- Spokojne regiony Gruzji odwiedza znikomy odsetek przyjezdnych: w 2025 r. do Raczy-Leczchumi trafiło ok. 0,1% wizyt, a do Tuszetii ok. 0,2%, podczas gdy do Kazbegi ok. 9% (badanie odwiedzających GNTA).
- Na drugą podróż świetnie nadają się Racza, Leczchumi, Cziatura, Megrelia, wysoko położone wsie Gurii, Górna Adżaria, Abastumani, Dżawachetia, Dmanisi, Tuszetia, Chewsuretia i dzikie parki narodowe Kachetii.
- Większość tych miejsc najlepiej odwiedzać od kwietnia lub maja do października, ale Tuszetia, Szatili, Bachmaro i Zielone Jezioro to wyjazdy na lato.
- Nastaw się na powolną jazdę, nieliczne kawiarnie i pensjonaty, w których płaci się tylko gotówką, dlatego kierowca albo samochód 4x4 oszczędzi ci czasu.
Najciekawsze miejsca w Gruzji poza utartym szlakiem to regiony, które większość osób przyjeżdżających tu po raz pierwszy omija. Mowa o Raczy i Leczchumi na północ od Kutaisi, wsiach z wieżami w Tuszetii i Chewsuretii, wulkanicznych jeziorach Dżawachetii i stanowisku archeologicznym wczesnych ludzi w Dmanisi. Większość z nich przyciąga mniej niż 1% wizyt z zagranicy. Wiele leży od trzech do pięciu godzin jazdy od Tbilisi lub Kutaisi, na końcu drogi, po której jedzie się powoli. Coś za coś: gorsze drogi i mniej kawiarni, za to rodzinne pensjonaty, puste szlaki i cerkwie, które możesz mieć tylko dla siebie.
Ten poradnik jest dla ciebie, jeśli planujesz drugą podróż do Gruzji albo pierwszą, ale z zapasem czasu. Wyjaśniamy, dlaczego większość wyjazdów biegnie tą samą pętlą, a potem opisujemy 12 miejsc według regionów: z czasem dojazdu, porami roku i uczciwie wymienionymi minusami. Drogi i dane sprawdziliśmy w listopadzie 2026 r., ale górskie drogi szybko się zmieniają, więc przed wyjazdem sprawdź aktualne warunki.
Gruzja poza utartym szlakiem: dlaczego większość wyjazdów to ta sama pętla
Większość pierwszych wyjazdów wygląda tak samo: Tbilisi, Kazbegi, dzień w winnicach Kachetii i kilka dni nad morzem w Batumi. Tam są najlepsze drogi, najwięcej miejsc noclegowych i słynne widoki, a wszystko mieści się w tygodniu.
Oficjalne dane pokazują, jak silnie te miejsca przyciągają. Według badania odwiedzających z zagranicy (International Visitor Survey) za 2025 r., które publikuje Narodowa Administracja Turystyki Gruzji (GNTA), ok. 57% wizyt obejmowało Tbilisi, a ok. 40% Batumi. Do Kazbegi trafiło ok. 9%. Region Racza-Leczchumi i Dolna Swanetia przyciągnął ok. 0,1%, czyli mniej więcej 9000 wizyt rocznie, a Szatili i Muco – ok. 3000 wizyt.
To samo badanie podaje, że ok. 78% wizyt to kolejne przyjazdy, w dużej części sąsiadów z Armenii i Azerbejdżanu. Jeśli wracasz do Gruzji, nowych terenów do odkrycia szukaj właśnie w spokojnych regionach.
Racza i Leczchumi: winiarskie doliny na północ od Kutaisi
1. Racza: rzeźbione cerkwie i piwnice z Chwanczkarą
Racza to górna dolina Rioni, zielona i słabo zaludniona, u stóp głównego grzbietu Kaukazu. Ukończona w 1014 r. katedra w Nikorcmindzie ma jedne z najpiękniejszych kamiennych płaskorzeźb w kraju. Wokół Ambrolauri rodziny nalewają półsłodką Chwanczkarę we własnych piwnicach. Wyżej, w Oni, stoi synagoga z 1895 r., a we wsiach Gebi i Glola zaczynają się szlaki.
- Dojazd: z Kutaisi droga przez przełęcz Nakerala do Ambrolauri ma ok. 77 km i zajmuje 1,5–2 godz. Z Tbilisi jest ok. 265 km.
- Sezon i minusy: od końca maja do października. Miejsc, gdzie można coś zjeść, jest niewiele, za Oni nie znajdziesz bankomatu, a kurort Szowi od lawiny błotnej w sierpniu 2023 r. jest w większości zamknięty. Pełny plan znajdziesz w naszym przewodniku po Raczy.
2. Leczchumi: Cageri, Twiszi i Lentechi
Do Leczchumi, położonego tuż na zachód od Raczy, dociera jeszcze mniej turystów. Koło Cageri, niewielkiego głównego miasteczka regionu, stoją ruiny twierdzy Muri, gdzie według tradycji w 662 r. zmarł Maksym Wyznawca. W okolicach Twiszi rodziny robią półsłodkie białe wino o tej samej nazwie, a także rzadkie czerwone usachelouri. Dalej na północ, w Lentechi, zobaczysz swańskie wieże bez tłumów znanych z Mestii.
- Dojazd: Cageri leży 1,5–2 godz. jazdy od Kutaisi albo mniej więcej godzinę drogi od Ambrolauri.
- Sezon i minusy: od maja do października. Zaplecza dla turystyki winiarskiej prawie tu nie ma, więc poproś gospodarza, żeby zadzwonił do rodzinnej winiarni. Latem z Lentechi do Ushguli prowadzi przez przełęcz Zagari droga dla samochodów 4x4.
Nasza pięciodniowa prywatna wycieczka objazdowa łączy Cziaturę i Słup Kacchi z Nikorcmindą, degustacją Chwanczkary i Oni. Jako wycieczka prywatna rusza w wybranym przez ciebie terminie, jest dla grupy dowolnej wielkości, a prowadzi ją przewodnik mówiący w twoim języku.
Imeretia i Megrelia: Cziatura, Kacchi i Zugdidi
3. Cziatura i Słup Kacchi
Cziatura to miasto kopalń manganu wciśnięte w wąwóz Kwirili, z domami i kopalniami na skalnych półkach wysoko nad rzeką. Kolejki linowe od dziesięcioleci wożą ludzi w górę i w dół, a w 2021 r. otwarto nowe linie. W 2026 r. każdy krótki przejazd kosztował ok. 0,5 GEL (ok. 0,2 €). Niedaleko stoi Słup Kacchi, skalna kolumna wysoka na ok. 40 m z maleńką cerkiewką na szczycie. Wchodzą na niego tylko mnisi.
- Dojazd: ok. 75–80 km od Kutaisi (ok. 1,5 godz. jazdy) albo ok. 190 km od Tbilisi.
- Sezon i minusy: od kwietnia do października. Miasto jest przemysłowe i zakurzone.
4. Megrelia poza Martvili: Zugdidi, Calendżicha i Nokalakewi
Większość turystów ogląda Kanion Martvili i jedzie dalej. W Zugdidi, w ogrodzie założonym w 1840 r., stoi Pałac Dadiani, w którym przechowuje się pośmiertną maskę Napoleona i szatę czczoną jako szata Matki Bożej. Katedra Calendżicha ma malowidła ścienne z końca XIV wieku, dzieło Cyrusa Emanuela Eugenikosa, malarza przybyłego z Konstantynopola. Nokalakewi koło Senaki to otoczone murami ruiny Archaeopolis, twierdzy dawnego królestwa Lazyki.
- Dojazd: z Kutaisi do Zugdidi jest ok. 100 km, ok. 1,5 godz. jazdy. Nokalakewi leży ok. 16 km od Senaki.
- Sezon i minusy: od kwietnia do czerwca oraz we wrześniu i październiku, bo lato jest parne. Na zachód od Zugdidi rzeka Inguri wyznacza linię rozgraniczenia z okupowaną Abchazją i tej linii nie można przekroczyć.
Guria i Górna Adżaria: letnie wsie ponad chmurami
W 2025 r. do Gurii trafiło ok. 1,6% wizyt, głównie na plażę w Ureki. Mało kto wjeżdża wyżej, na tutejsze wzgórza.
5. Bachmaro, Gomismta i Szemokmedi
Bachmaro i Gomismta to letnie wsie, luźne skupiska drewnianych domków na wysokości ok. 2000 m n.p.m. Wieczorami chmury często wypełniają doliny poniżej, a grzbiety zdają się unosić w powietrzu. 19 sierpnia w Bachmaro odbywa się gonitwa konna. W drodze na górę zatrzymaj się przy monastyrze Szemokmedi, ok. 7 km od Ozurgeti, gdzie pochowani są książęta Gurielich.
- Dojazd: z Kutaisi do Ozurgeti jest ok. 90 km. Do Gomismty jedzie się stamtąd w górę ok. 45 min drogą przebudowaną w 2024 r., a do Bachmaro – ok. 53 km z Czochatauri.
- Sezon i minusy: od czerwca do września, a do Bachmaro w lipcu i sierpniu. Domki są proste, a górny odcinek drogi do Bachmaro zimą jest zamknięty.
6. Chulo, Schalta i Zielone Jezioro
Górna Adżaria to zupełnie inny świat niż wybrzeże. Chulo, na wysokości ok. 920 m n.p.m., to miasteczko stromych łąk kośnych, drewnianych domów i wiejskich meczetów, bo większość mieszkańców to Gruzini wyznający islam. Spróbuj borano, czyli sera roztopionego w maśle. Na południe od miasteczka katedra Schalta zachowała wyblakłe średniowieczne malowidła, a Zielone Jezioro leży na wysokości ok. 2060 m n.p.m. koło przełęczy Goderdzi.
- Dojazd: Chulo leży ok. 85 km na wschód od Batumi, ok. 2,5 godz. jazdy. Do Zielonego Jeziora jest ok. 6–7 km od przełęczy wyboistą drogą gruntową.
- Sezon i minusy: od maja do października, a nad jezioro od czerwca do początku października. Po deszczu droga robi się błotnista i bezpieczniej jechać samochodem 4x4.
Południe: Abastumani, Dżawachetia i Dolna Kartlia
7. Abastumani: sosnowy las i obserwatorium
Pod koniec XIX wieku Abastumani było modnym uzdrowiskiem, a brat ostatniego cara mieszkał tu, lecząc płuca. Dziś to spokojny wąwóz z drewnianymi willami na wysokości ok. 1340 m n.p.m. Narodowe obserwatorium, założone w 1932 r., ma niewielkie muzeum i organizuje wieczorne obserwacje przez teleskopy.
- Dojazd: 28 km na zachód od Achalciche, ok. 40 min, a z Tbilisi ok. 4 godz.
- Sezon i minusy: od maja do października. Wizytę w obserwatorium zarezerwuj z wyprzedzeniem i licz się z tym, że czasem chmury pokrzyżują nocne obserwacje.
8. Parawani i Tabackuri: jeziora Dżawachetii
Płaskowyż Dżawachetii to otwarte trawiaste przestrzenie otoczone starymi wulkanami. Parawani, na wysokości 2073 m n.p.m., to największe jezioro Gruzji, choć ma tylko ok. 3 m głębokości, a mniszki z leżącej na brzegu Poki sprzedają własny ser. Jezioro Tabackuri, położone na wysokości 1991 m n.p.m., ma ok. 40 m głębokości i sprawia wrażenie bezludnego.
- Dojazd: nad jezioro Parawani jedzie się z Tbilisi przez Calkę ok. 3 godz. Nad Tabackuri dojedziesz z Bakuriani drogą gruntową.
- Sezon i minusy: od czerwca do września. Wieje silny wiatr, noce są zimne, a rosyjski przydaje się bardziej niż angielski. Nad Tabackuri jedź samochodem 4x4.
9. Dmanisi i katedra Sioni w Bolnisi
W Dmanisi wykopaliska pod ruinami średniowiecznego miasta odsłoniły czaszki wczesnych ludzi, którzy żyli ok. 1,8 mln lat temu. Poza Afryką niewiele ludzkich skamieniałości jest starszych. Mimo to w 2025 r. trafiło tu tylko ok. 0,2% wizyt. Katedra Sioni w Bolnisi, zbudowana w latach 478–493, to jedna z najstarszych cerkwi w Gruzji, a wyrzeźbiony na niej krzyż stał się wzorem dla małych krzyży na fladze.
- Dojazd: do katedry Sioni w Bolnisi jest z Tbilisi ok. 65 km (ok. 1 godz. 15 min jazdy), a do Dmanisi ok. 85 km, 1,5–2 godz.
- Sezon i minusy: wiosna i jesień, bo na wzgórzu nie ma cienia. Pobliski Kanion Daszbaszi przestał być spokojnym miejscem: w 2025 r. odwiedziło go ok. 99 000 osób.
Północny wschód: Tuszetia, Chewsuretia i Pszawi
10. Tuszetia
Tuszetia leży na północ od głównego działu wodnego Kaukazu, odcięta górami od reszty Kachetii. Wsie z wieżami i dachami krytymi łupkiem, takie jak Dartlo, latem zapełniają się pasterzami i gośćmi, a zimą pustoszeją. Jedyna droga prowadzi przez przełęcz Abano na wysokości ok. 2950 m n.p.m. i należy do najtrudniejszych tras w Gruzji.
- Dojazd: z Tbilisi do Omalo jest ok. 200 km, czyli cały dzień jazdy. Ostatnie ok. 70 km to droga dla samochodów 4x4, której pokonanie zajmuje 4–6 godz.
- Sezon i minusy: od lipca do połowy września. W 2026 r. drogę otwarto 20 czerwca, a śnieg po raz pierwszy zamknął ją 4 października. Nie ma tu bankomatu ani stacji paliw. Szczegóły znajdziesz w naszym przewodniku po Tuszetii.
11. Szatili, Muco i Pszawi
Chewsuretia to najdzikszy zakątek, do którego dojedziesz samochodem. Szatili, na wysokości ok. 1400 m n.p.m. w wąwozie Argunu, to ok. 60 kamiennych wież i domów zbudowanych jak jedna twierdza. Muco, ok. 12 km dalej, czepia się skały na wysokości 1880 m n.p.m. Droga prowadzi wzdłuż Aragwi przez Pszawi, gdzie w Czargali jest dom-muzeum poety Waży Pszaweli. Park Narodowy Pszaw-Chewsureti odnotował w 2025 r. tylko ok. 1000 odwiedzających.
- Dojazd: z Tbilisi ok. 150 km przez przełęcz Datwisdżwari (2676 m n.p.m.), 4,5–5 godz., w dużej części po szutrze.
- Sezon i minusy: od lipca do września. Przełęcz otwiera się dla samochodów 4x4 pod koniec maja lub w czerwcu, a zamyka pod koniec listopada lub w grudniu. Osuwiska mogą zablokować drogę, więc najpierw sprawdź stan drogi.
Oba regiony można połączyć pieszo: „Trekking Tuszetia–Chewsuretia przez przełęcz Acunta” prowadzi z Omalo do Szatili w mniej więcej sześć dni marszu.
Dzikie krańce Kachetii: Lagodechi i Waszlowani
12. Parki narodowe Lagodechi i Waszlowani
Na obu krańcach Kachetii winnice ustępują miejsca dzikiej przyrodzie. Park Narodowy Lagodechi, założony w 1912 r., to lasy bukowe, wodospady i trzydniowy trekking nad Jezioro Czarnej Skały. Waszlowani, na dalekim południowym wschodzie, to półpustynia z gliniastymi badlandami i wulkanami błotnymi. W 2025 r. Agencja Obszarów Chronionych naliczyła ok. 16 750 odwiedzających w Lagodechi i ok. 4850 w Waszlowani.
- Dojazd: z Tbilisi do Lagodechi jedzie się 2,5–3 godz., a do Dedoplisckaro, bramy do Waszlowani, ok. 2 godz.
- Sezon i minusy: wiosna i jesień. Zarejestruj się w centrum obsługi turystów. Do Waszlowani potrzebny jest samochód 4x4, a wstęp kosztował w 2026 r. ok. 10 GEL (ok. 4 €) dla dorosłych z zagranicy.
Jak zaplanować drugą podróż do Gruzji: trzy przykładowe trasy
Wybierz jeden obszar, a nie wszystkie dwanaście. Przy tak powolnych drogach jeden region na cztery lub pięć dni w zupełności wystarczy.
- Niespieszny zachód, 8 dni (maj–październik)
Przylot do Kutaisi. Dzień 1: Cziatura i Kacchi. Dni 2–4: Racza, noclegi w Ambrolauri i Oni. Dzień 5: Twiszi i Cageri. Dzień 6: Lentechi. Dzień 7: Nokalakewi i nocleg w Zugdidi. Dzień 8: Calendżicha, potem powrót do Kutaisi. - Południem nad morze, 9 dni (od końca czerwca do września)
Dzień 1: Bolnisi i Dmanisi. Dzień 2: od jeziora Parawani do Ninocmindy. Dzień 3: Wardzia. Dzień 4: Abastumani. Dni 5 i 6: przez przełęcz Goderdzi nad Zielone Jezioro i do Chulo. Dni 7 i 8: Batumi, Gomismta i Szemokmedi. Dzień 9: wylot do domu z Batumi. - Wysokogórski północny wschód, 10 dni (od lipca do połowy września)
Dni 1–3: Szatili i Muco przez Pszawi. Dzień 4: długi przejazd do Kwemo Alwani. Dni 5–8: przez przełęcz Abano do Tuszetii. Dzień 9: wędrówka po lesie w Lagodechi. Dzień 10: powrót do Tbilisi.
Do Raczy można też dojść pieszo: nasze sześciodniowe przejście z górnej Imeretii odbywa się z końmi jucznymi, namiotami i kucharzem.
Jak poruszać się poza głównymi trasami: kierowca, wynajęty samochód czy marszrutka
- Kierowca: najprostszy wybór, bo miejscowi wiedzą, które szutrowe drogi są przejezdne. W 2026 r. samochód z kierowcą na cały dzień kosztował ok. 200–450 GEL (ok. 70–160 €), a koszt dzieli się na całą grupę.
- Wynajęty samochód: latem wystarczy na Raczę, Leczchumi, Dolną Kartlię, Gurię i Abastumani. Do Tuszetii, Szatili, nad Tabackuri i Zielone Jezioro potrzebny jest samochód 4x4 z wysokim prześwitem. Sprawdź, na co pozwala umowa najmu.
- Marszrutka: do większości małych miasteczek kursuje raz lub dwa razy dziennie. W 2026 r. busy z Kutaisi do Ambrolauri odjeżdżały o 11:00 i 16:00, a bilet kosztował ok. 15 GEL (ok. 5 €). Do Szatili latem kursuje bus, ale tylko w określone dni.
Gruzińskie prawo nakłada na turystów z zagranicy obowiązek ubezpieczenia. Ubezpieczenie kosztów leczenia i następstw nieszczęśliwych wypadków musi mieć sumę co najmniej 30 000 GEL i obejmować każdy dzień pobytu. Wybierz polisę, która obejmuje też planowane trekkingi.
Najczęstsze pytania o mniej znane zakątki Gruzji
Jakie są najciekawsze mniej znane miejsca w Gruzji?
Zacznij od Raczy, Tuszetii, wież Szatili i Muco, jezior Dżawachetii i Dmanisi. W 2025 r. do Raczy, Tuszetii i Dmanisi trafiło po 0,2% wizyt z zagranicy lub mniej. Na łatwy początek dodaj Cziaturę i Słup Kacchi koło Kutaisi.
Dokąd pojechać na drugą podróż do Gruzji?
Wybierz obszar pominięty za pierwszym razem. Na zachodzie od maja do października spędzisz niespieszny tydzień w Raczy, Leczchumi i Megrelii. Lato to pora na Tuszetię i Chewsuretię. Na południu Dmanisi, Dżawachetię i Abastumani połączysz z Górną Adżarią.
Które regiony Gruzji są najrzadziej odwiedzane?
Najrzadziej odwiedzany jest region Racza-Leczchumi i Dolna Swanetia: w badaniu odwiedzających GNTA za 2025 r. miał najmniejszy udział spośród wszystkich regionów, ok. 0,1% wizyt. Guria miała ok. 1,6%, głównie dzięki wyjazdom na plażę. Do Tuszetii i Dmanisi trafiło po ok. 0,2%.
Czy Gruzję poza utartym szlakiem da się zwiedzać bez samochodu?
Częściowo. Marszrutki kursują do Ambrolauri, Oni, Cageri, Zugdidi, Chulo i Lagodechi raz lub kilka razy dziennie. W Tuszetii latem jeżdżą wspólne samochody 4x4. Nad Tabackuri, Zielone Jezioro, do Waszlowani i do większości pojedynczych zabytków potrzebny jest kierowca.
Kiedy można pojechać do Tuszetii i Chewsuretii?
Tylko w ciepłych miesiącach. Droga do Tuszetii zwykle otwiera się ponownie w czerwcu, a pierwsze duże opady śniegu zamykają ją w październiku. Do Szatili dżipy dojeżdżają zwykle od końca maja lub od czerwca do listopada. Najbezpieczniej jechać od lipca do połowy września.
Czy w Gruzji są niezwykłe miejsca, do których łatwo dojechać?
Tak. Katedra Sioni w Bolnisi i Dmanisi leżą niecałe dwie godziny jazdy od Tbilisi, a Cziatura i Słup Kacchi ok. 1,5 godz. od Kutaisi.








































