Strona główna›Przepisy›Czurczchela
Na słodkoKachetiaPrzysmak z winogron i orzechówWegańskiePostne

Czurczchela: przepis

ჩურჩხელა

Z tym przepisem na czurczchelę zrobisz w domu jesienny przysmak Gruzji: orzechy włoskie nawleczone na nitkę, trzy razy zanurzane w gęstym budyniu z soku winogronowego i mąki, a potem powieszone do wyschnięcia na mniej więcej tydzień.

Przepis zespołu Maspindzeli z Tbilisi · Zaktualizowano: 18 października 2026 · Kachetia; robiona w całej Gruzji w czasie winobrania

Łączny czas7 dni
Aktywna praca2 godz. 15 min
Oczekiwanie7 dni
Porcje66 lasek (o długości ok. 25 cm)
TrudnośćŚrednia
Domowe czurczchele, czyli sznury orzechów włoskich oblanych zagęszczonym sokiem winogronowym, schnące na słońcu na drewnianym drążkuCzurczchelaZdjęcie: Jon Gudorf Photography, CC BY-SA 2.0

Ten przepis na czurczchelę pokazuje, jak gruzińskie rodziny robią swój najbardziej znany przysmak: połówki orzechów włoskich nawleka się na nitkę, kilka razy zanurza w ciepłym, zagęszczonym soku winogronowym i wiesza do wyschnięcia, aż powstaną ciągnące się laski w kształcie świec. Poza Gruzją spotkasz też zapis churchela albo nazwę „gruziński Snickers”.

Czurczchelę robi się w całej Gruzji, ale za klasyczną uchodzi wersja kachetyńska z orzechami włoskimi i mąką pszenną, a jej tradycyjna metoda wyrobu od 2015 r. figuruje na krajowej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego Gruzji. Rodziny robią ją jesienią, w czasie rtveli, czyli winobrania we wrześniu i październiku. Świeży moszcz winogronowy odparowuje się na badagi i zagęszcza mąką na tatara, czyli budyń, w którym zanurza się orzechy. W zachodniej Gruzji często używa się zamiast tego orzechów laskowych i mąki kukurydzianej.

Ponieważ wytrzymuje całe miesiące, czurczchelę je się przez całą zimę: pokrojoną w plasterki na noworocznym i bożonarodzeniowym stole, w czasie postu i jako przekąskę na długich wędrówkach. W domu sprawdzi się dobry, niesłodzony sok winogronowy z butelki. Pracę w kuchni zmieścisz w jednym popołudniu, a potem laski po prostu wiszą i schną przez mniej więcej tydzień.

Harmonogram: co i kiedy robić

7 dni od początku do podania na stół · 2 godz. 15 min aktywnej pracy · 7 dni oczekiwania

Każdy pasek to jeden krok. Aktywna praca Oczekiwanie, kiedy pracę wykonuje za ciebie piekarnik, garnek albo ciasto. Kroki, które przypadają na czas oczekiwania, wykonuje się równolegle.

1Zagotuj sok Wyjazd5 min aktywnej pracy
2Odparuj sok na badagi +5 min1 godz. 15 min oczekiwania
3Upraż orzechy +10 min10 min aktywnej pracy
4Nawlecz orzechy +25 min40 min aktywnej pracy
5Rozrób mąkę +1 godz. 10 min5 min aktywnej pracy
6Ugotuj masę tatara +1 godz. 20 min20 min aktywnej pracy
7Przygotuj drążek do suszenia +1 godz. 40 min5 min aktywnej pracy
8Pierwsze zanurzenie +1 godz. 45 min15 min aktywnej pracy
9Odstaw do stężenia +2 godz.20 min oczekiwania
10Drugie zanurzenie +2 godz. 20 min15 min aktywnej pracy
11Odstaw ponownie +2 godz. 35 min20 min oczekiwania
12Trzecie zanurzenie +2 godz. 55 min15 min aktywnej pracy
13Susz przez tydzień +3 godz. 10 min7 dni oczekiwania
14Pokrój i podawaj +7 dni5 min aktywnej pracy

Odcinki przerywane to długie oczekiwanie, skrócone na wykresie, żeby kroki wymagające pracy pozostały czytelne.

Sznur orzechów włoskich wyjmowany z garnka z gęstą masą z soku winogronowego (tatara) na kuchence na dworze, a na krześle czekają kolejne sznury orzechówCzurczchela: przygotowanieZdjęcie: Алексей Вечерин / Pexels

Przepis

Czurczchela

6 porcji

Składniki

Orzechy

Tatara (zagęszczony sok winogronowy)

Zawiera: gluten (pszenica), orzechy włoskie (orzechy drzewne).

Co będzie potrzebne

  • Duży, szeroki garnek (co najmniej 5 l)
  • Wysoki, wąski rondel do zanurzania (opcjonalnie, zob. krok 7)
  • Trzepaczka, drewniana łyżka i sitko
  • Mocna bawełniana nić (gruba nić do guzików lub kordonek) i długa igła do cerowania
  • Blacha do pieczenia
  • Kij od szczotki albo drążek oparty na dwóch krzesłach, z papierem pod spodem

Przygotowanie

  1. Zagotuj sok5 min aktywnej pracy· zacznij tutaj

    Odlej 500 ml soku do dzbanka i wstaw do lodówki: przyda się później. Resztę wlej do najszerszego garnka, jaki masz, i zagotuj na dużym ogniu.

  2. Odparuj sok na badagi1 godz. 15 min oczekiwania· początek: +5 min

    Utrzymuj równomierne wrzenie, od czasu do czasu zbierając pianę, aż zostanie ok. 1 l soku: zajmie to mniej więcej 1–1½ godziny, w wąskim garnku dłużej. Pod koniec zmniejsz ogień, żeby nic nie przywarło do dna. Sok powinien być wyraźnie słodszy i pełniejszy w smaku; jeśli wciąż jest cierpki, wmieszaj teraz cukier.

  3. Upraż orzechy10 min aktywnej pracy· początek: +10 min, w trakcie kroku 2

    Rozłóż połówki orzechów na blasze i podgrzewaj w piekarniku w 160 °C / 320 °F przez ok. 8 minut, nie dopuszczając, żeby się zarumieniły. Dzięki temu podeschną, a gotowe laski dłużej wytrzymają. Odstaw je do ostygnięcia.

  4. Nawlecz orzechy40 min aktywnej pracy· początek: +25 min, w trakcie kroku 2

    Odetnij 6 kawałków nici o długości ok. 80 cm, złóż każdy na pół i na końcu zawiąż supeł blokujący wokół kawałeczka orzecha albo połówki zapałki. Nawlekaj połówki, przekłuwając igłą ich środek, wszystkie w tę samą stronę, aż na każdym sznurze znajdzie się ok. 20 ciasno ułożonych połówek, czyli mniej więcej 25 cm. Wolny koniec nici u góry zawiąż w pętelkę do wieszania.

  5. Rozrób mąkę5 min aktywnej pracy· początek: +1 godz. 10 min, w trakcie kroku 2

    Wmieszaj trzepaczką mąkę do zimnego soku z lodówki, aż masa będzie zupełnie gładka. Jeśli zostały grudki, przetrzyj ją przez sitko.

  6. Ugotuj masę tatara20 min aktywnej pracy· początek: +1 godz. 20 min

    Zmniejsz ogień pod badagi do średniego i cienkim strumieniem wlewaj rozrobioną mąkę, cały czas mieszając trzepaczką. Zamień trzepaczkę na drewnianą łyżkę i mieszaj na małym ogniu przez 15–20 minut, aż masa zacznie bulgotać i zgęstnieje. Jest gotowa, gdy błyszczy, ma konsystencję gęstego budyniu i nie czuć w niej już surowej mąki.

  7. Przygotuj drążek do suszenia5 min aktywnej pracy· początek: +1 godz. 40 min

    Zdejmij masę tatara z ognia na ok. 5 minut, żeby oblepiała orzechy, a nie spływała. W tym czasie oprzyj drążek na dwóch krzesłach i rozłóż pod nim papier. Jeśli twój garnek jest szeroki i płytki, przelej masę do wysokiego, wąskiego rondla, żeby sznur dało się zanurzyć głęboko.

  8. Pierwsze zanurzenie15 min aktywnej pracy· początek: +1 godz. 45 min

    Chwyć sznur za pętelkę i zanurz go w masie tatara tak głęboko, żeby przykryła najwyżej położony orzech; odsłonięte miejsca polej masą z łyżki. Powoli wyjmij sznur, odczekaj kilka sekund, aż masa ścieknie, i powieś go na drążku. Powtórz z każdym sznurem, wieszając je tak, żeby się nie stykały.

  9. Odstaw do stężenia20 min oczekiwania· początek: +2 godz.

    Zostaw sznury na ok. 20 minut, aż powłoka przestanie spływać i będzie lepka w dotyku. Masę tatara trzymaj na najmniejszym ogniu i co jakiś czas zamieszaj; jeśli zrobi się za gęsta do zanurzania, rozrzedź ją odrobiną wody lub soku.

  10. Drugie zanurzenie15 min aktywnej pracy· początek: +2 godz. 20 min

    Zanurz każdy sznur jeszcze raz w ten sam sposób i odwieś go na drążek.

  11. Odstaw ponownie20 min oczekiwania· początek: +2 godz. 35 min

    Daj drugiej warstwie kolejne 20 minut na stężenie, od czasu do czasu mieszając masę tatara.

  12. Trzecie zanurzenie15 min aktywnej pracy· początek: +2 godz. 55 min

    Zanurz sznury po raz trzeci, żeby powłoka była gruba i równa. Masa, która zostanie w garnku, to osobny deser: przelej ją do miseczek, posyp posiekanymi orzechami włoskimi i wstaw do lodówki, żeby stężała.

  13. Susz przez tydzień7 dni oczekiwania· początek: +3 godz. 10 min

    Powieś sznury na 5–10 dni w ciepłym, suchym i przewiewnym miejscu, osłoniętym od deszczu i z dala od bezpośredniego źródła ciepła. Czurczchela jest gotowa, gdy z wierzchu przestaje się kleić, jest zwarta, ale wciąż się wygina. Jeśli chcesz przechować ją do zimy, zostaw laski na drążku nawet do 2 tygodni, żeby wyschły na wskroś.

  14. Pokrój i podawaj5 min aktywnej pracy· początek: +7 dni

    Odetnij supeł blokujący i wyciągnij nitkę albo po prostu pokrój laskę w plasterki grubości 2 cm i wyjmuj kawałki nitki na bieżąco.

Około 750 kcal na laskę (ok. 250 g), zwykle krojoną w plasterki i jedzoną na spółkę. To szacunek na podstawie standardowych wartości dla składników, a nie wynik badań laboratoryjnych.

Ruszaj z nami

Czurczchela: naucz się przyrządzać to danie na prywatnej lekcji

Dowolny termin, grupa dowolnej wielkości. Prywatny przewodnik, transport, a w razie potrzeby konie i sprzęt biwakowy.

Gotowa wycieczkaPodróż kulinarna po Gruzji7 dni · od 1290 € za osobę (cena przykładowa)
Jak to jeść po gruzińsku

Pokrój laskę w krążki grubości ok. 2 cm i wyjmij nitkę albo najpierw wyciągnij całą nitkę z jednego końca. Jedz czurczchelę bez dodatków, do herbaty, kawy lub wina. Gruzini wkładają też laskę do torby, gdy wybierają się na długą wędrówkę albo w podróż samochodem.

Wskazówki, zamienniki i warianty

Wskazówki od gospodarza

  • Użyj orzechów z tegorocznego zbioru. Stare, gorzkie orzechy psują smak całej partii.
  • Przed zanurzaniem sprawdź masę tatara: łyżka masy nałożona na zimny talerz powinna trzymać kształt i tylko trochę się rozlać.
  • Nawlekaj połówki orzechów ciasno. Przerwy między nimi zmieniają się w cienkie, słabe miejsca w gotowej lasce.
  • Zanurzaj każdy sznur jednym płynnym ruchem i powoli go wyjmuj. Szybkie, gwałtowne ruchy zostawiają grudki i odsłonięte miejsca.
  • Wieszaj sznury tak, żeby się nie stykały, a pierwszego dnia co jakiś czas obracaj drążek, żeby schły równomiernie.

Warianty i zamienniki

  • Zachodnia Gruzja (Imeretia, Guria, Megrelia): nawleczone orzechy laskowe zanurza się w soku winogronowym zagęszczonym drobną mąką kukurydzianą, co daje lżejszą powłokę. Z mąką kukurydzianą zamiast pszennej czurczchela jest bezglutenowa.
  • Kolor: ciemne winogrona, np. saperawi lub izabella, dają czurczchelę głęboko fioletową, a białe, np. rkaciteli, złotobrązową.
  • W Raczy i innych regionach nawleka się też suszone owoce, połówki moreli, migdały lub pestki dyni, osobno albo między orzechami.
  • W Samcche-Dżawachetii zamiast soku winogronowego używa się czasem soku z morwy, zagęszczanego mąką pszenną w ten sam sposób.
  • Jeśli chcesz bardziej rustykalnej powłoki, bliższej tej z grubej, szarej mąki używanej w kachetyńskich wsiach, zastąp jedną trzecią mąki pszennej mąką pełnoziarnistą.

Z czym podawać

  • Czarna herbata lub kawa po gruzińsku
  • Kieliszek kachetyńskiego wina albo mały kieliszek czaczy na koniec supry
  • Inne noworoczne słodycze, np. gozinaki (orzechy włoskie w miodzie)

Przygotowanie z wyprzedzeniem i przechowywanie

Każdą wysuszoną laskę owiń bawełnianą ściereczką lub papierem i trzymaj w chłodnej, suchej szafce. Dobrze wysuszona czurczchela wytrzymuje 2–3 miesiące. Nie zamykaj jej w plastiku, póki jest jeszcze miękka, bo przez uwięzioną wilgoć może spleśnieć. Z czasem na powierzchni pojawia się delikatny biały nalot: to cukier z winogron, który wychodzi na wierzch, a nie pleśń, i wielu Gruzinów uważa, że laski smakują wtedy lepiej.

Czurczchela: najczęstsze pytania

Z czego robi się czurczchelę?

Tylko z trzech składników: orzechów, moszczu winogronowego i mąki. Połówki orzechów włoskich (na zachodzie kraju orzechy laskowe) nawleka się na nitkę i zanurza w masie tatara, czyli gęstym budyniu z odparowanego moszczu ugotowanego z mąką. Dojrzałe gruzińskie winogrona są na tyle słodkie, że cukier jest opcjonalny.

Jak długo schnie czurczchela?

Mniej więcej tydzień w ciepłym, przewiewnym pomieszczeniu, zanim będzie się nadawać do jedzenia: zwarta z zewnątrz i ciągnąca się w środku. Źródła podają od 4 dni dla cienkich domowych lasek do kilku tygodni dla grubych wiejskich. Jeśli chcesz przechowywać czurczchelę miesiącami, susz ją co najmniej 2 tygodnie, żeby wyschła na wskroś.

Jak długo można przechowywać czurczchelę?

Dobrze wysuszona laska, owinięta w ściereczkę lub papier i trzymana w chłodnej, suchej szafce, wytrzymuje od dwóch do trzech miesięcy. Suchy biały nalot na powierzchni to cukier z winogron, a nie pleśń, i jest zupełnie normalny. Puszyste zielone lub szare plamy oznaczają, że laskę schowano, zanim wyschła, i trzeba ją wyrzucić.

Czy czurczchelę można zrobić z kupnego soku winogronowego?

Tak. Użyj niesłodzonego soku winogronowego 100%: czerwonego, jeśli chcesz ciemnej czurczcheli, albo białego, jeśli złotej, i unikaj napojów z dodatkiem wody lub aromatów. Odparowanie wyrównuje to, że sok jest mniej słodki niż świeży gruziński moszcz.

Czy czurczchela jest wegańska i bezglutenowa?

Jest wegańska, nie zawiera nabiału i nadaje się na prawosławny post, dlatego Gruzini jedzą jej dużo w Wielkim Poście. Wersja kachetyńska nie jest bezglutenowa, bo sok zagęszcza się mąką pszenną. Zachodniogruzińska wersja z drobną mąką kukurydzianą może być bezglutenowa.

Kiedy Gruzini robią czurczchelę?

Głównie we wrześniu i październiku, w czasie rtveli, kiedy świeżego moszczu jest pod dostatkiem, a na targi trafiają orzechy z nowego zbioru. Od tej pory aż do końca zimy zobaczysz laski wiszące na targach i przydrożnych straganach.

Ostatnia aktualizacja przepisu: październik 2026, zespół Maspindzeli. Widzisz coś, co gruzińska babcia zrobiłaby inaczej? Napisz do nas.

Ugotuj to w gruzińskiej kuchni

Czurczchela: naucz się przyrządzać to danie u gruzińskiej rodziny, przy winie, które do niego pasuje. Zapewniamy lekcję, gospodarza i transport.

WhatsApp +995 598 74 74 54

Napisz do nas na WhatsAppie
Czurczchela7 dni · Średnia