Charczo: przepis
ხარჩო
Z tego przepisu na charczo ugotujesz gruzińską zupę wołową, którą większość ludzi ma na myśli, gdy mówi o charczo. To miękka wołowina, ryż i mielone orzechy włoskie w gęstym, kwaskowym bulionie, zakwaszonym śliwkami i pachnącym gruzińskimi przyprawami oraz świeżą kolendrą.
Przepis zespołu Maspindzeli z Tbilisi · Zaktualizowano: 18 października 2026 · Gotowane w całej Gruzji; orzechowa potrawka to specjalność Megrelii
Pełny przepis z harmonogramem, minutnikami i miarami USA: maspindzeli.ge/pl/przepisy/charczo-przepis/
Charczo to gęsta gruzińska zupa z długo gotowanej wołowiny, ryżu i mielonych orzechów włoskich, zakwaszona śliwkami i pachnąca kozieradką błękitną, suszoną aksamitką i dużą ilością świeżej kolendry. Ten przepis na charczo to zupa, którą zobaczysz w menu w całym kraju, zapisywana też jako harcho. W gruzińskich domach często nazywa się ją sup-charczo, czyli „zupa charczo”, żeby odróżnić ją od innych dań o tej samej nazwie.
Ta nazwa kryje więcej niż jedno danie. W Megrelii, w zachodniej Gruzji, megruli charczo (charczo po megrelsku) to gęsta potrawka z wołowiny lub kurczaka w ostrym, czosnkowym sosie orzechowym, zupełnie bez ryżu, którą je się z gomi, miejscową kaszą kukurydzianą. Zupę z ryżem gotuje się w całej Gruzji, a w czasach radzieckich była stałym punktem menu stołówek, dlatego każda rodzina i każdy kucharz ma jej nieco inną wersję.
O tym, że to charczo, a nie zwykła zupa wołowa, decyduje trio: tłusta wołowina, orzechy włoskie i kwaśny dodatek ze śliwek, czyli tklapi (cienki placek z suszonego musu z kwaśnych śliwek) albo sos tkemali. To sycąca zupa na co dzień, a nie danie od święta, i najlepiej smakuje w chłodny wieczór z ciepłym chlebem.
Harmonogram: co i kiedy robić
3 godz. od początku do podania na stół · 1 godz. 5 min aktywnej pracy · 10 min oczekiwania
Każdy pasek to jeden krok. Aktywna praca Oczekiwanie, kiedy pracę wykonuje za ciebie piekarnik, garnek albo ciasto. Kroki, które przypadają na czas oczekiwania, wykonuje się równolegle.
Przepis
Charczo
Składniki
Bulion
Pasta orzechowa
Zupa
Ilości są przeliczone. Czas pozostaje mniej więcej ten sam, ale zawartość większego garnka nieco dłużej dochodzi do wrzenia.
Zawiera: orzechy włoskie (orzechy drzewne).
Co będzie potrzebne
- Duży garnek o pojemności co najmniej 5 l
- Szumówka albo łyżka cedzakowa
- Drobne sito
- Malakser, blender albo duży moździerz z tłuczkiem
- Patelnia
Przygotowanie
- Nastaw bulion15 min aktywnej pracy· zacznij tutaj
Włóż wołowinę do dużego garnka, zalej 3 l zimnej wody i zagotuj na dużym ogniu. Kiedy woda dochodzi do wrzenia, zbieraj szumówką szarą pianę, aż na powierzchni zostanie tylko odrobina białej.
- Gotuj wołowinę1 godz. 45 min oczekiwania· początek: +15 min
Dodaj liście laurowe i 1 łyżeczkę soli, zmniejsz ogień na mały i przykryj garnek do połowy. Gotuj tak, żeby bulion ledwie pyrkał, przez ok. 1 godz. 45 min, aż mięso da się łatwo rozdzielić widelcem.
- Przygotuj pastę orzechową10 min aktywnej pracy· początek: +30 min, w trakcie kroku 2
Upraż orzechy na suchej patelni na średnio-małym ogniu przez 3–4 minuty, tylko do chwili, gdy zaczną pachnieć orzechowo. Zmiel je z czosnkiem, uccho suneli, mieloną kolendrą, aksamitką i szczyptą soli, aż pasta zrobi się oleista i zacznie się sklejać.
- Przygotuj resztę składników10 min aktywnej pracy· początek: +40 min, w trakcie kroku 2
Drobno posiekaj cebulę i zioła, każde osobno. Płucz ryż w zimnej wodzie, aż woda będzie prawie przejrzysta. Jeśli używasz tklapi, porwij je na kawałki, namocz w 100 ml gorącej wody i rozgnieć na gęste purée.
- Przecedź bulion i pokrój mięso10 min aktywnej pracy· początek: +2 godz.
Przełóż wołowinę na deskę, a bulion przelej przez drobne sito do czystego garnka. Potrzebujesz go ok. 2,5 l, więc w razie potrzeby uzupełnij gorącą wodą, a z wierzchu zbierz 1 łyżkę tłuszczu do smażenia cebuli. Pokrój mięso na kawałki wielkości kęsa, wyrzuć kości i chrząstki, włóż mięso z powrotem do bulionu i ponownie zagotuj.
- Podsmaż cebulę10 min aktywnej pracy· początek: +2 godz. 10 min
Rozgrzej zebrany tłuszcz albo olej na patelni na średnim ogniu i smaż cebulę 8–10 minut, często mieszając, aż zmięknie i nabierze jasnozłotego koloru. Jeśli używasz koncentratu pomidorowego, wmieszaj go na ostatnią minutę.
- Ugotuj ryż12 min oczekiwania· początek: +2 godz. 20 min
Wrzuć cebulę i ryż do wrzącego bulionu, dobrze wymieszaj i gotuj 12 minut tak, żeby zupa równo pyrkała. Zamieszaj raz czy dwa, żeby ryż nie osiadł na dnie.
- Dodaj orzechy i zakwaś zupę5 min aktywnej pracy· początek: +2 godz. 32 min
Rozrób pastę orzechową chochlą gorącego bulionu na gładko, a potem wmieszaj ją do garnka. Dodaj połowę tkemali albo tklapi, chmeli suneli i chili. Spróbuj i dokładaj tkemali lub tklapi, aż zupa nabierze wyraźnie kwaśnego smaku.
- Gotuj, aż zgęstnieje8 min oczekiwania· początek: +2 godz. 37 min
Gotuj zupę na małym ogniu 8 minut, co jakiś czas mieszając od dna, bo orzechy łatwo przywierają. Charczo jest gotowe, gdy ryż jest miękki, a bulion ma gęstość płynnej śmietanki.
- Dodaj zioła5 min aktywnej pracy· początek: +2 godz. 45 min
Dopraw solą i czarnym pieprzem. Wmieszaj większość kolendry oraz bazylię albo koper, gotuj jeszcze 1 minutę i wyłącz ogień.
- Odstaw i podawaj10 min oczekiwania· początek: +2 godz. 50 min
Przykryj garnek i odstaw na 10 minut, żeby smaki się przegryzły. Rozlej zupę chochlą do ciepłych misek i posyp resztą kolendry.
Około 550 kcal na miskę (1 z 6). To szacunek na podstawie standardowych wartości dla składników, a nie wynik badań laboratoryjnych.
Charczo jedz bardzo gorące, z chlebem do maczania. Przy stole dodaj więcej kolendry, chili albo kilka kropel kwaśnego sosu śliwkowego, według własnego gustu.
Wskazówki, zamienniki i warianty
Wskazówki od gospodarza
- Wybierz tłusty mostek albo pręgę z kością. Chude mięso gulaszowe da wodnisty bulion, a to właśnie tłuszcz niesie smak przypraw.
- Miel orzechy, aż puszczą olej. Grubo zmielone zostaną w misce ziarniste, a gładka, oleista pasta rozpuści się w bulionie i go zagęści.
- Tkemali albo tklapi dodawaj na dwa razy i za każdym razem próbuj. Dobre charczo jest najpierw kwaskowe, potem orzechowe, a na końcu rozgrzewa przyprawami.
- Gdy orzechy są już w garnku, trzymaj zupę na małym ogniu i mieszaj od dna. Zupy z orzechami szybko się przypalają, a przypalone dno psuje cały garnek.
- Siekaj nie tylko liście kolendry, ale i łodygi. Mają w sobie dużo smaku, a gruzińscy kucharze rzadko je wyrzucają.
Warianty i zamienniki
- Charczo po megrelsku (megruli charczo): w Megrelii charczo to potrawka, nie zupa. Gotowana wołowina albo kurczak trafia do gęstego sosu z mielonych orzechów włoskich, czosnku, nasion kolendry, kozieradki błękitnej, aksamitki i dymnej megrelskiej adżiki, bez ryżu, a potrawkę podaje się z gomi albo elardżi. Wielu megrelskich kucharzy twierdzi, że zagęszczać ją powinny same orzechy; inni dodają łyżkę prażonej mąki kukurydzianej.
- Kurczak lub jagnięcina: klasycznym wyborem jest wołowina, ale w domach często gotuje się charczo z kurczaka, zwłaszcza w wersji orzechowej potrawki. Jeśli robisz zupę, zamiast wołowiny gotuj na małym ogniu kurczaka podzielonego na części, przez ok. 1 godzinę.
- Bez tklapi i tkemali: użyj ok. 100 ml niesłodzonego soku z granatu albo 2–3 łyżek soku z cytryny. Latem najbliższa oryginałowi będzie garść świeżej, kwaśnej ałyczy, wydrylowanej i rozgniecionej.
- Zamienniki przypraw: zamiast kozieradki błękitnej daj o połowę mniej zwykłej mielonej kozieradki. Suszonej aksamitki nie da się naprawdę niczym zastąpić, więc ją pomiń albo dla koloru dodaj małą szczyptę kurkumy. Na gruzińskich targach kupisz też gotową mieszankę przypraw do charczo (charczos suneli).
- Wiosną zielone tkemali daje bardziej wyrazistą, świeższą w smaku zupę, a niektóre rodziny dodają razem z ryżem jednego ziemniaka pokrojonego w kostkę.
- Poza Gruzją popularne są wersje na bazie pomidorów, w których pomidory zastępują śliwki. Wychodzi z nich dobra zupa, ale słodsza; w Gruzji kwaśny smak powinny dawać śliwki.
Z czym podawać
- Szoti albo tonis puri, gruziński chleb pieczony w okrągłym glinianym piecu
- Mczadi (chleb kukurydziany), zwłaszcza w zachodniej Gruzji
- Dodatkowa posiekana kolendra i suszone chili na stole
- Mżawe (gruzińskie kiszonki) albo talerz świeżych ziół i dymki
- Kieliszek wytrawnego gruzińskiego czerwonego wina
Przygotowanie z wyprzedzeniem i przechowywanie
Charczo przechowasz w lodówce w zamkniętym pojemniku przez 3 dni, a drugiego dnia często smakuje lepiej. Stygnąc, gęstnieje, więc podgrzewaj je powoli w garnku z odrobiną gorącej wody, często mieszając. Można je mrozić do 2 miesięcy, choć ryż mięknie; świeżą kolendrę dodaj po podgrzaniu.
Maspindzeli Travel, Tbilisi · prywatne wycieczki i lekcje gotowania w Gruzji · maspindzeli.ge · WhatsApp +995 598 74 74 54 · hello@maspindzeli.ge








