Adżika: przepis
აჯიკა
Domowy przepis na adżikę, czerwoną megrelską pastę z chili: suszone ostre papryczki mielone na surowo z czosnkiem, nasionami kolendry, kozieradką błękitną i solą na ognistą przyprawę, która w lodówce wytrzymuje całe tygodnie. Wersję ze świeżej papryki i zieloną adżikę znajdziesz w wariantach.
Przepis zespołu Maspindzeli z Tbilisi · Zaktualizowano: 4 listopada 2026 · Megrelia, zachodnia Gruzja
Pełny przepis z harmonogramem, minutnikami i miarami USA: maspindzeli.ge/pl/przepisy/adzika-przepis/
Z tego przepisu zrobisz adżikę, ceglastoczerwoną pastę z chili z Megrelii w zachodniej Gruzji: suszone ostre papryczki zmiękcza się w gorącej wodzie, a potem miele z dwiema główkami czosnku, nasionami kolendry, kozieradką błękitną i gruboziarnistą solą, aż masa zgęstnieje i nabierze połysku. Na wielu angielskich etykietach widnieje zapis adjika, a poniżej pokazujemy, jak zrobić adżikę taką, jaką megrelscy kucharze trzymają w słoiku przy kuchence. Traktuj ją raczej jak przyprawę niż dip – na talerz wystarczy łyżeczka.
Jeśli znasz adżikę z Rosji albo Ukrainy, pewnie spodziewasz się gotowanego sosu z pomidorów, słodkiej papryki, marchwi i jabłek. To inny produkt, który tylko zapożyczył nazwę. Klasyczna gruzińska pasta jest surowa i nie ma w niej pomidorów, cukru ani octu. Jej smak budują ostrość, czosnek, sól i orzechowy aromat kozieradki błękitnej, a na łyżce trzyma się jak gęste pesto.
Do Megrelii pasta trafiła z sąsiedniej Abchazji, a dziś robi się ją w całej Gruzji. Jej historię, odmiany zieloną i suchą oraz to, gdzie kupić dobry słoik, opisujemy w naszym poradniku o gruzińskich sosach. Ten przepis zaczyna się od kupnych suszonych papryczek chili, więc adżikę zrobisz o każdej porze roku, a w wariantach znajdziesz wersję ze świeżej papryki i zieloną adżikę.
Harmonogram: co i kiedy robić
4 godz. 15 min od początku do podania na stół · 55 min aktywnej pracy · 3 godz. 30 min oczekiwania
Każdy pasek to jeden krok. Aktywna praca Oczekiwanie, kiedy pracę wykonuje za ciebie piekarnik, garnek albo ciasto. Kroki, które przypadają na czas oczekiwania, wykonuje się równolegle.
Przepis
Adżika
Składniki
Papryczki chili
Pasta
Ilości są przeliczone. Czas pozostaje mniej więcej ten sam, ale zawartość większego garnka nieco dłużej dochodzi do wrzenia.
Co będzie potrzebne
- Cienkie rękawiczki gumowe lub nitrylowe
- Waga kuchenna
- Żaroodporna miska i mały talerzyk, który przytrzyma papryczki pod wodą
- Sito ustawione na dzbanku
- Malakser albo maszynka do mięsa z najdrobniejszym sitkiem
- Miska i drewniana łyżka
- Dwa czyste szklane słoiki po 250 ml z pokrywkami
Przygotowanie
- Włóż rękawiczki i oberwij szypułki10 min aktywnej pracy· zacznij tutaj
Włóż cienkie rękawiczki i nie zdejmuj ich, dopóki nie napełnisz słoików. Odłam albo odetnij nożyczkami szypułkę każdej papryczki. Jeśli chcesz ostrej pasty, zostaw pestki, jak robi wielu abchaskich i megrelskich kucharzy; jeśli łagodniejszej, rozetnij część strąków i wytrząśnij z nich pestki i jasne błonki. Krótko opłucz papryczki na sicie pod zimną wodą, żeby spłukać kurz.
- Namocz, aż zmiękną30 min oczekiwania· początek: +10 min
Przełóż papryczki do żaroodpornej miski, zalej je 500 ml wrzątku prosto z czajnika i przyciśnij małym talerzykiem, żeby nie wypływały. Odstaw na ok. 30 minut, aż skórki zrobią się miękkie i wiotkie i będą się zginać, nie pękając.
- Obierz czosnek, umyj słoiki10 min aktywnej pracy· początek: +12 min, w trakcie kroku 2
W tym czasie obierz czosnek i wytnij z ząbków brązowe plamki. Umyj dwa słoiki po 250 ml razem z pokrywkami w gorącej wodzie z płynem do naczyń, sparz je wrzątkiem z czajnika i postaw do góry dnem na czystej ściereczce, żeby wyschły. Odstaw też szklankę przegotowanej wody do ostygnięcia, przyda się później.
- Odcedź, zachowując płyn5 min aktywnej pracy· początek: +40 min
Przełóż papryczki na sito ustawione na dzbanku i daj im obciec przez kilka minut, lekko dociskając je łyżką. Płynu z namaczania nie wylewaj: jest ognisty i lekko gorzki, więc później możesz wybrać zamiast niego ostudzoną przegotowaną wodę. Jeśli chcesz mniej ostrej pasty, wyłów luźne pestki.
- Zmiel papryczki10 min aktywnej pracy· początek: +45 min
Włóż papryczki i połowę soli do malaksera i miksuj pulsacyjnie, często zgarniając masę ze ścianek, aż będą drobno posiekane i zaczną się zbijać w grudki. Jeśli używasz maszynki do mięsa, przepuść je dwa razy przez najdrobniejsze sitko. Za każdym razem, gdy zdejmujesz pokrywę, odwracaj twarz, bo opary szczypią.
- Dodaj czosnek i przyprawy10 min aktywnej pracy· początek: +55 min
Dodaj czosnek, nasiona kolendry, kozieradkę błękitną, aksamitkę, jeśli jej używasz, i resztę soli. Miksuj przez 3–4 minuty, co jakiś czas zatrzymując malakser i zgarniając masę ze ścianek, aż powstanie gęsta, ceglastoczerwona pasta bez widocznych kawałków czosnku. W maszynce do mięsa taką samą konsystencję uzyskasz, przepuszczając masę jeszcze dwa razy.
- Rozrzedź i utrzyj5 min aktywnej pracy· początek: +1 godz. 5 min
Przełóż pastę do miski. Dodaj 2 łyżki ostudzonej wody albo, jeśli chcesz jeszcze więcej ognia, płynu z namaczania i energicznie ucieraj drewnianą łyżką przez minutę lub dwie, aż pasta nabierze połysku i zacznie trzymać kształt. Kolejne 1–2 łyżki dodaj tylko wtedy, gdy nadal wygląda na suchą i się kruszy.
- Odstaw i mieszaj3 godz. oczekiwania· początek: +1 godz. 10 min
Przykryj miskę talerzem i odstaw w chłodne miejsce, z dala od kuchenki, na ok. 3 godziny, mieszając raz na godzinę. Sól się rozpuści, czosnek złagodnieje, a kolor stanie się głębszy. Na koniec spróbuj odrobiny na chlebie: pasta powinna być bardzo słona i bardzo ostra.
- Przełóż do słoików5 min aktywnej pracy· początek: +4 godz. 10 min
Nakładaj adżikę łyżką do suchych słoików, dociskając ją grzbietem łyżki, żeby pozbyć się pęcherzyków powietrza, i wyrównaj wierzch. Wytrzyj brzegi słoików, zakręć je i od razu wstaw do lodówki. Adżiki możesz używać od ręki, ale przez następne 2–3 dni smak się ułoży i stanie się pełniejszy.
Około 13 kcal na porcję (1 z 40, czubata łyżeczka, ok. 11 g). To szacunek na podstawie standardowych wartości dla składników, a nie wynik badań laboratoryjnych.
Traktuj adżikę raczej jak musztardę niż jak dip. Nabierz odrobinę na czubek noża i posmaruj nią mięso albo chleb lub wmieszaj pół łyżeczki do swojej porcji fasoli. Mała miseczka adżiki zwykle wystarcza gruzińskiemu stołowi na cały posiłek.
Wskazówki, zamienniki i warianty
Wskazówki od gospodarza
- Wybieraj średnio ostre papryczki. Najbliżej papryk, które Megrelowie suszą na adżikę, są długie, cienkie suszone papryczki typu cayenne albo tureckie. Z malutkich papryczek typu bird’s eye wychodzi pasta, którą mało kto da radę zjeść; jeśli nie masz innych, daj ich o połowę mniej, a brakującą wagę uzupełnij łagodnymi suszonymi paprykami, np. kaszmirskimi.
- Większość ostrości kryje się w jasnych błonkach i pestkach, więc to, ile ich wytrząśniesz, decyduje o tym, jak ostra wyjdzie pasta w słoiku. Nie wyrzucaj ich: gruzińscy kucharze mielą same pestki na jaśniejszą adżikę, którą dodaje się do sosów orzechowych, takich jak baże.
- Bezpieczeństwo przy chili: nie zbliżaj rąk w rękawiczkach do oczu, nosa ani ust i nie dotykaj soczewek kontaktowych, dopóki dokładnie nie umyjesz rąk. Jeśli odsłonięta skóra zacznie piec, wetrzyj w nią odrobinę oleju spożywczego, a potem umyj ją mydłem i ciepłą wodą; jeśli pasta pryśnie ci do oka, przepłucz je dużą ilością chłodnej bieżącej wody. Deskę, nóż i misę malaksera umyj od razu.
- Używaj jędrnego, suchego czosnku z przechowywanych główek. Młodego zielonego czosnku gruzińscy kucharze do czerwonej adżiki nie dodają.
- Czubata łyżeczka adżiki zawiera ok. 1 g soli. Kiedy dodajesz adżikę do gulaszu, marynaty albo garnka z fasolą, wstrzymaj się z soleniem i dopraw dopiero po spróbowaniu.
- Jeśli chcesz cieplejszego, pełniejszego aromatu, upraż całe nasiona kolendry na suchej patelni przez minutę lub dwie, ostudź je i zmiel samodzielnie, zamiast sięgać po gotową mieloną kolendrę.
Warianty i zamienniki
- Świeża czerwona adżika z ziołami, po megrelsku (późne lato): usuń pestki z 250 g świeżych ostrych czerwonych papryczek chili i 250 g czerwonej papryki, a potem rozłóż je na czystej ściereczce razem ze 100 g natki pietruszki, 75 g liści selera i 75 g fioletowej bazylii (wszystko umyte) i zostaw na noc, aż całkiem obeschną. Zmiel wszystko ze 150–200 g czosnku, a potem w rękawiczkach wgnieć ręcznie w masę po 1 1/2 łyżki kozieradki błękitnej, nasion kolendry i aksamitki (wszystko mielone), 1 łyżkę nasion kopru i ok. 25 g soli. Ta adżika wychodzi bardziej zielona, wilgotniejsza i bardziej ziołowa niż pasta z suszonych papryczek, a w lodówce wytrzymuje 2–3 tygodnie.
- Zielona adżika: usuń pestki ze 150 g ostrych zielonych papryczek chili i 1 zielonej papryki (ok. 200 g) i zmiksuj je pulsacyjnie z 4 ząbkami czosnku, dużym pęczkiem kolendry (ok. 60 g), po 20 g natki pietruszki i bazylii, kilkoma liśćmi selera, 1 łyżką posiekanego kopru, 1 łyżką mielonych nasion kolendry, 1 łyżką kozieradki błękitnej i 2 łyżeczkami soli na grudkowatą pastę, którą da się smarować. Gruzini nakładają ją na świeży ser, jajka i gotowane mięso i dodają do lobio i pchali, a wersją z miętą doprawia się gebżalię. Trzymaj ją w lodówce i zjedz w ciągu tygodnia lub dwóch.
- Adżika z orzechami włoskimi: do gotowej pasty wmieszaj 60 g drobno zmielonych orzechów włoskich. Pasta zrobi się miększa, pełniejsza w smaku i nieco mniej ognista, taka, jaką robią abchascy kucharze sprzedający na targach, ale zawiera już orzechy i wytrzymuje w lodówce tylko 2–3 tygodnie.
- Z mielonego chili zamiast całych strąków: wymieszaj 80 g czystego mielonego suszonego czerwonego chili albo tureckich płatków papryki (pul biber) z utłuczonym czosnkiem, przyprawami i solą, a potem ucieraj, dolewając po łyżce przegotowanej ostudzonej wody, w sumie ok. 100 ml, aż masa będzie wyglądać jak gęsta owsianka. Zmiksuj ją na gładko i odstaw jak wyżej. Unikaj mieszanek chili w proszku, bo zawierają kmin rzymski i oregano.
- Po abchasku: najstarsza abchaska pasta to tylko chili, czosnek, sól i suszona kolendra, więc pomiń kozieradkę i aksamitkę. Abchaskie rodziny suszyły kiedyś papryki w chacie nad dymiącym ogniskiem; jeśli chcesz uzyskać nutę tego smaku, zastąp 1 łyżkę papryczek ostrą wędzoną papryką.
- Łagodniejsza: zastąp najwyżej połowę ostrych papryczek łagodnymi suszonymi czerwonymi paprykami, np. kaszmirskimi albo hiszpańskimi ñoras, i usuń wszystkie pestki i błonki. Oficjalne gruzińskie wymogi dla tego produktu dopuszczają zastąpienie części ostrej papryki słodką.
- Papryczki suszone w domu: późnym latem kup długie świeże czerwone papryczki chili, nawlecz je za szypułki igłą na mocną bawełnianą nić i powieś sznury w ciepłym, suchym i przewiewnym miejscu, z dala od bezpośredniego słońca, na 3–4 tygodnie, aż strąki staną się skórzaste i będą grzechotać, gdy nimi potrząśniesz. Potem postępuj według przepisu podstawowego.
- Inne przyprawy: w Megrelii każdy dom dobiera suszone przyprawy po swojemu. Często dodaje się łyżeczkę nasion kopru, suszonego cząbru ogrodowego albo chmeli suneli.
Z czym podawać
- Mcwadi i inne mięso z grilla, z odrobiną adżiki z boku talerza
- Kurczak albo wieprzowina natarte adżiką przed pieczeniem
- Megrelskie charczo, czaszuszuli i ostri, z adżiką wmieszaną do garnka
- Gomi albo elardżi z plastrami sera sulguni
- Chleb ze świeżym serem albo jajka sadzone i gotowane
- Matsoni lub kwaśna śmietana wymieszane z odrobiną adżiki, jako dip
- Latem plastry arbuza lub melona – zaskakujące, ale udane połączenie
Przygotowanie z wyprzedzeniem i przechowywanie
Miejsce adżiki jest w lodówce. Trzymaj ją w czystym szklanym słoiku z wyrównaną, dociśniętą powierzchnią i nabieraj tylko czystą, suchą łyżką. Z pełnymi 40 g soli ta czerwona pasta wytrzymuje 2–3 miesiące, wersje z orzechami i ze świeżymi ziołami 2–3 tygodnie, a zielona adżika tydzień lub dwa. Jeśli chcesz przechować ją dłużej, zamroź ją w foremce do lodu, a potem przełóż kostki do woreczka i zużyj w ciągu 6 miesięcy. Gruzińskie domy, w których robi się bardzo słoną adżikę, trzymają ją w chłodnej spiżarni, ale domowa porcja z surowym czosnkiem i bez kwasu powinna stać w lodówce i nie nadaje się do pasteryzowania w słoikach w kąpieli wodnej. Wyrzuć ją, jeśli zobaczysz pleśń albo jeśli po otwarciu słoika poczujesz kwaśny zapach lub pasta zacznie musować.
Maspindzeli Travel, Tbilisi · prywatne wycieczki i lekcje gotowania w Gruzji · maspindzeli.ge · WhatsApp +995 598 74 74 54 · hello@maspindzeli.ge








