Podróż kulinarna po Gruzji
Tydzień gotowania w podróży przez Gruzję: zakupy na targu i lekcja lepienia chinkali w Tbilisi, czurczchela i rodzinna supra w Kachetii, ser imeretyński i chaczapuri w okolicach Kutaisi oraz pikantne, serowe dania Megrelii.
Stare Tbilisi (Kala)Zdjęcie: georgia.travelKuchnia gruzińska zmienia się co sto kilometrów. Na wschodzie, w Kachetii, gotuje się z jagnięciną, estragonem i moszczem winogronowym, a pije bursztynowe wino z glinianych kwewri. Na zachodzie Imeretia żyje świeżym serem i chlebem kukurydzianym, a Megrelia dokłada ostrą adżikę, orzechy włoskie i tyle sera sulguni, że potrawy aż się ciągną. Ta wycieczka zabiera cię do domowych kuchni we wszystkich trzech regionach, a do tego na targ i lekcję gotowania w Tbilisi. Składasz chinkali, dopóki fałdki nie będą wyglądać jak należy, mieszasz sok winogronowy na czurczchelę, pieczesz obok siebie chaczapuri imeretyńskie i megrelskie i ubijasz kaszę kukurydzianą z serem na elardżi, aż rozboli cię ręka.
Większość dni łączy zajęcia praktyczne trwające od dwóch do trzech godzin z wizytą na targu, w piwnicy albo krótkim zwiedzaniem, a każda lekcja kończy się jedzeniem tego, co udało się przygotować. Najobfitszym posiłkiem jest supra w kachetyńskiej wsi: prowadzi ją tamada, który wznosi tradycyjne toasty w ustalonej kolejności. Nocujesz w małych hotelach i rodzinnych pensjonatach w Tbilisi, Sighnaghi i Kutaisi. Najdłuższy przejazd, z Kachetii przez cały kraj do Imeretii, trwa ok. pięciu i pół godziny z przerwą na obiad. Wycieczka jest możliwa od kwietnia do listopada; we wrześniu i październiku dochodzi do tego winobranie i świeża czurczchela.
Najważniejsze atrakcje
- Zakupy ziół, przypraw i serów na tbiliskim Bazarze Dezerter
- Lekcja lepienia chinkali u domowego kucharza – od ciasta po zakręcenie 19 fałdek
- Robienie czurczcheli z orzechów włoskich i zagęszczonego soku winogronowego w Kachetii
- Prawdziwa wiejska supra z tamadą i winem z kwewri z rodzinnej piwnicy
- Ser imeretyński i chaczapuri pieczone w domowej kuchni w Kutaisi
- Elardżi i megrelskie chaczapuri w wiejskiej kuchni w Megrelii
Szczegóły wycieczki
Zajęcia odbywają się w rodzinnych kuchniach; do większości dojeżdża się samochodem, a przy drzwiach jest tylko kilka stopni. Bazar Dezerter jest zatłoczony i ma nierówną nawierzchnię, uliczki Sighnaghi są strome i brukowane, a ścieżka do źródła w Bodbe to długie schody, dlatego dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej możemy dostosować przystanki na spacery.
Miejsca na trasie wycieczki
10 miejsc · dotknij miejsca, aby przeczytać jego opis
- 1Przylot i pierwsza gruzińska kolacja
- 2Bazar Dezerter i lekcja lepienia chinkali
- 3Do Kachetii: czurczchela i piwnica z kwewri
- 4Dzień w kuchni i wiejska supra
- 5Przez Gruzję do Kutaisi i imeretyńskie chaczapuri
- 6Megrelia: elardżi, gebżalia i megrelskie chaczapuri
- 7Targ w Kutaisi i droga powrotna
Dzień po dniu
01Przylot i pierwsza gruzińska kolacjaNocleg: Tbilisi
Witamy cię na lotnisku w Tbilisi i odwozimy do hotelu w Starym Tbilisi. Późnym popołudniem przewodnik, który sam jest zapalonym kucharzem, prowadzi cię przez dzielnicę Kala do piekarni w suterenie, gdzie piekarz przykleja długie, spiczaste bochenki chleba szoti do rozgrzanej ściany okrągłego pieca tone i wyjmuje je hakiem. Spróbuj jednego na ciepło – to klasyczna tbiliska przekąska uliczna. Kolacja w rodzinnej restauracji, gdzie przewodnik zamawia zestaw dań, które przybliżą ci smaki potraw gotowanych przez cały tydzień: pchali z orzechami włoskimi i kolendrą, badridżani, adżapsandali, garnek lobio z chlebem kukurydzianym mczadi i grillowane mcwadi. Przy jedzeniu poznajesz nazwy ziół i przypraw, które trafiają niemal do wszystkiego – od kozieradki błękitnej po suszoną aksamitkę.
02Bazar Dezerter i lekcja lepienia chinkaliNocleg: Tbilisi
Wcześnie rano jedziesz na Bazar Dezerter niedaleko dworca kolejowego – największy targ spożywczy w Tbilisi, który podobno zawdzięcza nazwę dezerterom sprzedającym tu swój ekwipunek na początku lat 20. Przewodnik pomaga ci zrobić zakupy na zajęcia: mieloną wołowinę i wieprzowinę, cebulę, pęczki kolendry i koperku oraz torebkę przyprawy chmeli suneli. Po drodze próbujesz sera sulguni i imeretyńskiego, marynowanych dżondżoli i suszonych owoców. Potem jedziesz do domowej kuchni w dzielnicy Wake, gdzie miejscowy kucharz uczy cię cienko rozwałkować ciasto na chinkali, doprawić farsz zimną wodą, żeby zmienił się w bulion, i zakręcić górę w ciasne fałdki. Przygotowujesz też na szybko nigwziani badridżani. Chinkali jesz jak należy – rękami, najpierw wysysając bulion. Resztę popołudnia masz wolną.
03Do Kachetii: czurczchela i piwnica z kwewriNocleg: Sighnaghi
Z Tbilisi jedziesz do Kachetii, głównego regionu winiarskiego Gruzji. Po drodze zatrzymujesz się w żeńskim monastyrze Bodbe nad Doliną Alazani, a potem meldujesz się w rodzinnym pensjonacie pod Sighnaghi. Po obiedzie gospodarze pokazują ci, jak robi się czurczchelę: połówki orzechów włoskich nawleka się na bawełnianą nitkę, a potem raz po raz zanurza w gęstej masie tatara – soku winogronowym odparowanym i zagęszczonym mąką – aż wyglądają jak guzowate świece. Czurczchela musi schnąć kilka dni, więc do domu zabierasz sznur zrobiony wcześniej. Potem piwnica, czyli marani, gdzie gliniane kwewri są zakopane w podłodze aż po szyjki. Ojciec rodziny wyjaśnia, jak winogrona miesiącami fermentują ze skórkami i szypułkami, a ty próbujesz jego rkaciteli i saperawi prosto z dzbana.
04Dzień w kuchni i wiejska supraNocleg: Sighnaghi
Przed południem pomagasz rodzinie przygotować ucztę. Zbierasz zioła w ogrodzie, wyrabiasz ciasto na chaczapuri i formujesz mczadi, pieczesz mcwadi z wieprzowiny nad żarem z pędów winorośli i mieszasz w garnku czakapuli (młodą jagnięcinę z estragonem i śliwkami tkemali) albo czachochbili – kurczaka z pomidorami i ziołami – zależnie od pory roku. Po południu spacerujesz po murach i uliczkach Sighnaghi, zbudowanego za króla Herakliusza II w XVIII wieku, z Kaukazem na horyzoncie. Wieczorem schodzą się sąsiedzi i krewni i zaczyna się supra. Tamada wznosi toasty w ustalonej kolejności: za pokój, za Gruzję, za rodziców, za tych, których już nie ma. Pijesz z rogów albo z małych czarek i uczysz się jednego czy dwóch toastów, żeby wznieść je samodzielnie. Z biegiem nocy zabrzmią pieśni polifoniczne – rozkładaj siły.
05Przez Gruzję do Kutaisi i imeretyńskie chaczapuriNocleg: Kutaisi
Tego dnia czeka cię długa, ale malownicza droga na zachód przez cały kraj: obok Tbilisi i przez niewysoką przełęcz Rikoti, która oddziela wschodnią Gruzję od zachodniej. W Surami zatrzymujesz się na nazuki – słodki chleb z cynamonem pieczony w przydrożnych piecach tone – a we wsi Szrosza wypatruj stosów glinianych garnków na sprzedaż. Późnym popołudniem docierasz do Kutaisi, stolicy Imeretii. Miejscowa rodzina zaprasza cię do swojej kuchni, gdzie z serowego skrzepu robisz świeży ser imeretyński, a potem używasz go do chaczapuri – okrągłego, zamkniętego placka, który większość Gruzinów uważa za wersję podstawową. Przygotowujesz też pchali z liści buraka i miskę imeretyńskiego charczo. Na kolację jesz to, co ugotujesz, a do tego kieliszek colikouri albo occhanuri sapere.
06Megrelia: elardżi, gebżalia i megrelskie chaczapuriNocleg: Kutaisi
Jedziesz godzinę na zachód, do Megrelii – regionu znanego w całej Gruzji z sycącej, pikantnej kuchni, w której nie żałuje się sera. Zaczynasz od monastyru Martvili na szczycie wzgórza, a potem jedziesz do wiejskiej kuchni w pobliskiej wsi. Gospodarze gotują gomi, gęstą kaszę kukurydzianą, a ty ubijasz w niej kawałki sera sulguni, aż masa zacznie się ciągnąć i powstanie elardżi. Potem gebżalia, czyli roladki z sera z miętą w kremowym sosie, a na koniec megrelskie chaczapuri – podobne do imeretyńskiego, ale przykryte drugą warstwą roztopionego sera. Na stole na pewno pojawi się czerwona adżika, ostra megrelska pasta z papryczek chili. Po obiedzie spacer albo krótki rejs łodzią w Kanionie Martvili pozwoli ci strawić posiłek przed powrotem do Kutaisi.
07Targ w Kutaisi i droga powrotna
Przed wyjazdem z Kutaisi zajrzyj na Zielony Bazar w centrum – to dobre miejsce, żeby zaopatrzyć się w przyprawy, owocowe placki tklapi, megrelską adżikę i suszone zioła do domu. Przewodnik pokazuje, na co zwracać uwagę i jak spakować zakupy do samolotu. Potem jedziesz na wzgórze do katedry Bagrata, XI-wiecznej cerkwi nad Rioni, żeby ostatni raz spojrzeć na miasto. Obiad w restauracji w Kutaisi, gdzie porównasz tamtejsze chaczapuri z własnym. Po południu wracasz do Tbilisi, gdzie docierasz wczesnym wieczorem, albo – jeśli stamtąd wylatujesz – krótki transfer zawozi cię na lotnisko w Kutaisi. Każdy wyjeżdża od nas z wydrukowanymi przepisami ze wszystkich zajęć.
Ceny
Cena za osobę za prywatną wycieczkę, zależnie od wielkości grupy. Przykładowe ceny
| Wielkość grupy | Za osobę | Cała grupa |
|---|---|---|
| Jedna osoba | 2130 € | 2130 € |
| 2 os. | 1290 € | 2580 € |
| 3–4 os. | 1030 € | od 3090 € |
| 5–8 os. | 850 € | od 4250 € |
| 9–15 os. | 710 € | od 6390 € |
Pokoje i dzieci
- Dopłata do pokoju jednoosobowego: 240 €
- Dzieci do 6 lat bezpłatnie (we wspólnym łóżku); dzieci 6–11 lat płacą 70% ceny dla dorosłego.
- Ceny zależą od standardu hoteli i sezonu; wiążąca jest cena w ofercie, którą od nas dostaniesz.
Popularne dodatki
- Transfer z lotniska w Tbilisi (samochód, 1–3 osoby)25 €
- Dodatkowa noc w Tbilisi ze śniadaniem60 €
- Supra (uroczysta kolacja) z muzyką ludową45 €
Co jest w cenie
- Transfer z lotniska po przylocie oraz odwiezienie do Tbilisi albo na lotnisko w Kutaisi
- Przewodnik mówiący w twoim języku, który zna się na gruzińskiej kuchni
- Prywatny klimatyzowany samochód z kierowcą
- Sześć noclegów ze śniadaniem
- Pięć praktycznych lekcji gotowania z domowymi kucharzami
- Wiejska supra z tamadą i śpiewakami
- Degustacja wina z kwewri w rodzinnej piwnicy
- Wszystkie posiłki wymienione w planie wycieczki
- Wydrukowana książeczka z przepisami
- Obowiązkowe w Gruzji ubezpieczenie kosztów leczenia i następstw nieszczęśliwych wypadków dla każdego uczestnika
- Przeloty międzynarodowe
- Dobrowolne ubezpieczenie kosztów rezygnacji i utraty bagażu
- Przyprawy, wino i inne produkty kupione do zabrania do domu
- Rejs łodzią w Kanionie Martvili
- Jedzenie i napoje poza zaplanowanymi posiłkami
- Napiwki dla przewodnika, kierowcy i rodzin gospodarzy
Dobrze wiedzieć
Dla kogo
- Osoby lubiące gotować, które chcą nauczyć się robić chinkali, chaczapuri i elardżi własnymi rękami, a nie tylko ich spróbować
- Miłośnicy jedzenia ciekawi, czym różni się kuchnia wschodniej i zachodniej Gruzji
- Miłośnicy wina, którzy chętnie odwiedzą piwnicę z kwewri i zasiądą do prawdziwej wiejskiej supry z tamadą
- Pary, rodziny i grupy przyjaciół, które szukają towarzyskiego tygodnia bez większego wysiłku
Jeśli najbardziej interesuje cię wino, a lekcje gotowania mniej, wybierz naszą wycieczkę „Wino i supra”, w której jest więcej czasu na piwnice i degustacje.
Co zabrać
- Fartuch i gumka do włosów, jeśli wolisz mieć własne; gospodarze zwykle pożyczają fartuchy
- Wygodne ubranie, którego nie szkoda pobrudzić mąką i sokiem winogronowym
- Notes lub telefon do zapisywania przepisów, choć na koniec dostaniesz ich wydrukowane wersje
- Wolne miejsce w bagażu albo miękka torba na przyprawy, adżikę i czurczchelę do domu
- Ubranie zakrywające ramiona i kolana oraz chusta – do monastyrów Bodbe i Martvili
- Ciepła warstwa odzieży na wieczory wśród kachetyńskich wzgórz wiosną i jesienią
- Dzień 5 to najdłuższy przejazd: ok. 5,5 godz. z Kachetii do Kutaisi, z postojami.
- Przy rezerwacji powiedz nam o alergiach i diecie: orzechy włoskie, ser i pszenica pojawiają się w wielu potrawach.
- Supra trwa do późna, a toasty padają często; przy każdym możesz tylko upić łyk albo pić wodę.
- Zanim spakujesz ser, mięso lub domowe wino na lot powrotny, sprawdź przepisy celne swojego kraju.
Pytania o tę wycieczkę
Czy potrzebne jest doświadczenie w gotowaniu?
Wcale nie. Zajęcia odbywają się na luzie, w rodzinnych kuchniach, więc uczysz się w praktyce, gotując razem z gospodarzem. Zapaleni domowi kucharze też sporo z nich wyniosą, a przez przewodnika możesz zadać tyle fachowych pytań, ile tylko chcesz.
Czy wycieczka jest odpowiednia dla wegetarian?
Tak. Wiele klasycznych gruzińskich potraw nie zawiera mięsa, m.in. chaczapuri, elardżi, pchali, lobio, badridżani i czurczchela. Na lekcji lepienia chinkali możemy przygotować farsz z sera albo z grzybów, a na suprze zawsze jest mnóstwo dań warzywnych. Weganie powinni dać nam znać wcześnie, bo na zachodzie Gruzji ser jest wszędzie.
Kiedy można zobaczyć, jak robi się świeżą czurczchelę?
Rodziny robią najwięcej czurczcheli we wrześniu i październiku, zaraz po winobraniu. W pozostałych miesiącach gospodarze używają soku winogronowego, który przechowali lub kupili, a metoda jest taka sama. Przyjazd w czasie winobrania rtveli pozwala też pomóc przy zbiorze winogron.
Ile wina pije się na tej wycieczce?
Wino pojawia się na większości kolacji, podczas wizyty w piwnicy i na suprze, ale nic nie jest obowiązkowe. Na suprze można przy każdym toaście tylko upić łyk, zamiast wychylać kieliszek do dna. Osoby niepijące dostaną lemoniadę, kompot albo wodę mineralną i nikomu nie będzie to przeszkadzać.
Czy możemy wylecieć do domu z Kutaisi?
Tak. Międzynarodowe lotnisko w Kutaisi leży ok. 20 km od miasta i ma wiele tanich połączeń do Europy. Jeśli twój lot startuje stamtąd, siódmego dnia zawozimy cię prosto na lotnisko, zamiast wracać do Tbilisi.





