Mcwadi: przepis
მწვადი
Domowy przepis na mcwadi: duże kawałki karkówki wieprzowej doprawione wyłącznie grubą solą, nadziane na płaskie szpikulce i obracane nad żarem z pędów winorośli albo węgla drzewnego, aż z zewnątrz się zrumienią, a w środku pozostaną soczyste. Podawane tak jak w Gruzji: zsunięte ze szpikulca kawałkiem chleba na surową cebulę i granat.
Przepis zespołu Maspindzeli z Tbilisi · Zaktualizowano: 3 listopada 2026 · Kachetia, region winiarski; mcwadi piecze się w całej Gruzji
Pełny przepis z harmonogramem, minutnikami i miarami USA: maspindzeli.ge/pl/przepisy/mcwadi-przepis/
W tym przepisie na mcwadi wieprzowinę przyrządzamy tak jak w Kachetii: duże kawałki karkówki nadziewamy na płaskie szpikulce, nacieramy wyłącznie grubą solą i obracamy nad żarem z suszonych pędów winorośli, aż tłuszcz zacznie skwierczeć i pryskać. Mcwadi (მწვადი) to po gruzińsku po prostu mięso pieczone nad ogniem. Poza Gruzją często spotkasz je pod nazwą szaszłyk gruziński (to nazwa rosyjska), a czasem w pisowni mtsvadi albo mcvadi. Najczęściej wybiera się wieprzowinę, ale na szpikulce trafia też cielęcina, jagnięcina i kurczak.
Zapytaj kilku gruzińskich kucharzy, jak doprawiać mcwadi, a usłyszysz dwie odpowiedzi. Klasyczna metoda kachetyńska w ogóle obywa się bez marynaty: wystarczy dobrze wybrane, tłuste mięso, sól, ogień, który całkiem się wypalił, i odrobina wina albo soku z granatu, którą skrapia się mięso podczas pieczenia. W wielu innych domach kostki mięsa miesza się kilka godzin wcześniej z pokrojoną cebulą i pieprzem, a niektórzy zostawiają je na noc w winie, occie, soku z granatu albo matsoni. Poniżej opisujemy wersję z samą solą, a marynaty znajdziesz w wariantach.
Mcwadi je się w weekendy, na piknikach i od święta. Piecze je pod gołym niebem ten, kto najlepiej radzi sobie z ogniem, a na suprze, czyli gruzińskiej uczcie, jest stałym punktem programu. W Kachetii należy też do dni pędzenia czaczy, które zaczynają się późną jesienią: sąsiedzi zbierają się wtedy przy alembiku i pieką świeżą wieprzowinę nad pędami winorośli z przycinania winnic. Gdzie spróbować mcwadi podczas podróży, podpowiada nasz poradnik o kuchni gruzińskiej, do którego link znajdziesz niżej.
Harmonogram: co i kiedy robić
1 godz. 20 min od początku do podania na stół · 1 godz. 11 min aktywnej pracy · 40 min oczekiwania
Każdy pasek to jeden krok. Aktywna praca Oczekiwanie, kiedy pracę wykonuje za ciebie piekarnik, garnek albo ciasto. Kroki, które przypadają na czas oczekiwania, wykonuje się równolegle.
Przepis
Mcwadi
Składniki
Mięso
Do skrapiania
Do podania
Ilości są przeliczone. Czas pozostaje mniej więcej ten sam, ale zawartość większego garnka nieco dłużej dochodzi do wrzenia.
Co będzie potrzebne
- Mangał (gruziński otwarty grill w kształcie koryta) albo dowolny grill na węgiel drzewny
- Duże naręcze suchych pędów winorośli z przycinania albo ok. 2 kg węgla drzewnego w kawałkach z twardego drewna liściastego
- 4–5 płaskich metalowych szpikulców o długości 45–60 cm
- Ostry nóż i deska do krojenia
- Mała butelka z kilkoma dziurkami w nakrętce albo pędzelek kuchenny
- Długie szczypce i rękawica żaroodporna
- Termometr z sondą (opcjonalnie)
- Duża podgrzana miska albo półmisek do podania
Przygotowanie
- Rozpal ogień10 min aktywnej pracy· zacznij tutaj
Ułóż luźno pędy winorośli w mangale albo usyp kopczyk węgla na środku grilla i rozpal. Drugą wiązkę pędów trzymaj pod ręką, bo szybko się spalają. Teraz wyjmij wieprzowinę z lodówki, żeby nie była już zimna.
- Poczekaj, aż zostanie sam żar35 min oczekiwania· początek: +10 min
Poczekaj, aż zgaśnie ostatni płomień, a węgle zaczną się żarzyć na czerwono pod cienką warstwą szarobiałego popiołu. Pędy winorośli rozpadają się w warstwę drobnych węgielków po ok. 20 minutach, węgiel drzewny potrzebuje 30–40 minut. Rozgarnij żar w równą warstwę na całą długość szpikulców. Na wysokości szpikulców dłoń powinna wytrzymać tylko 3 lub 4 sekundy.
- Pokrój wieprzowinę15 min aktywnej pracy· początek: +12 min, w trakcie kroku 2
Pokrój karkówkę na kawałki 4–5 cm, każdy ok. 50 g, nie odcinając tłuszczu. Dużo mniejsze kawałki wyschną, zanim się zrumienią, a dużo większe zostaną surowe w środku. Osusz je ręcznikiem papierowym, żeby się rumieniły, a nie dusiły we własnej parze.
- Nadziej i posól8 min aktywnej pracy· początek: +27 min, w trakcie kroku 2
Na każdy szpikulec nadziej przez środek 4 lub 5 kawałków, ciasno jeden przy drugim, ale bez zgniatania, a tłustsze kawałki rozmieść wzdłuż całego szpikulca. Nie łącz na jednym szpikulcu różnych części mięsa, bo chudsza łopatka piecze się szybciej niż karkówka. Posól mięso grubą solą ze wszystkich stron i, jeśli lubisz, popieprz.
- Przygotuj wino do skrapiania i dodatki8 min aktywnej pracy· początek: +35 min, w trakcie kroku 2
Rozpuść 1 łyżeczkę soli w winie (albo soku z granatu) i przelej do butelki z dziurkowaną nakrętką. Cebulę pokrój w cienkie krążki i włóż do wody z lodem, żeby straciła ostrość. Z połowy granatu wybij ziarenka, a z drugiej wyciśnij sok.
- Piecz, często obracając23 min aktywnej pracy· początek: +45 min
Połóż szpikulce w poprzek mangału, ok. 10 cm nad żarem. Obracaj je mniej więcej co 2 minuty, a co kilka obrotów skrop mięso odrobiną osolonego wina. Jeśli kapiący tłuszcz wznieci płomienie, na chwilę odsuń szpikulec i rzuć na ogień szczyptę soli albo chlapnij na niego trochę wina, ale nie wody. Całość zajmie 18–25 minut, zależnie od żaru i wielkości kawałków.
- Sprawdź, czy mięso jest gotowe2 min aktywnej pracy· początek: +1 godz. 8 min
Natnij najgrubszy kawałek. Wypływający sok powinien być przejrzysty, a środek jasny na wskroś, wciąż wilgotny, bez różowych, surowych miejsc. Termometr z sondą powinien pokazać co najmniej 63 °C / 145 °F; Gruzini lubią mięso dobrze wypieczone, bliżej 70 °C / 160 °F, a karkówka nawet wtedy zostaje soczysta.
- Zsuń mięso na cebulę5 min aktywnej pracy· początek: +1 godz. 10 min
Odcedź krążki cebuli, lekko je posól i rozłóż połowę w podgrzanej misce albo na półmisku. Obejmij mięso przy górnym końcu każdego szpikulca kawałkiem lawaszu albo szoti i zsuń kawałki na cebulę. Posyp je resztą cebuli i ziarenkami granatu, a gorące mięso polej sokiem z granatu.
- Odstaw pod chlebem5 min oczekiwania· początek: +1 godz. 15 min
Przykryj miskę tym samym chlebem albo płatem lawaszu i odstaw na 5 minut. Mięso odpocznie, a chleb nasiąknie sokami i sam stanie się przysmakiem. Podawaj z ziołami i tkemali.
Około 690 kcal na porcję (1 z 4, z 250 g surowej karkówki wieprzowej, cebulą i granatem), bez chleba i sosu. To szacunek na podstawie standardowych wartości dla składników, a nie wynik badań laboratoryjnych.
Kucharz przynosi szaszłyki prosto z ognia i kawałkiem chleba zsuwa mięso do wspólnej miski, tak żeby chleb wchłonął pierwsze soki. Potem każdy częstuje się sam, widelcem albo palcami, biorąc do każdego kawałka kilka krążków cebuli i ziarenek granatu, a tkemali nakłada sobie na własny talerz. W niektórych kachetyńskich wsiach gorące kawałki wrzuca się prosto do miski z sokiem z granatu.
Wskazówki, zamienniki i warianty
Wskazówki od gospodarza
- Jeśli możesz, kup karkówkę. Przerastający ją tłuszcz topi się nad żarem i nawilża mięso od środka; schab i polędwiczka są za chude i wysychają na długo przed tym, zanim się zrumienią.
- Nie poganiaj ognia. Nad żywym płomieniem mięso zwęgla się z wierzchu, w środku zostaje surowe i smakuje sadzą. Właściwy moment nadchodzi wtedy, gdy węgle się uspokoją i z wierzchu pokryją się szarym popiołem.
- Nigdy nie używaj sosny ani innego żywicznego drewna, rozpałek nasączonych paliwem ani płynu do rozpałki. Mięso przejmie ich zapach. Dobre są pędy winorośli, dąb, buk i drewno drzew owocowych.
- Nie odchodź od grilla. Mcwadi trzeba obracać co parę minut, a szpikulec zostawiony sam na pięć minut przypali się z jednej strony.
- Woda wylana na buchający płomień wzbija na mięso popiół i gorzką parę. Gruzińscy kucharze sięgają zamiast tego po solniczkę albo butelkę wina, bo jedno i drugie uspokaja płomienie, nie gasząc żaru.
- Jeśli masz tylko drewniane patyczki, też się sprawdzą: najpierw namocz je przez 30 minut i nadziewaj mięso na dwa równoległe patyczki, żeby kawałki obracały się razem z nimi.
Warianty i zamienniki
- Z cebulą i pieprzem (szybka basturma): wymieszaj pokrojoną w kostkę wieprzowinę z 1 dużą cebulą pokrojoną w cienkie plasterki, solą i dużą ilością czarnego pieprzu, przykryj i wstaw do lodówki na 2–4 godz. Przed nadziewaniem zeskrob cebulę. Tak doprawia mięso wiele gruzińskich rodzin, zwłaszcza poza Kachetią.
- Marynata winna na noc: wymieszaj 1 kg wieprzowiny z 2 cebulami pokrojonymi w plasterki, 100 ml wytrawnego białego wina, 3 lub 4 liśćmi laurowymi, czarnym pieprzem i, jeśli masz, 1/2 łyżeczki mielonego suszonego berberysu; wstaw do lodówki na 8–12 godz. Niektórzy kucharze dodają kilka łyżek octu winnego, inni jednak twierdzą, że ocet utwardza i wysusza mięso, więc nie przesadzaj.
- Marynata z granatu albo matsoni: zalej wieprzowinę i pokrojoną cebulę niesłodzonym sokiem z granatu z łyżką oleju, dodaj utłuczone nasiona kolendry oraz pieprz i zostaw na 12–24 godz. Możesz też obtoczyć mięso w matsoni (albo gęstym jogurcie naturalnym) i odstawić na kilka godzin; przed pieczeniem zeskrob większość marynaty.
- Grill w piekarniku: rozgrzej grill na najwyższą moc. Nadziej mięso na metalowe szpikulce, połóż je na brzegach brytfanny tak, żeby wisiały nad nią, i wsuń brytfannę do piekarnika tak, by mięso znalazło się 8–10 cm pod grzałką. Piecz 16–20 minut, obracając co 4–5 minut, potem sprawdź tak jak wyżej. Mięso ładnie się rumieni, ale brakuje mu dymnego aromatu, więc na koniec nie żałuj cebuli i granatu.
- Patelnia grillowa albo żeliwna: rozgrzej ją pustą na dużym ogniu przez 5 minut i natrzyj kawałkiem wieprzowego tłuszczu. Posolone kostki (szpikulce nie są potrzebne) smaż w jednej warstwie, z odstępami, bez przykrycia, obracając co 2–3 minuty, aż zrumienią się ze wszystkich stron i dojdą w środku, 12–15 minut. Smaż partiami, otwórz okno, a sok z granatu podgrzej przez kilka sekund na gorącej patelni, zanim polejesz nim mięso.
- Opał bez winnicy: użyj węgla drzewnego w kawałkach z twardego drewna liściastego, a gdy pokryje się popiołem, tuż przed położeniem mięsa rzuć na wierzch garść namoczonych zrębków z drzew owocowych albo kilka suchych pędów winorośli, żeby choć trochę poczuć ten słodkawy dym.
- Cielęcina, jagnięcina albo kurczak: wybierz kawałek z odrobiną tłuszczu, np. łopatkę albo karkówkę jagnięcą lub łopatkę cielęcą, i zastosuj tę samą metodę z samą solą albo cebulową basturmę; jagnięcinę Gruzini często podają z krążkami surowej cebuli i posiekaną natką pietruszki. Do kurczaka weź udka bez kości, zamarynuj je na kilka godzin w cebuli i soku z granatu i piecz, aż w środku osiągną 75 °C / 165 °F.
- Mcwadi czaszuszuli: Gruzini duszą też grillowaną wieprzowinę z cebulą i pomidorami, a to dobry pomysł na resztki. Podsmaż 2 posiekane cebule na odrobinie oleju, dodaj upieczone mięso i 3 posiekane pomidory, duś 10 minut i dopraw suszoną kolendrą, kozieradką błękitną i chili.
Z czym podawać
- Krążki surowej cebuli i ziarenka granatu na gorącym mięsie
- Tkemali (kwaśny sos śliwkowy) albo sacebeli, świeży sos pomidorowy
- Szoti albo lawasz do zsuwania mięsa ze szpikulców
- Talerz całych ziół: kolendra, estragon, fioletowa bazylia, natka pietruszki i dymka
- Gruzińska sałatka z pomidorów i ogórków
- Pomidory, papryka i bakłażany opieczone na tym samym ogniu
- Wytrawne wino kachetyńskie: bursztynowe rkaciteli albo czerwone saperawi
Przygotowanie z wyprzedzeniem i przechowywanie
Mcwadi najlepiej smakuje zaraz po zdjęciu z ognia. Resztki przechowuj pod przykryciem w lodówce do 3 dni. Podgrzewaj je na małym ogniu na przykrytej patelni z kilkoma łyżkami wody albo wina, bo od gwałtownego podgrzewania twardnieją, albo uduś je z cebulą i pomidorami (zob. warianty). Surowe kostki, posolone albo w cebulowej marynacie, można mrozić do 2 miesięcy; przed pieczeniem rozmrażaj je przez noc w lodówce.
Maspindzeli Travel, Tbilisi · prywatne wycieczki i lekcje gotowania w Gruzji · maspindzeli.ge · WhatsApp +995 598 74 74 54 · hello@maspindzeli.ge










