Czurczchela: przepis
ჩურჩხელა
Z tym przepisem na czurczchelę zrobisz w domu jesienny przysmak Gruzji: orzechy włoskie nawleczone na nitkę, trzy razy zanurzane w gęstym budyniu z soku winogronowego i mąki, a potem powieszone do wyschnięcia na mniej więcej tydzień.
Przepis zespołu Maspindzeli z Tbilisi · Zaktualizowano: 18 października 2026 · Kachetia; robiona w całej Gruzji w czasie winobrania
Pełny przepis z harmonogramem, minutnikami i miarami USA: maspindzeli.ge/pl/przepisy/czurczchela-przepis/
Ten przepis na czurczchelę pokazuje, jak gruzińskie rodziny robią swój najbardziej znany przysmak: połówki orzechów włoskich nawleka się na nitkę, kilka razy zanurza w ciepłym, zagęszczonym soku winogronowym i wiesza do wyschnięcia, aż powstaną ciągnące się laski w kształcie świec. Poza Gruzją spotkasz też zapis churchela albo nazwę „gruziński Snickers”.
Czurczchelę robi się w całej Gruzji, ale za klasyczną uchodzi wersja kachetyńska z orzechami włoskimi i mąką pszenną, a jej tradycyjna metoda wyrobu od 2015 r. figuruje na krajowej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego Gruzji. Rodziny robią ją jesienią, w czasie rtveli, czyli winobrania we wrześniu i październiku. Świeży moszcz winogronowy odparowuje się na badagi i zagęszcza mąką na tatara, czyli budyń, w którym zanurza się orzechy. W zachodniej Gruzji często używa się zamiast tego orzechów laskowych i mąki kukurydzianej.
Ponieważ wytrzymuje całe miesiące, czurczchelę je się przez całą zimę: pokrojoną w plasterki na noworocznym i bożonarodzeniowym stole, w czasie postu i jako przekąskę na długich wędrówkach. W domu sprawdzi się dobry, niesłodzony sok winogronowy z butelki. Pracę w kuchni zmieścisz w jednym popołudniu, a potem laski po prostu wiszą i schną przez mniej więcej tydzień.
Harmonogram: co i kiedy robić
7 dni od początku do podania na stół · 2 godz. 15 min aktywnej pracy · 7 dni oczekiwania
Każdy pasek to jeden krok. Aktywna praca Oczekiwanie, kiedy pracę wykonuje za ciebie piekarnik, garnek albo ciasto. Kroki, które przypadają na czas oczekiwania, wykonuje się równolegle.
Odcinki przerywane to długie oczekiwanie, skrócone na wykresie, żeby kroki wymagające pracy pozostały czytelne.
Przepis
Czurczchela
Składniki
Orzechy
Tatara (zagęszczony sok winogronowy)
Ilości są przeliczone. Czas pozostaje mniej więcej ten sam, ale zawartość większego garnka nieco dłużej dochodzi do wrzenia.
Zawiera: gluten (pszenica), orzechy włoskie (orzechy drzewne).
Co będzie potrzebne
- Duży, szeroki garnek (co najmniej 5 l)
- Wysoki, wąski rondel do zanurzania (opcjonalnie, zob. krok 7)
- Trzepaczka, drewniana łyżka i sitko
- Mocna bawełniana nić (gruba nić do guzików lub kordonek) i długa igła do cerowania
- Blacha do pieczenia
- Kij od szczotki albo drążek oparty na dwóch krzesłach, z papierem pod spodem
Przygotowanie
- Zagotuj sok5 min aktywnej pracy· zacznij tutaj
Odlej 500 ml soku do dzbanka i wstaw do lodówki: przyda się później. Resztę wlej do najszerszego garnka, jaki masz, i zagotuj na dużym ogniu.
- Odparuj sok na badagi1 godz. 15 min oczekiwania· początek: +5 min
Utrzymuj równomierne wrzenie, od czasu do czasu zbierając pianę, aż zostanie ok. 1 l soku: zajmie to mniej więcej 1–1½ godziny, w wąskim garnku dłużej. Pod koniec zmniejsz ogień, żeby nic nie przywarło do dna. Sok powinien być wyraźnie słodszy i pełniejszy w smaku; jeśli wciąż jest cierpki, wmieszaj teraz cukier.
- Upraż orzechy10 min aktywnej pracy· początek: +10 min, w trakcie kroku 2
Rozłóż połówki orzechów na blasze i podgrzewaj w piekarniku w 160 °C / 320 °F przez ok. 8 minut, nie dopuszczając, żeby się zarumieniły. Dzięki temu podeschną, a gotowe laski dłużej wytrzymają. Odstaw je do ostygnięcia.
- Nawlecz orzechy40 min aktywnej pracy· początek: +25 min, w trakcie kroku 2
Odetnij 6 kawałków nici o długości ok. 80 cm, złóż każdy na pół i na końcu zawiąż supeł blokujący wokół kawałeczka orzecha albo połówki zapałki. Nawlekaj połówki, przekłuwając igłą ich środek, wszystkie w tę samą stronę, aż na każdym sznurze znajdzie się ok. 20 ciasno ułożonych połówek, czyli mniej więcej 25 cm. Wolny koniec nici u góry zawiąż w pętelkę do wieszania.
- Rozrób mąkę5 min aktywnej pracy· początek: +1 godz. 10 min, w trakcie kroku 2
Wmieszaj trzepaczką mąkę do zimnego soku z lodówki, aż masa będzie zupełnie gładka. Jeśli zostały grudki, przetrzyj ją przez sitko.
- Ugotuj masę tatara20 min aktywnej pracy· początek: +1 godz. 20 min
Zmniejsz ogień pod badagi do średniego i cienkim strumieniem wlewaj rozrobioną mąkę, cały czas mieszając trzepaczką. Zamień trzepaczkę na drewnianą łyżkę i mieszaj na małym ogniu przez 15–20 minut, aż masa zacznie bulgotać i zgęstnieje. Jest gotowa, gdy błyszczy, ma konsystencję gęstego budyniu i nie czuć w niej już surowej mąki.
- Przygotuj drążek do suszenia5 min aktywnej pracy· początek: +1 godz. 40 min
Zdejmij masę tatara z ognia na ok. 5 minut, żeby oblepiała orzechy, a nie spływała. W tym czasie oprzyj drążek na dwóch krzesłach i rozłóż pod nim papier. Jeśli twój garnek jest szeroki i płytki, przelej masę do wysokiego, wąskiego rondla, żeby sznur dało się zanurzyć głęboko.
- Pierwsze zanurzenie15 min aktywnej pracy· początek: +1 godz. 45 min
Chwyć sznur za pętelkę i zanurz go w masie tatara tak głęboko, żeby przykryła najwyżej położony orzech; odsłonięte miejsca polej masą z łyżki. Powoli wyjmij sznur, odczekaj kilka sekund, aż masa ścieknie, i powieś go na drążku. Powtórz z każdym sznurem, wieszając je tak, żeby się nie stykały.
- Odstaw do stężenia20 min oczekiwania· początek: +2 godz.
Zostaw sznury na ok. 20 minut, aż powłoka przestanie spływać i będzie lepka w dotyku. Masę tatara trzymaj na najmniejszym ogniu i co jakiś czas zamieszaj; jeśli zrobi się za gęsta do zanurzania, rozrzedź ją odrobiną wody lub soku.
- Drugie zanurzenie15 min aktywnej pracy· początek: +2 godz. 20 min
Zanurz każdy sznur jeszcze raz w ten sam sposób i odwieś go na drążek.
- Odstaw ponownie20 min oczekiwania· początek: +2 godz. 35 min
Daj drugiej warstwie kolejne 20 minut na stężenie, od czasu do czasu mieszając masę tatara.
- Trzecie zanurzenie15 min aktywnej pracy· początek: +2 godz. 55 min
Zanurz sznury po raz trzeci, żeby powłoka była gruba i równa. Masa, która zostanie w garnku, to osobny deser: przelej ją do miseczek, posyp posiekanymi orzechami włoskimi i wstaw do lodówki, żeby stężała.
- Susz przez tydzień7 dni oczekiwania· początek: +3 godz. 10 min
Powieś sznury na 5–10 dni w ciepłym, suchym i przewiewnym miejscu, osłoniętym od deszczu i z dala od bezpośredniego źródła ciepła. Czurczchela jest gotowa, gdy z wierzchu przestaje się kleić, jest zwarta, ale wciąż się wygina. Jeśli chcesz przechować ją do zimy, zostaw laski na drążku nawet do 2 tygodni, żeby wyschły na wskroś.
- Pokrój i podawaj5 min aktywnej pracy· początek: +7 dni
Odetnij supeł blokujący i wyciągnij nitkę albo po prostu pokrój laskę w plasterki grubości 2 cm i wyjmuj kawałki nitki na bieżąco.
Około 750 kcal na laskę (ok. 250 g), zwykle krojoną w plasterki i jedzoną na spółkę. To szacunek na podstawie standardowych wartości dla składników, a nie wynik badań laboratoryjnych.
Pokrój laskę w krążki grubości ok. 2 cm i wyjmij nitkę albo najpierw wyciągnij całą nitkę z jednego końca. Jedz czurczchelę bez dodatków, do herbaty, kawy lub wina. Gruzini wkładają też laskę do torby, gdy wybierają się na długą wędrówkę albo w podróż samochodem.
Wskazówki, zamienniki i warianty
Wskazówki od gospodarza
- Użyj orzechów z tegorocznego zbioru. Stare, gorzkie orzechy psują smak całej partii.
- Przed zanurzaniem sprawdź masę tatara: łyżka masy nałożona na zimny talerz powinna trzymać kształt i tylko trochę się rozlać.
- Nawlekaj połówki orzechów ciasno. Przerwy między nimi zmieniają się w cienkie, słabe miejsca w gotowej lasce.
- Zanurzaj każdy sznur jednym płynnym ruchem i powoli go wyjmuj. Szybkie, gwałtowne ruchy zostawiają grudki i odsłonięte miejsca.
- Wieszaj sznury tak, żeby się nie stykały, a pierwszego dnia co jakiś czas obracaj drążek, żeby schły równomiernie.
Warianty i zamienniki
- Zachodnia Gruzja (Imeretia, Guria, Megrelia): nawleczone orzechy laskowe zanurza się w soku winogronowym zagęszczonym drobną mąką kukurydzianą, co daje lżejszą powłokę. Z mąką kukurydzianą zamiast pszennej czurczchela jest bezglutenowa.
- Kolor: ciemne winogrona, np. saperawi lub izabella, dają czurczchelę głęboko fioletową, a białe, np. rkaciteli, złotobrązową.
- W Raczy i innych regionach nawleka się też suszone owoce, połówki moreli, migdały lub pestki dyni, osobno albo między orzechami.
- W Samcche-Dżawachetii zamiast soku winogronowego używa się czasem soku z morwy, zagęszczanego mąką pszenną w ten sam sposób.
- Jeśli chcesz bardziej rustykalnej powłoki, bliższej tej z grubej, szarej mąki używanej w kachetyńskich wsiach, zastąp jedną trzecią mąki pszennej mąką pełnoziarnistą.
Z czym podawać
- Czarna herbata lub kawa po gruzińsku
- Kieliszek kachetyńskiego wina albo mały kieliszek czaczy na koniec supry
- Inne noworoczne słodycze, np. gozinaki (orzechy włoskie w miodzie)
Przygotowanie z wyprzedzeniem i przechowywanie
Każdą wysuszoną laskę owiń bawełnianą ściereczką lub papierem i trzymaj w chłodnej, suchej szafce. Dobrze wysuszona czurczchela wytrzymuje 2–3 miesiące. Nie zamykaj jej w plastiku, póki jest jeszcze miękka, bo przez uwięzioną wilgoć może spleśnieć. Z czasem na powierzchni pojawia się delikatny biały nalot: to cukier z winogron, który wychodzi na wierzch, a nie pleśń, i wielu Gruzinów uważa, że laski smakują wtedy lepiej.
Maspindzeli Travel, Tbilisi · prywatne wycieczki i lekcje gotowania w Gruzji · maspindzeli.ge · WhatsApp +995 598 74 74 54 · hello@maspindzeli.ge










