Roszka
Maleńka chewsurska wieś na wysokości ok. 2000 m n.p.m.: Roszka to baza wypadowa na wędrówkę nad Jeziora Abudelauri i meta przejścia przez przełęcz Czauchi.
RoszkaZdjęcie: Draceane, CC BY-SA 4.0Roszka to mała osada w Chewsuretii, w gminie Duszeti, położona na wysokości ok. 2000 m n.p.m. nad potokiem Roszkisckali, pod południowymi grzbietami Wielkiego Kaukazu. W odróżnieniu od Szatili nie jest to wieś z wieżami: przeważają tu zwykłe domy z czerwonymi, niebieskimi lub szarymi dachami z blachy, a między nimi stoi kilka starszych kamiennych budynków, z których część jest pusta i pozbawiona dachów. Na łąkach kośnych leżą rozrzucone ogromne szare głazy. Spis powszechny z 2014 r. naliczył tu zaledwie dziesięciu mieszkańców. Latem nieliczne gościńce zapełniają się wędrowcami, a zielone zbocza wznoszą się na zachód, ku skalnym ścianom Czauchi.
Dla większości przyjezdnych wieś jest raczej bazą wypadową niż celem samym w sobie. Tu kończą przejście wędrowcy, którzy idą z Dżuty przez przełęcz Czauchi, a inni nocują we wsi, zanim z jej górnego krańca wyruszą pieszo nad Jeziora Abudelauri. Dziesięć minut drogi od wsi leży pomnik przyrody Głazy Roszki – skupisko olbrzymich bloków skalnych, które lodowiec pozostawił pod masywem Czauchi w epoce lodowcowej; największy z nich, zwany Pękniętym Głazem, ma wymiary 25 × 10 × 11 m. Z górnej części wsi wyboista droga prowadzi dalej w stronę przełęczy Bogowaczo i odludnej doliny Archoti.
Historia
Gruzińskie wydawnictwa encyklopedyczne podają, że Roszka była ośrodkiem dawnej wspólnoty Roszka-Kmosti, jednej z tradycyjnych wspólnot chewsurskich w dorzeczu górnej Aragwi, której rodziny żyły głównie z pasterstwa. Od XIX wieku wiele z tych rodzin przenosiło się niżej, na niziny Erco-Tianeti, a wieś wciąż się wyludniała: w latach 20. XX wieku mieszkało tu ok. 137 osób, w 2002 r. – 53, a w 2014 r. – 10.
Co zobaczyć i co robić
- Pomnik przyrody Głazy Roszki: olbrzymie głazy polodowcowe, do których od domów dojdziesz krótkim spacerem
- Stare kamienne domy, częściowo opuszczone, wśród nowszych zabudowań nad potokiem Roszkisckali
- Jednodniowa wędrówka nad Jeziora Abudelauri: Niebieskie, Zielone i Białe
- Meta trekkingu z Dżuty przez przełęcz Czauchi
- Nocleg w rodzinnym gościńcu z domową kolacją
- Droga gruntowa dla samochodów 4x4 w stronę przełęczy Bogowaczo i doliny Archoti
Jak zwiedzać
Dojazd
Roszka leży ok. 120 km od Tbilisi. Jedź Gruzińską Drogą Wojenną do Żinwali, dalej doliną Aragwi przez Barisacho i Korszę, a potem skręć na zachód w boczną szutrową drogę o długości ok. 7 km; cała podróż trwa mniej więcej od 3 do 3,5 godz. Ostatni odcinek to sypki szuter z ciasnymi zakrętami, więc wybierz samochód 4x4 albo auto z wysokim prześwitem. Do wsi nie dojeżdża żaden autobus; gospodarze gościńców mogą cię odebrać z Barisacho, ok. 15 km stąd.
Kiedy jechać
Od końca czerwca do września. Potrzebny czas: 1–2 noce.
- Śnieg zwykle zamyka na zimę drogę za Korszą, łącznie ze zjazdem do Roszki: w ostatnich latach zamknięcia zaczynały się między początkiem listopada a grudniem, a kończyły między końcem maja a połową czerwca. Gdy zbliżają się te terminy, sprawdzaj komunikaty Departamentu Dróg o ograniczeniach ruchu i pytaj gospodarzy.
- Zasięg telefonii komórkowej we wsi bywa słaby i przerywany, a bankomatu nie ma, więc weź gotówkę i zawczasu pobierz mapy offline.
- Pokoi jest niewiele, a wielu gospodarzy nie ma ofert w serwisach rezerwacyjnych: na lipiec i sierpień zadzwoń wcześniej albo poproś kierowcę, żeby załatwił ci nocleg.
Roszka – pogoda
Dane klimatyczne: Dżuta, 13 km stąd; Roszka leży ok. 200 m niżej, więc spodziewaj się nieco cieplejszej pogody. Najcieplej jest w sierpniu (20° w dzień), najzimniej w styczniu (−11° w nocy); w ciągu roku spada 1220 mm deszczu. Najlepsze miesiące: lip–sie.
Roszka: najczęstsze pytania
Jak dojechać do Roszki?
Samochodem z Tbilisi przez Żinwali, Barisacho i Korszę, a ostatnie ok. 7 km do Roszki wyboistą boczną drogą pod górę. Przeznacz na dojazd od 3 do 3,5 godz. i jedź samochodem 4x4. Do wsi nie dojeżdża komunikacja publiczna, więc zamów kierowcę albo transfer u gospodarzy gościńca.
Czy w Roszce można przenocować?
Tak. Kilka miejscowych rodzin przyjmuje gości: oferują proste pokoje oraz domową kolację i śniadanie. Robią to głównie latem, w sezonie pieszych wędrówek.
Czy droga do Roszki jest otwarta zimą?
Zwykle nie. Droga powyżej Korszy jest zazwyczaj zasypana śniegiem przez mniej więcej sześć miesięcy, a w ostatnich sezonach otwierano ją dopiero między końcem maja a połową czerwca, więc przed wyjazdem wiosną lub jesienią sprawdź sytuację.
Miejsca w pobliżu
Roszka: odległości w linii prostej.






