Lobiani: przepis
ლობიანი
Lobiani to okrągły, płaski gruziński chleb z zamkniętym w środku, dobrze przyprawionym nadzieniem z fasoli. W tym przepisie na lobiani miękkie ciasto drożdżowe otula rozgniecioną czerwoną fasolę kidney i złocistą cebulę, a potem piecze się je w gorącym piekarniku i smaruje masłem.
Przepis zespołu Maspindzeli z Tbilisi · Zaktualizowano: 20 października 2026 · Pieczone w całej Gruzji; najbardziej znana jest raczańska wersja z wędzoną szynką
Pełny przepis z harmonogramem, minutnikami i miarami USA: maspindzeli.ge/pl/przepisy/lobiani-przepis/
Lobiani, po angielsku często nazywane Georgian bean bread, czyli gruzińskim chlebem z fasolą, to cienki okrągły placek z grubą warstwą fasolowego purée zapieczoną w środku. Ten przepis na lobiani to prosta wersja domowa. Czerwoną fasolę kidney gotuje się do całkowitej miękkości, rozgniata z cebulą usmażoną na oleju i kilkoma gruzińskimi przyprawami, a potem zawija w zwykłe ciasto drożdżowe, cienko rozwałkowuje i piecze w gorącym piekarniku. Posmarowanie masłem na koniec sprawia, że skórka pozostaje miękka. Jeśli znasz chaczapuri, wyobraź sobie taki sam zamknięty okrągły placek, tylko z fasolą zamiast sera; nazwa pochodzi od lobio, czyli gruzińskiego słowa oznaczającego fasolę.
Lobiani kupisz w całej Gruzji, ale Gruzini kojarzą je przede wszystkim z Raczą, górskim regionem na północnym zachodzie, znanym z szynki wędzonej w dymie z drewna. Raczuli lobiani, z fasolą gotowaną na wolnym ogniu razem z kawałkiem tej szynki, to najbardziej znana odmiana regionalna, a jak ją przyrządzić, wyjaśniamy niżej, w wariantach.
Przez większą część roku to proste, codzienne jedzenie, kupowane jeszcze ciepłe w piekarni albo pieczone w domu dla rodziny. Ma też jednak swój dzień: w wielu gruzińskich domach piecze się lobiani na Barbarobę, czyli przypadające 17 grudnia święto świętej Barbary. Posmarowany olejem zamiast masła chleb nie zawiera mięsa, nabiału ani jajek, dlatego jest jedzeniem postnym w Wielkim Poście i w czasie innych prawosławnych postów.
Harmonogram: co i kiedy robić
15 godz. 5 min od początku do podania na stół · 1 godz. 28 min aktywnej pracy · 12 godz. 20 min oczekiwania
Każdy pasek to jeden krok. Aktywna praca Oczekiwanie, kiedy pracę wykonuje za ciebie piekarnik, garnek albo ciasto. Kroki, które przypadają na czas oczekiwania, wykonuje się równolegle.
Odcinki przerywane to długie oczekiwanie, skrócone na wykresie, żeby kroki wymagające pracy pozostały czytelne.
Przepis
Lobiani
Składniki
Fasola
Nadzienie
Ciasto
Na koniec
Ilości są przeliczone. Czas pozostaje mniej więcej ten sam, ale zawartość większego garnka nieco dłużej dochodzi do wrzenia.
Zawiera: gluten (pszenica), mleko.
Co będzie potrzebne
- Duża miska do namaczania fasoli
- Duży garnek (3 l lub większy)
- Patelnia
- Tłuczek do ziemniaków, młynek do przecierania lub maszynka do mielenia
- Miska do wyrabiania ciasta
- Wałek do ciasta
- 2 blachy do pieczenia i papier do pieczenia
- Pędzelek kuchenny
- Piekarnik (220 °C / 430 °F lub 200 °C / 390 °F z termoobiegiem)
Przygotowanie
- Opłucz i namocz fasolę5 min aktywnej pracy· zacznij tutaj
Rozsyp fasolę na tacy, wybierz kamyczki i pomarszczone ziarna, a potem opłucz ją na sitku. Przesyp do dużej miski i zalej zimną wodą tak, by sięgała ok. 10 cm ponad fasolę, bo ziarna napęcznieją i podwoją objętość.
- Namocz przez noc12 godz. oczekiwania· początek: +5 min
Zostaw fasolę do namoczenia na 8–12 godzin. Jeśli w kuchni jest ciepło, wstaw miskę do lodówki, żeby fasola pozostała świeża i nie skwaśniała.
- Zagotuj5 min aktywnej pracy· początek: +12 godz. 5 min
Odcedź namoczoną fasolę na durszlaku i opłucz, a potem przełóż do dużego garnka i zalej świeżą zimną wodą tak, by przykrywała ją na ok. 5 cm. Postaw na dużym ogniu.
- Gotuj na dużym ogniu i zmień wodę15 min oczekiwania· początek: +12 godz. 10 min
Gdy woda zacznie gwałtownie wrzeć, gotuj tak przez 10 minut: to niszczy naturalną toksynę obecną w surowej fasoli kidney. Potem odcedź fasolę na durszlaku i wylej tę pierwszą wodę, jak robi się to w gruzińskich kuchniach.
- Gotuj na małym ogniu5 min aktywnej pracy· początek: +12 godz. 25 min
Przełóż fasolę z powrotem do garnka, dodaj liście laurowe i zalej wrzątkiem z czajnika tak, by przykrywał ją na 3 cm. Znów doprowadź do delikatnego wrzenia i nałóż pokrywkę, zostawiając niewielką szczelinę.
- Gotuj do całkowitej miękkości1 godz. 15 min oczekiwania· początek: +12 godz. 30 min
Gotuj 60–90 minut, dolewając gorącej wody za każdym razem, gdy fasola wystaje nad powierzchnię. Do lobiani musi być bardziej miękka niż do sałatki: ziarno powinno dać się rozgnieść łyżką na płasko, bez twardawego środka. Na 10 minut przed końcem wmieszaj 1 łyżeczkę soli.
- Zrób ciasto15 min aktywnej pracy· początek: +12 godz. 35 min, w trakcie kroku 6
Rozpuść cukier w ciepłej wodzie, posyp drożdżami i odstaw na ok. 5 minut, aż zaczną się pienić. W misce wymieszaj mąkę z solą, dodaj rozczyn razem z olejem i połącz w grudkowatą masę. Wyrabiaj ok. 10 minut, aż ciasto będzie gładkie, miękkie i tylko trochę kleiste; jeśli jest za twarde, dodaj łyżkę wody.
- Odstaw ciasto do wyrośnięcia1 godz. oczekiwania· początek: +12 godz. 50 min, w trakcie kroku 6
Uformuj z ciasta kulę, obtocz ją w lekko natłuszczonej misce i przykryj. Odstaw w ciepłe miejsce na mniej więcej godzinę, aż podwoi objętość.
- Usmaż cebulę15 min aktywnej pracy· początek: +12 godz. 55 min, w trakcie kroku 6
Rozgrzej olej na patelni, dodaj posiekaną cebulę i smaż ją powoli, często mieszając, 12–15 minut, aż zmięknie i się zezłoci. Zdejmij patelnię z ognia i wmieszaj kolendrę, kozieradkę błękitną, cząber i czarny pieprz, żeby w ciepłym oleju uwolniły aromat.
- Rozgnieć nadzienie10 min aktywnej pracy· początek: +13 godz. 45 min
Odlej ok. 100 ml wody z gotowania i odstaw, a potem dokładnie odcedź fasolę i wyjmij liście laurowe. Jeszcze gorącą fasolę rozgnieć tłuczkiem na gęstą, dość gładką pastę albo przepuść przez młynek do przecierania lub maszynkę do mielenia. Wmieszaj cebulę razem z całym olejem i spróbuj: nadzienie powinno być wyraziście doprawione. Jeśli się kruszy, rozluźnij je łyżką lub dwiema odłożonej wody.
- Ostudź nadzienie20 min oczekiwania· początek: +13 godz. 55 min
Rozłóż nadzienie na dużym talerzu, żeby szybko ostygło. Zanim trafi do ciasta, powinno mieć temperaturę pokojową i być na tyle zwarte, żeby dało się z niego uformować kulę.
- Podziel ciasto i rozgrzej piekarnik5 min aktywnej pracy· początek: +13 godz. 55 min, w trakcie kroku 11
Wstaw do piekarnika dwie blachy i rozgrzej go do 220 °C / 430 °F (200 °C / 390 °F z termoobiegiem). Odgazuj ciasto, podziel je na 4 równe części po ok. 200 g, uformuj kule i zostaw je pod ściereczką.
- Uformuj pierwsze dwa chleby10 min aktywnej pracy· początek: +14 godz. 15 min
Podziel ostudzone nadzienie na 4 kule. Na oprószonym mąką blacie rozpłaszcz kulę ciasta w krążek o średnicy 15 cm, cieńszy na brzegach niż w środku, połóż pośrodku kulę nadzienia, a potem zbierz nad nią ciasto w fałdki i zlep, skręcając i odrywając zbyt gruby supeł. Odwróć placek łączeniem do dołu, spłaszcz go palcami, a potem delikatnie rozwałkuj od środka na zewnątrz na krążek o średnicy ok. 25 cm i grubości 1 cm. Zrób na środku małą dziurkę, przełóż placek na kwadrat papieru do pieczenia i w ten sam sposób uformuj drugi.
- Upiecz pierwszą parę16 min oczekiwania· początek: +14 godz. 25 min
Zsuń każdy chleb razem z papierem na gorącą blachę i piecz 15–18 minut, w połowie zamieniając blachy między półkami, aż wierzch będzie złocisty, a spód pokryje się ciemniejszymi plamkami.
- Uformuj pozostałe dwa10 min aktywnej pracy· początek: +14 godz. 26 min, w trakcie kroku 14
Gdy pierwsza para się piecze, tak samo napełnij, zlep i rozwałkuj dwa pozostałe chleby, każdy na osobnym arkuszu papieru.
- Posmaruj masłem i upiecz resztę4 min aktywnej pracy· początek: +14 godz. 41 min
Wyjmij pierwsze chleby i zsuń drugą parę na gorące blachy. Upieczone placki obficie posmaruj roztopionym masłem i ułóż jeden na drugim pod czystą ściereczką kuchenną.
- Upiecz drugą parę16 min oczekiwania· początek: +14 godz. 45 min
Piecz kolejne 15–18 minut, w połowie znów zamieniając blachy, aż chleby się zezłocą.
- Posmaruj masłem i podawaj4 min aktywnej pracy· początek: +15 godz. 1 min
Ostatnie dwa chleby posmaruj resztą masła, gdy tylko wyjmiesz je z piekarnika. Wszystkie cztery pokrój w trójkąty i podawaj na ciepło.
Około 950 kcal na chleb (1 z 4; całe lobiani o średnicy 25 cm, często krojone w trójkąty i jedzone na spółkę). To szacunek na podstawie standardowych wartości dla składników, a nie wynik badań laboratoryjnych.
Pokrój każdy chleb na 6 lub 8 trójkątów, jak pizzę, i jedz rękami, póki są ciepłe, przegryzając od czasu do czasu kiszonkami. Zimne kawałki dobrze trzymają kształt, więc resztki świetnie sprawdzą się na piknik i w podróży.
Wskazówki, zamienniki i warianty
Wskazówki od gospodarza
- Gotuj fasolę, aż zacznie się rozpadać przy dotknięciu. Niedogotowana daje suche, grudkowate nadzienie, które przebija się przez ciasto.
- Przed rozgniataniem dobrze odcedź fasolę i zachowaj trochę wody z gotowania. Zbyt gęste nadzienie łatwo rozluźnić, ale przy zbyt mokrym ciasto się rwie i paruje od środka.
- Dopraw nadzienie odrobinę mocniej, niż gdyby miało być jedzone łyżką. W cieście sól i przyprawy wyczuwa się słabiej.
- Nigdy nie formuj chlebów z ciepłym nadzieniem. Zmiękcza ono ciasto, które przykleja się wtedy do wałka i pęka na łączeniu.
- Wałkuj od środka na zewnątrz i po każdym przejściu obracaj placek o ćwierć obrotu. Jeśli fasola się przebije, przyklej w tym miejscu skrawek ciasta i oprósz go mąką.
- Smaruj chleby masłem, póki są gorące, i trzymaj je ułożone jeden na drugim pod ściereczką. Zatrzymana para nie pozwala skórce stwardnieć.
Warianty i zamienniki
- Raczuli lobiani z szynką (nie jest wegetariańskie): w połowie gotowania włóż do garnka 250-gramowy kawałek wędzonej szynki albo wędzonego boczku. Pomiń cebulę i przyprawy, a purée dopraw tylko solą i czarnym pieprzem; jeśli szynka była chuda, wmieszaj 30 g smalcu lub masła. Szynkę posiekaj bardzo drobno i wmieszaj w nadzienie albo wyjmij ją i podaj osobno, pokrojoną w plastry. Upieczone chleby posmaruj smalcem lub masłem.
- Wersja wegańska i postna: gorące chleby posmaruj olejem słonecznikowym zamiast masła. Ciasto i nadzienie z tego przepisu i tak nie zawierają nabiału, jajek ani mięsa.
- Ciasto na matsoni: jeśli chcesz uzyskać bardziej miękki, lekko kwaskowy miękisz, zamień 100 ml wody na 100 g matsoni lub jogurtu naturalnego w temperaturze pokojowej. Tak robi ciasto na lobiani część gruzińskich kucharzy. Chleb jest wtedy wegetariański, ale nie wegański.
- Bogatsze ciasto: zamiast wody użyj ciepłego mleka i dodaj do ciasta 1 roztrzepane jajko, a jeśli zrobi się klejące, dosyp trochę mąki. Wiele rodzinnych przepisów przewiduje taki wariant, bo chleb wychodzi wtedy miększy i bardziej treściwy.
- Ciasto bez drożdży: w książce Darry Goldstein „The Georgian Feast” chleb z fasolą zawija się w bogate ciasto z masła, jajek i kwaśnej śmietany z odrobiną sody oczyszczonej, zupełnie bez drożdży.
- Na patelni: smaż każdy chleb na ciężkiej patelni posmarowanej olejem, na małym lub średnim ogniu, 7–8 minut z każdej strony, aż zbrązowieje w plamki i przepiecze się w środku. Wielu gruzińskich domowych kucharzy robi tak lobiani, kiedy nie chce włączać piekarnika.
- Fasola z puszki (w sumie ok. 2 godz.): pomiń moczenie i gotowanie, a zamiast tego otwórz trzy puszki fasoli kidney po 400 g, czyli ok. 720 g po odsączeniu. Opłucz fasolę, podgrzewaj ją delikatnie przez 5 minut z odrobiną wody, a potem rozgnieć i dopraw jak wyżej.
- Przyprawy: w Raczy często używa się wyłącznie soli i czarnego pieprzu, a inni dodają chmeli suneli albo szczyptę płatków chili. Jeśli nie masz kozieradki błękitnej, użyj o połowę mniej zwykłej mielonej kozieradki, która jest mocniejsza i bardziej gorzka.
Z czym podawać
- Gruzińskie kiszonki (mżawe): kapusta, zielone pomidory albo dżondżoli
- Plasterki pomidorów i ogórków z ziołami i odrobiną oleju
- Plastry szynki raczańskiej (lori), jeśli akurat nie pościsz
- Dymka, rzodkiewki i pęczek świeżej kolendry lub estragonu
Przygotowanie z wyprzedzeniem i przechowywanie
Lobiani najlepiej smakuje na ciepło w dniu pieczenia, ale dobrze się przechowuje. Wystudzone chleby zawiń i trzymaj w lodówce do 3 dni, a potem odgrzej przez ok. 10 minut w piekarniku nagrzanym do 180 °C / 355 °F albo na przykrytej patelni na małym ogniu. Jeśli chcesz przechowywać je dłużej, zamroź każdy chleb zawinięty osobno, maksymalnie na 2 miesiące, i odgrzewaj prosto z zamrażarki w 180 °C / 355 °F przez 15–20 minut. Nadzienie z fasoli możesz przygotować dzień wcześniej i trzymać przykryte w lodówce.
Maspindzeli Travel, Tbilisi · prywatne wycieczki i lekcje gotowania w Gruzji · maspindzeli.ge · WhatsApp +995 598 74 74 54 · hello@maspindzeli.ge










