- Chaczapuri to gruziński chleb z serem, a jego nazwa łączy słowa chaczo (twaróg) i puri (chleb); 22 stycznia 2019 r. tradycję jego wypieku uznano za część niematerialnego dziedzictwa kulturowego Gruzji.
- Niemal każde menu wypełniają cztery rodzaje: imeruli (okrągłe i zamknięte, z serem imeretyńskim w środku), megruli (to samo, ale z przyrumienionym serem sulguni na wierzchu), adżaruli (otwarta łódka wykończona masłem i surowym żółtkiem) oraz penowani (z listkującego ciasta francuskiego).
- Warto zboczyć z trasy dla wersji regionalnych, takich jak guryjskie gwezeli z jajkiem na twardo, meschetyńskie chaczapuri w kształcie turbanu, swańskie petwraali z prosem i cienkie jak papier kotori z Tuszetii.
- Okrągłe chaczapuri jedz rękami, kawałek po kawałku, póki jest gorące; w adżaruli od razu wymieszaj żółtko i masło z serem i maczaj w nim oderwane kawałki brzegu.
- W 2026 r. imeruli kosztuje w restauracji mniej więcej 9–20 GEL (ok. 3–7 €), a standardowe adżaruli ok. 19–31 GEL (ok. 6–10 €), natomiast w piekarniach penowani kupisz za kilka lari.
Chaczapuri to gruziński chleb z serem: miękkie ciasto owinięte wokół słonego świeżego sera albo nim obłożone i pieczone, aż na skórce pojawią się bąble. Spotkasz je wszędzie, od kwadratu z ciasta francuskiego kupionego na przystanku po łódkę z masłem i jajkiem, którą kończy się długi obiad w Batumi. Źródła turystyczne doliczają się ok. 40 regionalnych odmian, ale prawie każde menu wypełniają cztery z nich: okrągłe imeruli, megruli z serem na wierzchu, adżaruli w kształcie łódki i penowani z ciasta francuskiego. Każdy region piecze własną wersję i zażarcie jej broni.
Tu idziemy znacznie dalej niż w części o pieczywie w naszym poradniku o kuchni gruzińskiej. Na początek tabela, w której porównujemy 14 rodzajów chaczapuri według regionu, kształtu, sera i nadzienia, z miejscowościami, gdzie każdy z nich smakuje najlepiej. Potem rzadsze odmiany, od guryjskiego bożonarodzeniowego półksiężyca po meschetyński turban, dwa najważniejsze sery, sposób jedzenia chaczapuri bez plam na ubraniu, ceny w 2026 r., nasze adresy w Tbilisi, Batumi i Kutaisi oraz domowy przepis, który udaje się z serem z supermarketu.
Czym jest chaczapuri? Gruziński chleb z serem od podstaw
W najprostszej postaci chaczapuri to okrągły placek z miękkiego pszennego ciasta z warstwą sera zapieczoną w środku lub na wierzchu. Nazwa łączy dwa gruzińskie rzeczowniki: chaczo, czyli świeży twaróg, i puri, czyli chleb. Na szyldach zobaczysz napis ხაჭაპური, a wymawia się je mniej więcej cha-cza-pu-ri, z chrapliwym „ch” jak na końcu szkockiego słowa loch. Słowo nie zmienia formy, także po polsku: jedno chaczapuri, kilka chaczapuri.
To jednocześnie jedzenie codzienne i świąteczne. Gruzini jedzą chaczapuri na śniadanie do herbaty, zabierają je w długą drogę, stawiają na każdym świątecznym stole i podają na stypach. Piekarnie wyjmują z pieca świeże wypieki od wczesnego rana, a supermarkety sprzedają je zimne, pakowane w torebki. Ponieważ niemal każde gospodarstwo domowe kupuje do niego tych samych kilka składników, ośrodek ISET Policy Institute przy Tbiliskim Uniwersytecie Państwowym prowadzi indeks chaczapuri – wskaźnik kosztów życia oparty na tym, ile kosztuje upieczenie jednego imeruli w domu. Pod koniec 2025 r. wskaźnik ten po raz pierwszy przekroczył 7 GEL.
Nikt nie wie, ile lat ma ta potrawa. Już Arcangelo Lamberti, włoski misjonarz, który w XVII wieku mieszkał w Megrelii, pisał o tamtejszych chlebach nadziewanych serem. Od tamtej pory każda dolina tworzyła własną wersję, opartą na miejscowej mące i serze i związaną z dniami lokalnych świętych, dlatego rodzina chaczapuri jest tak liczna.
| Chaczapuri w skrócie | Krótka odpowiedź |
|---|---|
| Nazwa | ხაჭაპური, od chaczo (twaróg) i puri (chleb) |
| Rodzaje w większości menu | Imeruli, megruli, adżaruli i penowani |
| Rodzaje regionalne | Łącznie ok. 40, niektóre związane z jednym dniem świątecznym |
| Główne sery | Ser imeretyński i sulguni, często mieszane |
| Status dziedzictwa | Uznane za niematerialne dziedzictwo kulturowe Gruzji 22 stycznia 2019 r. |
| Narodowy Dzień Chaczapuri | 27 lutego |
| Cena w restauracji w 2026 r. | Ok. 9–31 GEL (ok. 3–10 €), zależnie od rodzaju i wielkości |
| Co do niego pić | Zimne piwo, wytrawne białe wino albo gruzińska lemoniada estragonowa |
Porównanie rodzajów chaczapuri: region, kształt, ser i nadzienie
Ta tabela pomoże ci rozszyfrować menu albo zaplanować trasę śladem pieczywa. Pierwsze cztery rodzaje spotkasz w całym kraju. Pozostałe są regionalne: znajdziesz je w ich rodzinnych dolinach, w domowych kuchniach i w tbiliskich lokalach specjalizujących się w chaczapuri. Gruzińskie nazwy przydają się, gdy wiejskie menu nie ma wersji angielskiej.
| Rodzaj (nazwa gruzińska) | Region | Kształt | Ser | Nadzienie i dodatki | Gdzie spróbować |
|---|---|---|---|---|---|
| Imeruli (იმერული) | Imeretia | Okrągłe, zamknięte | Imeretyński | Tylko ser, w cienkim cieście | Wszędzie; najlepsze w Kutaisi |
| Megruli (მეგრული) | Megrelia | Okrągłe, ser na wierzchu | W środku młody lub imeretyński, na wierzchu sulguni | Wierzchnia warstwa często wymieszana z jajkiem | Zugdidi, Martvili, megrelskie lokale w Tbilisi |
| Adżaruli lub aczaruli (აჭარული) | Adżaria | Otwarta łódka | Sulguni i imeretyński | Surowe żółtko i masło dodane na koniec | Batumi i wybrzeże Adżarii; podają je też górskie wsie |
| Penowani (ფენოვანი) | Cały kraj | Kwadrat lub trójkąt | Imeretyński lub sulguni | Warstwy listkującego ciasta francuskiego | Piekarnie uliczne w całym kraju |
| Aczma (აჩმა) | Adżaria; pochodzenia abchaskiego | Warstwowe, z blachy, krojone w kwadraty | Sulguni lub imeretyński | Gotowane płaty ciasta z masłem | Batumi, Kobuleti, piekarnie w Tbilisi |
| Guruli lub gwezeli (გურული) | Guria | Półksiężyc | Imeretyński lub sulguni | Posiekane jajko na twardo w serze | Ozurgeti w Boże Narodzenie; niektóre lokale w Tbilisi |
| Meschuri, chaczapuri w kształcie turbanu (მესხური) | Samcche-Dżawachetia | Zwinięte w turban | Tenili lub świeży ser | Cieniutkie jak papier ciasto wyrabiane ze zwierzęcym tłuszczem | Achalciche i wsie w stronę Wardzi |
| Raczuli (რაჭული) | Racza | Kwadrat, trójkąt lub prostokąt | Młody ser | Niektórzy dodają szynkę, orzechy włoskie lub szpinak | Pensjonaty w Ambrolauri i Oni |
| Petwraali (swańskie) | Swanetia | Okrągłe | Ser swański | Proso w nadzieniu, czasem kozieradka błękitna | Mestia i swańskie wsie |
| Kotori (კოტორი) | Tuszetia | Okrągłe, cienkie jak opłatek | Kalti, suszony dojrzewający twaróg | Posmarowane tuszeckim masłem | Pensjonaty w Omalo, od czerwca do października |
| Chabizgina (ხაბიზგინა) | Wsie osetyjskie, Wewnętrzna Kartlia, Kazbegi | Okrągłe, zamknięte | Świeży ser | Puree ziemniaczane w serze | Stepancminda i okolice Gori |
| Pchlowani lub mchlowani | Regiony górskie | Okrągłe, zamknięte | Świeży ser | Liście buraka, szpinak lub inna zielenina | Kawiarnie z chaczapuri w Tbilisi |
| Kubdari (კუბდარი) | Swanetia | Okrągłe, zamknięte | Bez sera | Siekana wołowina lub wieprzowina, cebula, sól swańska | Mestia i Ushguli |
| Lobiani (ლობიანი) | Racza, dziś cały kraj | Okrągłe, zamknięte | Bez sera | Przyprawiona czerwona fasola; w Raczy z szynką | Każda piekarnia; wersja z szynką w Raczy |
Ściśle biorąc, kubdari i lobiani nie są chaczapuri, bo zamiast sera kryją mięso i fasolę. Piekarnie sprzedają je jednak na tej samej półce, a Gruzini traktują wszystkie te nadziewane chleby jak jedną rodzinę. Lobiani to także klasyczny wybór w Wielkim Poście, kiedy praktykujący Gruzini rezygnują nie tylko z mięsa, lecz także z nabiału.
Imeretyńskie i megrelskie chaczapuri: okrągła klasyka
Imeruli, codzienny standard
Poproś Gruzina, żeby wyobraził sobie chaczapuri, a zobaczy właśnie to: płaski okrągły placek wielkości talerza obiadowego, z obu stron lekko nakrapiany brązowymi plamkami, z jedną białą warstwą sera zamkniętą w środku. Imeretia, region wokół Kutaisi, dała mu i nazwę, i ser, a wielu uważa go za matkę wszystkich pozostałych. Dobre imeruli ma cienkie ciasto na górze i na dole, nadzienie miękkie i lekko kwaskowe, a nie gumowate, i nie zostawia na talerzu kałuży tłuszczu.
W imeretyńskich wsiach niektóre rodziny wciąż pieką je na keci, płaskiej glinianej patelni stawianej na rozżarzonych węglach: spód robi się chrupiący, a placek nabiera lekko dymnego posmaku. Taką wersję możesz spotkać pod nazwą chaczapuri z keci. Szybsza domowa metoda, popularna, gdy goście wpadają bez zapowiedzi, to ciasto z jogurtu matsoni i sody oczyszczonej: nie musi rosnąć i zostaje miękkie nawet po ostygnięciu.
Megruli, wersja bogatsza
Sąsiednia Megrelia, położona na zachód od Imeretii, bierze ten sam okrągły placek i dokłada drugą porcję sera na wierzch: tarty ser sulguni, często wymieszany z jajkiem, który w piekarniku bulgocze i nabiera złotego koloru. Megrelscy kucharze tradycyjnie nadziewają je czkinti, serem zaledwie jedno- lub dwudniowym, który skrzypi w zębach, a ciasto zagniatają na mleku lub serwatce. Efekt jest bardziej słony, bardziej ciągnący i dużo cięższy, więc licz jedno megruli na trzy osoby tam, gdzie jedno imeruli wystarczy dla dwóch.
Na święta megrelskie rodziny piekły dawniej gandami, odświętny okrągły placek pod kratką ze skręconego ciasta, z dodatkowym serem sulguni w oczkach. W menu prawie nigdy go nie ma.
Jak jeść chaczapuri: od okrągłych placków po adżarską łódkę
Okrągłe chaczapuri trafia na stół już pokrojone na sześć lub osiem trójkątów. Jedz je palcami, i to od razu: po dziesięciu minutach ser tężeje, a ciasto traci sprężystość. Penowani to jedzenie na spacer, prosto z papierowej torebki. Adżaruli, czyli łódka, to jedyny rodzaj, który wymaga techniki.
Chaczapuri po adżarsku, zapisywane jako adżaruli lub aczaruli, pochodzi z Adżarii nad Morzem Czarnym. Ciasto formuje się w otwartą łódkę o spiczastych końcach, nadziewa serem i piecze, a na sam koniec do środka trafia surowe żółtko i kawałek masła. O wynalezienie tego dania spierają się Lazowie i Adżarowie, a według popularnej opowieści żółtko to słońce zachodzące nad morzem sera.
- Mieszaj od razu
Gdy tylko łódka wyląduje na stole, wymieszaj widelcem albo kawałkiem skórki żółtko i masło z roztopionym serem. W ciągu minuty ciepło zamieni jajko w lśniący sos. - Odłam końce
Oderwij jeden spiczasty koniec i używaj go jak łyżki. Potem przejdź do brzegów: odrywaj paski skórki i przeciągaj je przez nadzienie. - Spód zostaw na koniec
Spód łódki nasiąka masłem i serem i jest najlepszym kęsem ze wszystkich. Miejscowi przez cały czas jedzą rękami, choć wiele osób na tym etapie sięga po sztućce. - Wybierz odpowiedni rozmiar
Standardowa łódka to pełny posiłek dla jednej dorosłej osoby, a wiele kuchni ma dwa lub trzy rozmiary. Jedna z kawiarni w Batumi nazywa swoją największą łódkę Titanikiem.
Regionalne chaczapuri: guryjskie, meschetyńskie, raczańskie, swańskie i tuszeckie
Poza wielką czwórką każdy region ma wersje związane z własnymi świętami. W miejskich menu rzadko się pojawiają, więc potraktuj je jako powód do podróży albo poproś o nie gospodarza pensjonatu dzień wcześniej, bo przygotowanie większości z nich zajmuje kilka godzin.
Guria: bożonarodzeniowy półksiężyc
W Gurii, niewielkim regionie na południe od Megrelii, chaczapuri oznacza gwezeli: złożony w półksiężyc placek z nadzieniem z sera wymieszanego z posiekanym jajkiem na twardo. Guryjskie rodziny pieką je dziesiątkami na prawosławne Boże Narodzenie 7 stycznia, a reszta kraju nazywa je chaczapuri po guryjsku. Kilka kawiarni z chaczapuri w Tbilisi sprzedaje je przez cały rok.
Meschetia: turban
Najbardziej pracochłonny rodzaj pochodzi z Meschetii, z okolic Achalciche na południu kraju. Kucharz rozciąga ciasto, aż stanie się niemal przezroczyste, natłuszcza je tłuszczem gęsim, wieprzowym lub wołowym, nawija na dłoń w zwój przypominający turban, a potem spłaszcza, nadziewa tenili, miejscowym ciągnącym się serem nitkowym, i smaruje żółtkiem ze śmietaną. Samo to rzemiosło wpisano na listę niematerialnego dziedzictwa Gruzji.
Racza: kwadraty, trójkąty i fasola
Raczańscy kucharze nadają chaczapuri kształt kwadratów, trójkątów i prostokątów, a w niektórych wsiach wciąż odciska się na cieście wzór rzeźbionym drewnianym pierścieniem. Baczuli z młodym serem piecze się w sobotę przed Wielkim Postem. Najsłynniejszym chlebem regionu jest jednak lobiani, jedzone z lori, czyli miejscową wędzoną szynką.
Swanetia: proso, mięso i chleb na święto pochodni
Swańscy kucharze dodają do sera proso i pieką z nim petwraali, ciemniejszy chleb, który Swanowie żartobliwie nazywają „brudnym chaczapuri”; sposób jego wypieku ma osobne miejsce na krajowej liście dziedzictwa. Serowe placki lemzir pojawiają się na Lamprobie, lutowym święcie pochodni w Mestii, a kubdari, kuzyn chaczapuri z mięsnym nadzieniem, to standardowy obiad wędrowców na trasie z Mestii do Ushguli.
Tuszetia i Gruzińska Droga Wojenna
Tuszeckie kotori wałkuje się tak cienko, że miejscowi porównują je do papieru. Zamiast zwykłego sera kryje kalti, czyli suszony, dojrzewający twaróg, i prosto z gorącej patelni trafia pod łyżkę roztopionego tuszeckiego masła. Osetyjskie rodziny w Wewnętrznej Kartlii i wzdłuż Gruzińskiej Drogi Wojennej pieką chabizginę, w której puree ziemniaczane łagodzi tłusty świeży ser; pensjonaty w Kazbegi podają ją w chłodne wieczory.
Sulguni, ser imeretyński i inne sery do chaczapuri
Chaczapuri jest tak dobre jak jego ser, a gruzińscy kucharze są pod tym względem wybredni. Najważniejsze są dwa sery i oba mają nazwy chronione w gruzińskim rejestrze oznaczeń geograficznych.
Ser imeretyński (imeruli kweli)
Świeży ser z mleka krowiego, ścinany podpuszczką, lekko prasowany i przez krótki czas trzymany w solance. Jest biały, kruchy, łagodny i lekko kwaskowy, a w piekarniku rozpływa się w miękką, kremową warstwę, zamiast ciągnąć się w długie nitki. W domach zjada się go w ciągu kilku dni, w plastrach, obok pomidorów i ziół; to standardowe nadzienie imeruli i większości penowani. Najmłodszy ser nazywa się czkinti.
Sulguni
Sulguni pochodzi z Megrelii. Jego skrzep podgrzewa się i ugniata, aż zacznie się ciągnąć – tą samą techniką powstaje mozzarella – a potem formuje w krążki i zanurza w solance, dzięki czemu ma sprężystą, warstwową strukturę i jest bardziej słony od sera imeretyńskiego. Po roztopieniu ciągnie się w nitki, dlatego trafia na wierzch megruli i do adżaruli. Wędzony sulguni, twardy i bursztynowy, to popularna w menu opcja za dopłatą. Sulguni, megrelski sulguni i swański sulguni zarejestrowano jako gruzińskie oznaczenia geograficzne w 2012 r., a ser imeretyński figuruje na tej samej krajowej liście.
Regionalni piekarze sięgają też po tenili, ser nitkowy z Meschetii, po sery z mleka owczego wysoko w górach i po twaróg kalti w Tuszetii, a kawiarnie w Tbilisi sprzedają dziś mieszanki czterech serów.
Czym zastąpić ser poza Gruzją
| Ser gruziński | Najbliższy zamiennik za granicą | Dlaczego |
|---|---|---|
| Ser imeretyński | Pół na pół feta i świeża mozzarella albo solony twaróg | Słony i miękki, topi się, ale słabo się ciągnie |
| Sulguni | Mozzarella o niskiej zawartości wody z odrobiną fety; w sklepach z żywnością z Europy Wschodniej sulguni bywa sprzedawany jako suluguni | Daje długie nitki i słony smak |
| Wędzony sulguni | Wędzona mozzarella lub scamorza | Ten sam dymny smak i zwarta konsystencja |
Jak zamawiać chaczapuri: rozmiary, ceny i przydatne słowa
Restauracje umieszczają chaczapuri w menu wśród pieczywa lub dań na ciepło, a jeden okrągły placek wystarcza dla dwóch osób jako część wspólnego posiłku. Lokale specjalizujące się w chaczapuri nazywają się sachaczapure (სახაჭაპურე), a zwykła piekarnia to sacchobi (საცხობი). Kuchnie zwykle pieką na zamówienie, więc zamów chaczapuri wcześnie i spodziewaj się go po sałatkach, często 15–25 min później.
| Co zamawiasz | Gdzie | Przybliżona cena w 2026 r. |
|---|---|---|
| Penowani | Piekarnia uliczna lub lada w kawiarni | Ok. 4–7 GEL (ok. 1–2 €) |
| Imeruli, od małego do dużego | Restauracja lub kawiarnia z chaczapuri | Ok. 9–20 GEL (ok. 3–7 €) |
| Megruli | Restauracja lub kawiarnia z chaczapuri | Ok. 20–26 GEL (ok. 7–9 €) |
| Adżaruli, standardowe | Restauracja | Ok. 19–31 GEL (ok. 6–10 €) |
| Adżaruli, największy rozmiar | Restauracja | Ok. 30 GEL (ok. 10 €) i więcej |
| Aczma, jedna porcja | Piekarnia lub kawiarnia z chaczapuri | Ok. 10 GEL (ok. 3 €) |
Ceny rosną na turystycznych ulicach Starego Tbilisi i na nadmorskiej promenadzie w Batumi, a spadają w osiedlowych piekarniach. Zanim zostawisz coś od siebie, sprawdź na rachunku, czy nie doliczono opłaty serwisowej; nasz poradnik o napiwkach wyjaśnia miejscowe zwyczaje.
- Zapytaj, czy jest gorące. Przy ladzie w piekarni to słowo brzmi ccheli (gorący); na świeżą partię warto poczekać pięć minut.
- Ser to kweli, jajko – kwercchi, a masło – karaki: przyda się, gdy chcesz adżaruli bez jajka albo z dodatkowym masłem.
- Na śniadanie zrób jak miejscowi: penowani albo kawałek imeruli do herbaty lub kawy.
- W Wielkim Poście i w inne prawosławne dni postne osoby ściśle poszczące w ogóle nie jedzą sera, a lady piekarni zapełniają się lobiani i innymi wypiekami bez nabiału.
Gdzie zjeść chaczapuri w Tbilisi
Stolica piecze wszystkie regionalne odmiany. Wszystkie poniższe lokale działały i przyjmowały zamówienia w październiku 2026 r.; godziny otwarcia często się zmieniają, więc przed wyjściem sprawdź je na mapie.
- Sakhachapure N1: lokal specjalizujący się w chaczapuri, z filią w centrum handlowym Galleria przy Placu Wolności. Oprócz imeruli, megruli i adżaruli w kilku rozmiarach piecze chaczapuri po guryjsku, chabizginę, kubdari, pchlowani i aczmę, więc przy jednym stole można porównać wiele rodzajów.
- Puri Guliani: piekarnia z kawiarnią, znana z adżaruli, z filią przy placu Saarbrücken i punktem ekspresowym w dzielnicy Wake. Ceny są tu raczej wyższe, a w karcie znajdziesz bogatsze wersje, np. chaczapuri z czterema serami.
- Machakhela (Samikitno): niedroga sieć z lokalami w całym mieście, m.in. przy ulicy Kostawy, i pewny adres na szybkie adżaruli lub imeruli w miejscowych cenach.
- Megruli Sakhli: megrelska restauracja z filią przy ulicy Atonelego; to tu zamówisz megruli razem z innymi daniami z Megrelii.
- Osiedlowe piekarnie: szukaj sacchobi w pobliżu dowolnej stacji metra, gdzie od wczesnego rana z pieca wychodzą gorące penowani i imeruli.
Jeśli chcesz samodzielnie nauczyć się robić ciasto, wybierz naszą wycieczkę „Wino i supra”: drugiego dnia, w Tbilisi, rano odwiedzasz Bazar Dezerter, a potem na lekcji gotowania w domu u miejscowego kucharza nadziewasz i składasz imeretyńskie chaczapuri, które następnie zjadasz z przygotowanymi przez siebie chinkali i pchali. To prywatna wycieczka objazdowa w wybranym przez ciebie terminie, z przewodnikiem mówiącym w twoim języku.
Gdzie zjeść chaczapuri w Batumi i Kutaisi
Batumi: ojczyzna łódki
Adżaruli to danie, z którego Batumi jest dumne, a piecze je większość restauracji na Starym Mieście, między bulwarem a portem, często w dwóch lub trzech rozmiarach. Najczęściej pada nazwa Retro: to kawiarnia z otwartą kuchnią, w której można patrzeć, jak formuje się łódki; przez całe lato 2026 r. zbierała ciepłe opinie. Jej adres w aplikacjach z mapami różni się od tego na jej stronie internetowej, więc przed wyjściem sprawdź aktualny na mapie.
Górską stronę kuchni adżarskiej poznasz, jadąc doliną Aczarisckali w głąb lądu, w stronę Kedy i Chulo. Na wiejskich stołach adżaruli podaje się tam z borano, czyli serem roztopionym w maśle, i sinori, czyli zwijanym ciastem zapiekanym z miękkim serem serwatkowym.
„Jednodniowa wycieczka w góry Adżarii” wplata ten obiad w program dnia: po wodospadzie Machunceti siadasz do stołu z rodziną winiarzy z Kedy, jesz adżaruli, borano i sinori, pijesz ich czchaweri, a potem spacerujesz po dolinie Machacheli. To prywatna wycieczka jednodniowa w dowolny wybrany przez ciebie dzień, a dzieci w każdym wieku są mile widziane.
Kutaisi: imeruli u siebie
Kutaisi to miejsce, w którym ocenisz imeruli u źródła. Palaty, popularna restauracja przy ulicy Puszkina w centrum, piecze mały okrągły placek dla jednej osoby i duży do podziału, w menu na 2026 r. za ok. 9 i 18,50 GEL (ok. 3 € i 6 €). Po codzienną wersję wybierz się rano razem z miejscowymi do piekarni wokół centralnego targu, czyli Zielonego Bazaru. W imeretyńskich wsiach poproś gospodarzy pensjonatu o chaczapuri z keci, pieczone nad żarem.
Jak powstaje chaczapuri i gdzie nauczyć się je robić
Każde chaczapuri zaczyna się tak samo: miękkie, bogate ciasto drożdżowe owija się wokół słonego świeżego sera i piecze krótko w wysokiej temperaturze, żeby skórka się zrumieniła, zanim nadzienie wyschnie. Nasz przepis na chaczapuri po adżarsku prowadzi przez cały proces z rozpisanym harmonogramem, z miarami w gramach lub amerykańskich szklankach (cups) i zamiennikami sera, które sprawdzają się poza Gruzją.
Najpewniej nauczysz się tego u boku gruzińskiego kucharza. Piątego dnia wycieczki „Podróż kulinarna po Gruzji” w domu w Kutaisi robisz ze świeżego twarogu ser imeretyński i pieczesz z nim imeruli; szóstego dnia w wiejskim gospodarstwie w Megrelii uczysz się megruli i elardżi. W programie tygodnia są też chinkali w Tbilisi i supra w Kachetii. Termin między kwietniem a listopadem i wielkość grupy wybierasz ty, a twój prywatny przewodnik mówi w twoim języku.
Chaczapuri: najczęstsze pytania
Z czego robi się chaczapuri?
Z miękkiego ciasta pszennego, wyrośniętego na drożdżach albo zrobionego szybko na jogurcie matsoni, nadziewanego słonym świeżym serem, zwykle imeretyńskim, sulguni lub ich mieszanką. Do niektórych rodzajów dodaje się masło i żółtko (adżaruli), gotowane jajko (guryjskie) lub zieleninę (pchlowani).
Ile jest rodzajów chaczapuri?
Gruzińskie źródła turystyczne doliczają się ok. 40 regionalnych rodzajów. Większość restauracji podaje cztery: imeruli, megruli, adżaruli i penowani, czasem także aczmę i chaczapuri po guryjsku. Rzadsze odmiany, takie jak meschetyński turban czy swańskie petwraali, piecze się głównie w ich rodzinnych regionach.
Czym różni się chaczapuri imeretyńskie od megrelskiego?
Oba są okrągłe i zamknięte, z serem w środku. Megrelskie chaczapuri ma dodatkową warstwę sera sulguni na wierzchu, przyrumienioną i bulgoczącą, przez co jest bogatsze, bardziej słone i cięższe. Imeretyńskie chaczapuri ma gładki złocisty wierzch, a w środku wyłącznie ser imeretyński.
Jak jeść chaczapuri po adżarsku?
Trzeba działać szybko: gdy tylko łódka trafi na stół, wymieszaj surowe żółtko i masło z roztopionym nadzieniem. Potem odrywaj spiczasty koniec i paski brzegu, żeby nabierać nimi nadzienie, a nasączony spód zostaw na koniec. Miejscowi jedzą palcami, ale sztućce nikomu nie przeszkadzają.
Jaki ser jest w chaczapuri i czym go zastąpić?
Gruzini używają sera imeretyńskiego, czyli świeżego, kruchego sera z mleka krowiego, oraz sulguni, ciągnącego się sera solankowego z Megrelii. Za granicą najbliżej tego słonego, rozpływającego się połączenia są feta i mozzarella zmieszane mniej więcej pół na pół. Sklepy z żywnością z Europy Wschodniej często mają sulguni pod nazwą suluguni.
Ile kosztuje chaczapuri w Gruzji?
W 2026 r. penowani z piekarni kosztuje od ok. 4 GEL (ok. 1 €). Restauracje liczą ok. 9–20 GEL (ok. 3–7 €) za imeruli, zależnie od wielkości, i 19–31 GEL (ok. 6–10 €) za standardowe adżaruli. Na turystycznych ulicach Tbilisi i Batumi ceny sięgają górnej granicy tych przedziałów.
Czy chaczapuri to narodowe danie Gruzji?
Gruzja nigdy nie ogłosiła jednego oficjalnego dania narodowego, ale chaczapuri jest tego najbliżej, a jego jedynym rywalem są chinkali. W styczniu 2019 r. kraj wpisał tradycję chaczapuri do rejestru niematerialnego dziedzictwa, a 27 lutego obchodzi się Narodowy Dzień Chaczapuri.
Czy jajko w chaczapuri po adżarsku jest surowe?
Tak. Żółtko dodaje się na surowo na sam koniec pieczenia i ścina się ono tylko częściowo, kiedy wmieszasz je w gorący ser. Jeśli wolisz, żeby było całkiem ścięte, albo jesteś w ciąży, poproś kuchnię, żeby zapiekła jajko albo je pominęła.




























