- Kuchnia gruzińska opiera się na orzechach włoskich, świeżych ziołach, mieszankach suszonych przypraw (np. chmeli suneli), kwaśnych owocach, takich jak ałycza i granat, oraz serach dojrzewających w solance, przede wszystkim sulguni.
- Zacznij od chaczapuri, czyli chleba z serem pieczonego w wielu regionalnych kształtach, i od chinkali – pierożków z bulionem w środku, które je się rękami.
- Każdy region ma swoją specjalność: kubdari w Swanetii, elardżi i ogniste charczo w Megrelii, chaczapuri w kształcie łódki w Adżarii, chleb z fasolą i szynką w Raczy oraz mcwadi pieczone nad żarem z winorośli w Kachetii.
- Wegetarianie i weganie zjedzą tu dobrze dzięki prawosławnej tradycji postu, a w wielu kartach dania bez mięsa i nabiału oznacza się słowem samarchwo.
- Dania je się wspólnie: zamów zimne przystawki, jeden chleb, jedno lub dwa dania na ciepło i chinkali, a zanim zostawisz napiwek, sprawdź, czy na rachunku nie doliczono opłaty serwisowej.
Kuchnia gruzińska to orzechy włoskie, zioła, ser i chleb, a dania, których warto spróbować najpierw, to chaczapuri, chinkali, pchali, mcwadi i roladki z bakłażana z pastą orzechową. W tym poradniku wyjaśniamy, czym jest każde z nich, jak je zamówić i jeść oraz w której części kraju przyrządza się je najlepiej. Gruzja jest mała, ale jej kuchnia mocno się zmienia ze wschodu na zachód: na suchym wschodzie gotuje się z pszenicy, jagnięciny i wina, a na wilgotnym zachodzie uprawia się kukurydzę, robi ser sulguni i znacznie częściej sięga po chili.
W Maspindzeli co tydzień zamawiamy, gotujemy i jemy te dania razem z naszymi gośćmi, dlatego nasze rady są praktyczne: jak duże są naprawdę porcje, co trafia na stół najpierw, które potrawy pasują wegetarianom i jakie gruzińskie słowa pomogą ci zrozumieć kartę. Znajdziesz tu też przegląd dań region po regionie, który pomoże zaplanować trasę pod kątem jedzenia, słowniczek w formie tabeli do zapisania w telefonie oraz wskazówki dotyczące targów i lekcji gotowania. Napojom poświęciliśmy osobną stronę – nasz poradnik o gruzińskim winie i kwewri.
Czym wyróżnia się kuchnia gruzińska?
Gruzja leży na dawnych szlakach handlowych między Morzem Czarnym, Persją a stepem, a jej kuchnia czerpała ze wszystkich tych stron. Mimo to smakuje jak żadna inna. Najważniejszą rolę gra w niej pięć składników.
- Orzechy włoskie. Utarte z czosnkiem, octem i przyprawami na pastę zagęszczają sosy, wypełniają roladki z bakłażana i spajają warzywne pasty. Spodziewaj się ich mniej więcej w co trzecim zamówionym daniu.
- Świeże zioła. Kolendra, estragon, koperek, natka pietruszki, fioletowa bazylia i mięta trafiają na stół w całych pęczkach, żeby skubać je między kęsami, a także do większości dań duszonych.
- Mieszanki suszonych przypraw. Chmeli suneli łączy suszone nasiona kolendry, kozieradkę błękitną, aksamitkę, koper, cząber i inne zioła. Uccho suneli to sama mielona kozieradka błękitna o orzechowym zapachu przypominającym siano, po którym rozpoznasz wiele dań z orzechami. Suszone płatki aksamitki, sprzedawane jako „szafran imeretyński”, nadają potrawom żółty odcień.
- Kwaśne owoce. Ziarenkami granatu posypuje się pchali i sałatki, a sok z granatu zaostrza smak sosów. Owoce ałyczy, niedojrzałe wiosną i dojrzałe latem, nadają smak sosowi tkemali, a zielonymi zakwasza się wiosenną potrawkę z jagnięciny. Zupy doprawia się kwaśnymi suszonymi plackami ze śliwek.
- Ser. Sulguni, sprężysty ser z Megrelii dojrzewający w solance, roztapia się w pieczywie, bywa wędzony, smażony lub grillowany i stoi niemal na każdym stole obok miększego, bardziej kruchego sera imeretyńskiego.
Kuchnia podąża za porami roku i pozostaje prosta. Letni stół to głównie surowe pomidory i ogórki, zioła, ser i chleb. Zima przynosi fasolę, kiszonki, sosy orzechowe i owocowe przetwory. Tutejsze jedzenie powstaje też z myślą o winie, dlatego tak dużą rolę grają w nim sól, kwasowość i tłuszcz. Przy stole ląduje prawie każdy przyjezdny: według badania Geostatu z 2025 r. gruzińskiej kuchni i wina spróbowało 88,8% zagranicznych turystów – to najczęstsze ze wszystkich zajęć podczas pobytu.
Gruzińskie pieczywo i rodzaje chaczapuri
Chleb podaje się do każdego posiłku, a na większości stołów pojawiają się trzy codzienne rodzaje. Szoti, zwany też tonis puri, to biały bochenek w kształcie czółna, przyklejany do wewnętrznej ściany okrągłego glinianego pieca tone i sprzedawany na gorąco w piekarniach w suterenach. Mczadi to mały, ciężki placek kukurydziany, codzienny chleb zachodniej Gruzji. Lawasz, cienki płaski chleb, służy do zawijania kebabów z rusztu.
Chaczapuri, czyli chleb pieczony z serem, to dla Gruzinów najbardziej swojskie z dań, a każdy region ma własną odmianę. Restauracje zwykle wymieniają je w osobnej części karty z wypiekami, a uliczne piekarnie sprzedają mniejsze kawałki do zjedzenia w drodze.
| Nazwa | Skąd | Co to jest | Warto wiedzieć |
|---|---|---|---|
| Imeruli | Imeretia | Okrągły, zamknięty placek z warstwą świeżego sera imeretyńskiego w środku | Wersja codzienna, w każdej piekarni i każdym supermarkecie |
| Megruli | Megrelia | Jak imeruli, ale z drugą warstwą roztopionego sulguni na wierzchu | Treściwsze i bardziej słone; jedno wystarczy dla dwóch lub trzech osób |
| Adżaruli (aczaruli) | Adżaria | Otwarta łódka z ciasta pełna sera, wykończona masłem i surowym żółtkiem | Wmieszaj żółtko i masło w gorący ser, a potem odrywaj brzegi i maczaj |
| Penowani | Cała Gruzja | Kwadrat z listkującego ciasta francuskiego złożony wokół sera | Standardowe szybkie śniadanie z ulicznych piekarni |
| Lobiani | Racza, dziś cały kraj | Płaski, okrągły chleb z nadzieniem z rozgniecionej, przyprawionej czerwonej fasoli | W Wielkim Poście pojawia się wersja bez nabiału; raczańska bywa z wędzoną szynką |
| Kubdari | Swanetia | Gruby, okrągły placek z nadzieniem z siekanego mięsa, cebuli i swańskich przypraw | Pełny posiłek dla jednego głodnego piechura |
| Chabizgina | Kuchnia osetyjska; często spotykana w okolicach Kazbegi | Okrągły placek nadziewany ziemniakami utłuczonymi z serem | Ciężki i rozgrzewający, idealny w górach |
| Aczma | Adżaria i zachód kraju | Gotowane płaty ciasta przekładane masłem i serem, a potem zapiekane | Jak serowa lasagne, często sprzedawana na kawałki |
Chinkali: czym są i jak je jeść
Chinkali to duże, skręcone pierożki z gór na północ od Tbilisi: z Pszawi, Chewsuretii, Mtiuletii i Tuszetii. Surowe mielone mięso zawija się w ciasto razem z cebulą, pieprzem, solą i odrobiną wody. Podczas gotowania te soki zamieniają się w gorący bulion zamknięty w środku, a cała sztuka polega na tym, żeby go nie stracić.
Styl miejski i górski
Kalakuri, czyli styl miejski, to wołowina z wieprzowiną, do których dodaje się dużo posiekanej kolendry i innych ziół. Wersja górska, zwana mtiuluri lub chewsuruli, to tylko mięso, cebula, pieprz i czasem kmin rzymski – i właśnie ją woli wielu Gruzinów. Chinkali bez mięsa nadziewa się grzybami, ziemniakami lub serem. Kuchnie gotują je na zamówienie, więc czekanie 20 minut lub dłużej to norma.
- Daj im ostygnąć
Chinkali trafiają na stół prosto z garnka, parzące. Zmiel nad talerzem czarny pieprz i odczekaj minutę, żeby bulion cię nie poparzył. - Chwyć za ogonek
Trzymaj każdy pieróg do góry dnem za skręcony ogonek, zwany kudi. Widelec przebija ciasto i bulion wycieka, więc jedz palcami. - Nadgryź i wypij
Nadgryź mały otwór z boku, przechyl pieróg i zanim zjesz cokolwiek innego, wypij bulion. - Zostaw ogonek
Zjedz resztę, ale gruby supełek z ciasta odłóż na talerz. Po stosiku ogonków widać, kto zjadł najwięcej.
Chinkali wycenia się i zamawia na sztuki, często trzeba zamówić co najmniej pięć. Większości dorosłych na posiłek wystarcza od pięciu do ośmiu. To klasyczny obiad w przydrożnym lokalu przy Gruzińskiej Drodze Wojennej, gdzie Pasanauri słynie z najlepszych pierożków w górskim stylu, a w Tuszetii robi się prostszą wersję z grubszego ciasta.
Mięsa z rusztu i gruzińskie dania duszone, których warto spróbować
Mcwadi i inne mięsa z rusztu
Mcwadi to gruziński grill: kawałki wieprzowiny, czasem cielęciny lub jagnięciny, nadziane na szpikulce i pieczone nad żarem z suszonych pędów winorośli, które dają wysoką temperaturę i lekki, słodkawy dym. Podaje się je po prostu: z krążkami surowej cebuli, czasem skropione sokiem z granatu, z sosem tkemali obok. Kababi to mielona jagnięcina lub wołowina uformowana wokół szpikulca i zawinięta w lawasz. Kurczak tabaka to rozpłaszczony młody kurczak, smażony pod obciążeniem na grubej patelni, aż skórka zrobi się chrupiąca, i podawany z sosem czosnkowym. Kupati to zwinięte w spiralę, przyprawione kiełbaski wieprzowe z zachodniej Gruzji.
Dania duszone i inne dania na ciepło
- Czakapuli: jagnięcina lub cielęcina duszona z białym winem, zaskakującą ilością estragonu i zielonymi kwaśnymi śliwkami. To danie wiosenne i wielkanocne – przyrządza się je, gdy śliwki są jeszcze niedojrzałe.
- Czachochbili: kurczak duszony z pomidorami, cebulą i ziołami. Nazwa pochodzi od gruzińskiego słowa oznaczającego bażanta, z którego pierwotnie przyrządzano to danie.
- Charczo: w Tbilisi i na wschodzie gęsta zupa z wołowiny i ryżu z orzechami włoskimi i kwaśnymi śliwkami. W Megrelii zmienia się w sycącą orzechową potrawkę z wołowiny lub kurczaka z dużą ilością chili.
- Odżachuri: nazwa znaczy „po domowemu” i tak właśnie jest – to wieprzowina smażona z ziemniakami i cebulą, podawana w glinianym naczyniu. Bezpieczny wybór, kiedy karta wygląda obco.
- Czkmeruli (szkmeruli): mały kurczak najpierw smażony, a potem zapiekany w sosie z czosnku i mleka lub śmietany, podawany jeszcze bulgoczący. Pochodzi z Raczy.
- Czaszuszuli: wołowina duszona z pomidorami, papryką i chili, ostra i pełna czosnku.
- Saciwi: zimny kurczak lub indyk pod gęstym sosem orzechowym, główne danie noworocznego stołu.
Dania warzywne, sosy, sery i słodycze
Przystawki warzywne
- Pchali: gotowany szpinak, buraki, por, kapusta lub zielona fasolka, bardzo drobno posiekane i wymieszane z pastą orzechową, czosnkiem, ziołami i kozieradką błękitną, a potem uformowane w kulki i ozdobione ziarenkami granatu. Na talerzu są zwykle trzy lub cztery kolory.
- Badridżani nigwzit: cienkie plastry smażonego bakłażana zwinięte wokół czosnkowego farszu z orzechów, podawane w temperaturze pokojowej.
- Lobio: czerwona fasola duszona z cebulą, przyprawami i kolendrą; podaje się ją w glinianym garnku, a do tego mczadi i kiszonki. Wersję na zimno miesza się z orzechami i ziołami.
- Adżapsandali: letnia potrawka z bakłażana, papryki, pomidorów, cebuli i czasem ziemniaków, wykończona czosnkiem i bazylią, dobra na ciepło i na zimno.
- Dżondżoli: marynowane pąki kwiatowe kłokoczki, polane olejem i posypane cebulą, wyrazisty dodatek do mięsa.
- Gruzińska sałatka: pomidor, ogórek i cebula z ziołami, polane sosem orzechowym albo aromatycznym nierafinowanym olejem słonecznikowym z Kachetii.
Sosy
| Sos | Z czego | Do czego |
|---|---|---|
| Tkemali | Kwaśne owoce ałyczy gotowane z czosnkiem, kolendrą i koprem lub miętą polej; czerwony lub zielony | Mcwadi, smażone ziemniaki, wszystko z rusztu |
| Sacebeli | Zwykle pomidory z czosnkiem, ziołami i chili | Kebaby i mięso z rusztu |
| Baże | Mielone orzechy włoskie rozrzedzone wodą lub bulionem, z czosnkiem i przyprawami | Smażona ryba, pieczony kurczak, warzywa |
| Adżika | Czerwone chili utarte na pastę z czosnkiem, ziołami i przyprawami; bywa też zielona | Mięso, dania duszone albo odrobina na chlebie |
Sery
- Sulguni: ser z ciągnionego skrzepu dojrzewający w solance, łagodny i elastyczny na świeżo, wyrazistszy po uwędzeniu.
- Imeruli: świeży, kruchy, lekko solony ser z mleka krowiego, nadzienie większości chaczapuri.
- Guda: ostry, mocno pachnący ser owczy z Tuszetii, dojrzewający w owczej skórze.
- Tenili: nitkowy ser z Meschetii, rozciągany na cienkie pasma i upychany w garnkach.
- Nadugi: miękki ser z serwatki podobny do ricotty, który miesza się z miętą i zawija w sulguni – tak powstaje gebżalia.
- Dambalchaczo: nietypowy ser twarogowy z pleśnią z gór Pszawi i Tianeti, dojrzewający w glinianych garnkach, czasem smażony na maśle.
Słodycze
Restauracje rzadko przykładają wagę do deserów. Tradycyjne słodycze robi się z winogron, orzechów i miodu, a najlepiej kupować je na targach.
- Czurczchela: orzechy włoskie, a na zachodzie laskowe, nawleczone na sznurek i wielokrotnie zanurzane w moszczu winogronowym zagęszczonym mąką, a potem wieszane do wyschnięcia. Świeże, jesienne są miękkie, starsze robią się ciągnące. Dobrze znoszą podróż i są świetnym prezentem.
- Pelamuszi: ten sam zagęszczony sok winogronowy, zwany tatara, zastygły w miękki budyń, podawany schłodzony i często posypany orzechami.
- Gozinaki: kawałki orzechów włoskich gotowane w miodzie i krojone w romby, przygotowywane na Nowy Rok i Boże Narodzenie.
- Tklapi: cienkie płaty suszonego musu owocowego, słodkie lub kwaśne, sprzedawane na targach zwinięte w rulony.
- Muraba: całe owoce w syropie, od fig i wiśni po zielone orzechy włoskie, podawane w rodzinnych domach do herbaty.
Co jeść w poszczególnych regionach Gruzji
Tbilisi
W stolicy gotuje się dania z każdego regionu, a do tego kultywuje kilka własnych tradycji. Piekarnie na Starym Mieście przez cały dzień wypiekają szoti w piecach tone, a chaszi, czyli czosnkowy bulion z flaków, to tradycyjne lekarstwo jedzone o świcie po długiej nocy. Na Bazarze Dezerter zobaczysz surowe składniki: sterty ziół, mieszanki przypraw, sery i sznury czurczcheli.
Kachetia i Tuszetia
W krainie wina mcwadi piecze się nad żarem z pędów winorośli, wiosną gotuje się czakapuli, a w czasie winobrania robi się pelamuszi i świeżą czurczchelę. Chleb trafia na stół prosto z wiejskich pieców tone, a sałatki polewa się miejscowym olejem słonecznikowym. W Tuszetii, wysokogórskim zakątku regionu, spróbuj sera guda, placków kotori i prostych chinkali z jagnięciną.
Kartlia i Droga Wojenna
Kartlia to kraina sadów: przy szosie koło Gori stoją stragany z owocami, a w Surami sprzedaje się gorący, słodki chleb nazuki. Na północ od Mcchety Droga Wojenna to kraina chinkali, a pensjonaty w Kazbegi podają chabizginę i górski ser.
Imeretia i Racza
Imeretia dała Gruzji jej standardowe chaczapuri i świeży ser, a tutejsi kucharze słyną z pchali i kuczmaczi, czyli podrobów z orzechami i granatem. W Kutaisi duży centralny targ, zwany Zielonym Bazarem, należy do najlepszych targów zachodniej Gruzji. Sąsiednia Racza słynie z lori, czyli szynki wędzonej w dymie z drewna, z chleba z fasolą, jedzonego razem z nią, i z czkmeruli.
Megrelia i Swanetia
Kuchnia megrelska jest najostrzejsza w Gruzji: elardżi, czyli kasza kukurydziana ubijana z serem sulguni, gebżalia, czyli roladki serowe w miętowym sosie jogurtowym, charczo z orzechami i adżika do wszystkiego. Wyżej, w Swanetii, kuchnia jest stworzona na chłody: kubdari, taszmidżabi, czwisztari (chleb kukurydziany zapiekany z serem) i sól swańska z przyprawami, którą kupisz w Mestii.
Adżaria, Guria i Samcche-Dżawachetia
W Batumi zamów chaczapuri po adżarsku i smażoną rybę z Morza Czarnego. W górach wokół Chulo spróbuj borano, czyli sera roztopionego w maśle. W Gurii na Boże Narodzenie piecze się chaczapuri w kształcie półksiężyca z jajkiem, a kapustę kisi się z burakami. Na południu, w okolicach Achalciche, szukaj taszmidżabi i sera tenili.
Wegetariańskie i wegańskie jedzenie w Gruzji
Dla wegetarian Gruzja to jeden z najłatwiejszych krajów w regionie, a weganie będą zaskoczeni, jak dobrze tu jedzą. Powód jest religijny. Gruziński Kościół Prawosławny przestrzega długich postów, przede wszystkim siedmiu tygodni Wielkiego Postu przed Wielkanocą, a także większości śród i piątków, kiedy praktykujący wierni rezygnują z mięsa, nabiału i jajek. Wieki postów zaowocowały pełnym jadłospisem dań roślinnych.
Szukaj słowa samarchwo, czyli „postne”, zwłaszcza w Wielkim Poście, kiedy wiele restauracji drukuje osobne menu postne. Podstawą kuchni wegańskiej są pchali, badridżani, lobio, adżapsandali, chinkali z grzybami, mczadi i szoti, dżondżoli, tkemali, czurczchela i pelamuszi. Wegetarianie mogą do tego dodać wszystkie rodzaje chaczapuri, deski serów, grzyby z sulguni i chinkali z ziemniakami.
Jak podaje się gruziński posiłek i jak zamawiać
Nie ma tu ustalonej kolejności dań. Zimne potrawy zwykle przychodzą pierwsze, często wszystkie naraz, a dania na ciepło pojawiają się w miarę, jak kuchnia je kończy. Wszystko je się wspólnie ze środka stołu, nikt nie oczekuje, że każdy dostanie własne danie, a kelnerzy sami przynoszą dodatkowe talerzyki.
- Zacznij od zimnych dań
Sałatka, talerz różnych pchali, badridżani i deska serów. - Dodaj jeden chleb
Chaczapuri albo zwykły szoti lub mczadi, jeśli przystawki już są sycące. - Wybierz jedno lub dwa dania na ciepło
Mcwadi, odżachuri, czkmeruli albo sezonowe danie duszone, np. czakapuli. - Chinkali zamów na końcu
Przygotowuje się je najdłużej i trzeba je jeść gorące, więc zamów je, gdy przyjdą przystawki – mniej więcej po pięć na osobę.
W domu rodzinnym stół jest zastawiony od początku i stale uzupełniany, a zostawienie odrobiny jedzenia na talerzu to grzeczny sposób, by pokazać, że już ci wystarczy. Podczas uroczystej uczty, czyli supry, dochodzą do tego mistrz toastów i ustalona kolejność toastów; jak to wszystko wygląda, wyjaśnia nasz poradnik o gruzińskiej suprze.
Jedzenie na mieście, targi i lekcje gotowania: wskazówki
- Porcje są duże. Zamów mniej dań, niż ci się wydaje, a potem dobierz; nikomu to nie przeszkadza.
- Zanim zostawisz napiwek, przeczytaj rachunek. Wiele restauracji w Tbilisi i Batumi dolicza opłatę serwisową, zwykle gdzieś między 10 a 18%, i wtedy nikt nie oczekuje niczego więcej. Tam, gdzie jej nie ma, za dobrą obsługę zostawia się zwykle ok. 10%.
- Restauracje w miastach przyjmują karty, ale na targi, do piekarni, przydrożnych grilli i wiejskich pensjonatów weź gotówkę.
- Woda z kranu w Tbilisi nadaje się do picia, choć większość ludzi zamawia wodę mineralną, np. Borjomi lub Nabeglawi. Spróbuj też owocowych napojów gazowanych, zwłaszcza jaskrawozielonej lemoniady estragonowej.
- Zanim spakujesz jedzenie do domu, sprawdź przepisy swojego kraju. UE i wiele innych państw zakazuje przywozu mięsa i nabiału na własny użytek, w tym sera i wędzonej szynki. Czurczchela, przyprawy, tkemali i herbata zwykle nie sprawiają problemu, choć Australia i inne kraje o surowych przepisach dotyczących bezpieczeństwa biologicznego wymagają zgłoszenia orzechów po przylocie.
Lekcje gotowania
Lekcja gotowania to najszybszy sposób, by zrozumieć tutejszą kuchnię. W Tbilisi takie zajęcia odbywają się zwykle w domowej kuchni lub małym studiu i trwają od trzech do czterech godzin: lepisz chinkali, nadziewasz i formujesz chaczapuri, robisz pchali lub badridżani, a potem siadasz do stołu, żeby zjeść to wszystko przy winie. Niektóre zaczynają się od wyprawy na targ po zioła i ser.
W Kachetii pensjonaty i winiarnie uczą wypieku chleba w piecu tone, pieczenia mcwadi nad żarem z pędów winorośli, a od września do listopada robienia czurczcheli ze świeżego moszczu. Zarezerwuj dzień lub dwa wcześniej, powiedz o swojej diecie i zapytaj, czy wino jest w cenie.
Kuchnia gruzińska: najczęstsze pytania
Jakie jest narodowe danie Gruzji?
Oficjalnego dania narodowego nie ma, ale większość Gruzinów wymieniłaby dwa: chaczapuri i chinkali. Chaczapuri jest tak ważne w codziennym życiu, że ekonomiści z Tbilisi stworzyli indeks chaczapuri, by porównywać koszty życia w różnych miastach. Spróbuj obu już pierwszego dnia.
Jak się je chinkali?
Chwyć pieróg za fałdowany ogonek, nadgryź mały otwór i wypij gorący bulion, zanim zjesz resztę. Ogonek z ciasta zostawia się na talerzu. Krojenie chinkali nożem i widelcem sprawia, że bulion się wylewa, dlatego miejscowi zawsze jedzą je rękami.
Czy jedzenie w Gruzji jest ostre?
Przeważnie nie. Na wschodzie kraju kuchnia jest bardziej ziołowa i czosnkowa niż pikantna. Wyjątkiem jest kuchnia megrelska: adżika, czyli pasta z chili, trafia do charczo i wielu innych dań, więc jeśli źle znosisz ostre smaki, poproś o łagodniejszą wersję.
Czym różnią się chaczapuri imeruli, megruli i adżaruli?
Imeruli jest okrągłe i zamknięte, z serem w środku. Megruli to ten sam placek z dodatkowym sulguni roztopionym na wierzchu. Adżaruli to otwarta łódka z ciasta z serem, masłem i żółtkiem, które miesza się przy stole, zanim zacznie się odrywać kawałki.
Czy Gruzja to dobry kierunek dla wegetarian i wegan?
Tak. Dzięki prawosławnym zasadom postu istnieje wiele tradycyjnych dań bez mięsa, nabiału i jajek, takich jak pchali, lobio, badridżani i adżapsandali. W Wielkim Poście wiele restauracji dodaje menu postne oznaczone słowem samarchwo.
Czy w gruzińskich restauracjach zostawia się napiwki?
Najpierw sprawdź rachunek. Wiele restauracji w miastach dolicza już opłatę serwisową i wtedy nic więcej nie trzeba dawać. Jeśli jej nie ma, za dobrą obsługę zwyczajowo zostawia się ok. 10%.
Jakie jedzenie można przywieźć z Gruzji?
Czurczchela, mieszanki przypraw (np. chmeli suneli), tkemali w butelkach, herbata, miód i suszone owoce dobrze znoszą podróż. Mięso i nabiał, w tym ser sulguni i wędzona szynka, są zakazane w bagażu osobistym w UE i w wielu innych miejscach, więc sprawdź przepisy swojego kraju.























