Ninocminda (Dżawachetia)
Miasto na wysokim płaskowyżu przy granicy z Armenią, baza wypadowa nad jeziora Dżawachetii, do żeńskiego monastyru w Poce i duchoborskiej wsi Gorełowka.
Ninocminda (Dżawachetia)Zdjęcie: Alfredovic, CC BY 3.0Ninocminda to niewielkie miasto na płaskowyżu Dżawachetii, na wysokości ok. 1940 m n.p.m., mniej więcej 20 km na południowy wschód od Achalkalaki i niedaleko przejścia granicznego Bawra do Armenii. Do 1991 r. nosiło nazwę Bogdanowka, nadaną przez rosyjskich osadników duchoborców, którzy je założyli; potem przemianowano je na Ninocmindę, czyli „święte miejsce Nino”, na cześć świętej, która przyniosła do Gruzji chrześcijaństwo. Większość dzisiejszych mieszkańców to Ormianie. Samo miasto jest skromne i funkcjonalne: ma targ i kilka pensjonatów, a dookoła roztaczają się rozległe widoki na trawiaste połacie i stare wulkany.
Zatrzymać się tu warto przede wszystkim dla okolicy. Na północy leżą jezioro Parawani i żeński monastyr świętej Nino w Poce, a płytkie jeziora Chanczali, Madatapa i Bugdaszeni, chronione jako rezerwaty w ramach Obszarów chronionych Dżawachetii, przyciągają w czasie przelotów żurawie i wiele innych ptaków wodnych. W pobliskiej Gorełowce niewielka społeczność duchoborców wciąż dba o swój dom modlitwy i dawne zwyczaje. Przyjedź latem, gdy płaskowyż jest zielony, a drogi wolne od śniegu.
Historia
Duchoborcy, rosyjscy dysydenci chrześcijańscy, którzy odrzucali Cerkiew prawosławną i służbę wojskową, zostali w latach 40. XIX wieku, za cara Mikołaja I, zesłani do Dżawachetii i założyli tu wsie, takie jak Bogdanowka i Gorełowka. W 1895 r. tysiące z nich spaliły broń na znak protestu przeciwko poborowi, a w 1899 r. wielu z nich, z pomocą Lwa Tołstoja, wyemigrowało do Kanady. Większość pozostałych rodzin wyjechała w latach 90. do Rosji, a dziś przeważają tu Ormianie.
Co zobaczyć i co robić
- Jezioro Parawani i żeński monastyr w Poce na północy
- Obserwacja ptaków nad chronionymi jeziorami Dżawachetii
- Duchoborska wieś Gorełowka
- Sylwetki wulkanów na horyzoncie płaskowyżu
- Przejście graniczne Bawra do Armenii
Jak zwiedzać
Dojazd
Ninocminda leży ok. 160 km od Tbilisi; samochodem przez Calkę i brzegiem jeziora Parawani jedzie się tu mniej więcej od 3 do 3,5 godz. Od Achalkalaki dzieli ją ok. 20 km (25 min). Marszrutki łączą miasto z Tbilisi i Achalkalaki.
Kiedy jechać
Czerwiec–wrzesień; na przeloty ptaków kwiecień–maj i wrzesień. Potrzebny czas: pół dnia, a na obserwację ptaków więcej.
- Noce są zimne nawet w lipcu, więc zabierz coś ciepłego do ubrania
- Dom modlitwy w Gorełowce to miejsce kultu; zanim tam pójdziesz, zapytaj miejscowych
- Zabierz lornetkę nad jeziora
- Zatankuj do pełna, zanim ruszysz bocznymi drogami płaskowyżu
Ninocminda (Dżawachetia) – pogoda
Najcieplej jest w sierpniu (24° w dzień), najzimniej w styczniu (−13° w nocy); w ciągu roku spada 569 mm deszczu. Najlepsze miesiące: lip–wrz.
Ninocminda (Dżawachetia): najczęstsze pytania
Jak wcześniej nazywała się Ninocminda?
Bogdanowka. Miasto przyjęło nazwę Ninocminda w 1991 r. na cześć świętej Nino, która według tradycji przybyła do Gruzji właśnie przez te góry.
Kim są duchoborcy z Dżawachetii?
To rosyjscy dysydenci religijni, których w latach 40. XIX wieku zesłano na płaskowyż. Niewielka społeczność wciąż żyje w Gorełowce koło Ninocmindy, choć większość rodzin przeniosła się od tego czasu do Rosji lub Kanady.
Więcej w naszych poradnikach
Zdjęcie: Dario Tortora from Milan, Italy, CC BY-SA 2.0Jak w 2026 r. połączyć Gruzję z Armenią i Azerbejdżanem: które granice są otwarte, trzy przejścia do Armenii, jak dostać się do Baku, przykładowe trasy i ile dni na to potrzeba.
Zdjęcie: georgia.travelDwanaście miejsc, do których dociera ułamek odwiedzających Gruzję: od winiarni Raczy i wież Chewsuretii po jeziora Dżawachetii. Do tego czas dojazdu, pory roku, uczciwie opisane minusy i trzy trasy na drugą podróż.
Zdjęcie: georgia.travelNasz zbiorczy poradnik o przyrodzie Gruzji: główne strefy krajobrazowe, od lodowców Wielkiego Kaukazu po kolchidzki las deszczowy i półpustynię Waszlowani, a do tego klimat, zwierzęta, migracja ptaków drapieżnych nad Batumi, obszary chronione i tabela krajobrazów według pór roku.
Zdjęcie: georgia.travelKto w co wierzy w Gruzji: spis powszechny z 2024 r., jak święta Nino przyniosła wiarę królowi Mirianowi III, Gruziński Kościół Prawosławny pod przewodnictwem patriarchy Szio III, wspólnoty muzułmanów, Ormian, katolików i Żydów, spacer po Starym Tbilisi szlakiem czterech wyznań, zasady zachowania w cerkwi i kalendarz świąt na 2027 r.
Miejsca w pobliżu
Ninocminda (Dżawachetia): odległości w linii prostej.





