszetii, Chewsuretii i Pszawi
Żeby spróbować chinkali tam, gdzie powstały, wybierz się w wysokie doliny, gdzie najlepsza kuchnia jest w rodzinnych gościńcach, a nie w restauracjach. Kolacja jest zwykle wliczona w nocleg, a menu ustala gospodarz, więc dzień wcześniej powiedz, że chcesz chinkali: ręczne lepienie dla całego stołu zajmuje dobrą godzinę albo dwie.
Tuszetia
Tuszetia to kraina owiec. Dojeżdża się do niej z Kachetii przez przełęcz Abano (ok. 2950 m n.p.m.) drogą gruntową, którą zwykle otwiera się w czerwcu i ponownie zamyka w październiku. Gościńce w Omalo, Dartlo i innych wsiach robią chinkali z jagnięciną lub baraniną, często z grubszego, ręcznie wałkowanego ciasta, i podają je z kotori, cienkim plackiem z owczym serem, oraz z serem guda, ostrym i dojrzewającym w owczej skórze.
Chewsuretia i Pszawi
Chewsuretia, gdzie leżą wsie z wieżami Szatili i Muco, znajduje się ok. 150 km od Tbilisi. Dojazd samochodem 4x4 przez przełęcz Datwisdżwari (2676 m n.p.m.) zajmuje od 4,5 do 5 godz., a śnieg zamyka przełęcz mniej więcej od listopada lub grudnia do końca maja albo czerwca. W chewsurskich kuchniach nie używa się wieprzowiny, więc tamtejsze chinkali są z wołowiną lub jagnięciną, a na wiejskich świętach podaje się je z domowym piwem. Leżące niżej przy tej samej drodze Pszawi jest bardziej zielone i łagodniejsze, a tamtejsze gościńce podają do chinkali dambalchaczo, intensywnie pachnący ser pleśniowy typowy dla tych dolin.
„Wyprawa 4x4 do Tuszetii” to trzy noce w Omalo i rodzinne kolacje z chinkali, kotori i serem guda, a „Trekking w Kazbegi i Chewsuretii” prowadzi przez przełęcz Czauchi i kończy się dwiema nocami w Szatili, ostatnimi w górach. Co jest w cenie, sprawdzisz na stronie każdej wycieczki.
Naucz się lepić chinkali: lekcje gotowania i przepis do domu
Lepienie chinkali wygląda na łatwe, dopóki nie spróbujesz. Wprawni kucharze robią od 15 do 20 równych fałdek, a najczęściej usłyszysz liczbę 19; za pierwszym razem wychodzi zwykle mniej więcej połowa, a ogonek jest krzywy. Lekcja to najszybszy sposób, żeby się nauczyć.
W Tbilisi zajęcia odbywają się w domowych kuchniach i małych pracowniach i trwają od dwóch i pół do trzech godzin: zagniatasz ciasto, przygotowujesz farsz i lepisz porcję pierożków, a potem zjadasz je z sałatkami i winem. Lekcje u niezależnych organizatorów kosztują w 2026 r. ok. 120–250 GEL (ok. 40–80 €) za osobę, często razem z chaczapuri, a niektóre zaczynają się na targu, gdzie wspólnie kupuje się zioła.
W programie wycieczki „Podróż kulinarna po Gruzji” lekcja lepienia chinkali przypada na drugi dzień: odbywa się w domowej kuchni w dzielnicy Wake, po porannych zakupach mięsa, cebuli i ziół na Bazarze Dezerter. W dalszej części tygodnia czeka cię czurczchela i supra w Kachetii oraz chleby z serem w Imeretii i Megrelii. Termin wybierasz ty, grupa może być dowolnej wielkości, przewodnik mówi w twoim języku, a przy kuchni mile widziane są dzieci w każdym wieku.
Chinkali w domu
Nasz przepis na chinkali krok po kroku rozpisuje całą pracę w harmonogramie: od twardego ciasta i soczystego farszu rozluźnionego wodą po lepienie i gotowanie, z ilościami w gramach albo w amerykańskich miarkach (cups) oraz z wersjami po miejsku, z grzybami i z serem.
Chinkali: najczęstsze pytania
Z czego robi się chinkali?
Z prostego ciasta z mąki, wody i soli, zawiniętego wokół farszu. Klasyczny farsz to surowa wołowina z wieprzowiną, a w górach jagnięcina, wymieszana z cebulą, pieprzem, solą i wodą; wersja miejska ma dodatek kolendry i innych ziół. Chinkali bez mięsa nadziewa się grzybami, ziemniakami albo serem.
Jak jeść chinkali, żeby nie wylać bulionu?
Odwróć pieróg tak, by ogonek był na dole, przytrzymaj go w tej pozycji i nadgryź w cieście mały otwór, żeby najpierw wypić bulion. Potem zjedz mięso i ciasto, a ogonek odłóż na bok. Palce sprawdzają się lepiej niż sztućce, bo widelec przebija ciasto i sok wycieka.
Czy je się ogonek chinkali?
Zwykle nie. Ogonek, zwany kudi, to gruby supeł z ciasta, który pozostaje twardy i ciągnący się, więc Gruzini zostawiają go na talerzu, a stosik ogonków pokazuje przy okazji, ile kto zjadł. Zjedzenie go nie jest niegrzeczne, tylko nietypowe.
Ile chinkali zamówić na osobę?
Na pełny posiłek większości dorosłych wystarczy od pięciu do ośmiu chinkali z mięsem, a obok innych dań – od dwóch do pięciu. Zamawiaj partiami, żeby każdy talerz przychodził gorący. W wielu lokalach zamówienie musi obejmować co najmniej pięć sztuk.
Czy są wegetariańskie chinkali?
Tak. Chinkali z grzybami, ziemniakami i serem są w większości kart, a te z grzybami i ziemniakami często są wegańskie, bo jada się je podczas prawosławnych postów. Zapytaj, czy do farszu ziemniaczanego dodano masło.
Czym różnią się chinkali kalakuri i mtiuluri?
Kalakuri, czyli styl miejski, to mielona wołowina z wieprzowiną doprawiona świeżą kolendrą, pietruszką i pieprzem. Mtiuluri, styl górski z okolic Pasanauri, to grubo siekane mięso z samą cebulą, solą i pieprzem, o prostszym, bardziej mięsnym smaku.
Gdzie zjeść najlepsze chinkali w Gruzji?
Gruzini najczęściej wskazują Pasanauri i Duszeti przy Gruzińskiej Drodze Wojennej, a jeśli chodzi o chinkali z jagnięciną i wołowiną, także gościńce w Tuszetii i Chewsuretii. W Tbilisi osiedlowe chinkalnie w dzielnicach takich jak Wake i Saburtalo zwykle wygrywają ze Starym Miastem.
Czy chinkali to to samo co chińskie pierożki z zupą?
Działają tak samo – surowe mięso tworzy bulion wewnątrz ciasta – ale chinkali są znacznie większe, gotuje się je we wrzątku zamiast na parze i jada rękami, z czarnym pieprzem. Jedne i drugie należą do wielkiej eurazjatyckiej rodziny pierożków, do której zaliczają się też manti i pielmieni.




















