Twierdze i zamkiArcheologiaTwierdzaHistoria

Nokalakewi

Ruiny późnoantycznego miasta-twierdzy Archaeopolis, warowni królestwa Lazyki, w zakolu rzeki Techuri koło Senaki.

NokalakewiNokalakewiZdjęcie: Lika, Domena publiczna

Nokalakewi, przez autorów greckich i bizantyjskich nazywane Archaeopolis, to jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych zachodniej Gruzji. Ruiny leżą ok. 16 km od Senaki, w zakolu rzeki Techuri, gdzie rzeka i strome zbocza tworzyły naturalną zaporę. Kamienne mury obronne wspinają się od dolnego miasta nad rzeką do cytadeli na wzgórzu. Na terenie stanowiska zobaczysz pozostałości łaźni w stylu rzymskim i VI-wieczną cerkiew Czterdziestu Męczenników, jedną z najstarszych cerkwi w Megrelii. Całe stanowisko zajmuje ok. 20 ha.

W niewielkim muzeum przy stanowisku wystawiono znaleziska z wykopalisk; najstarsze pochodzą z VIII i VII wieku p.n.e. Latem archeolodzy wciąż prowadzą tu prace, a od 2001 r. obok gruzińskich specjalistów pracuje anglo-gruzińska ekspedycja. Niektóre miejscowe przekazy łączą to miejsce z Ają, miastem z mitu o Złotym Runie, choć większość badaczy umieszcza Aję gdzie indziej. Wejdź do cytadeli, by popatrzeć na rzekę i okolicę, i przed wyjazdem zostaw sobie czas na muzeum.

Historia

Ludzie mieszkali tu co najmniej od VIII wieku p.n.e., a kamienne miasto rozrosło się między IV a VI wiekiem n.e., kiedy było jedną z głównych twierdz, a według wielu źródeł także stolicą Lazyki – późnoantycznego królestwa w zachodniej Gruzji, po gruzińsku zwanego Egrisi. W czasie wojny lazyjskiej między Bizancjum a sasanidzką Persją, w połowie VI wieku, Persom nie udało się zdobyć twierdzy, a ta porażka przyczyniła się do utraty przez nich regionu. Wykopaliska rozpoczęto w latach 1930–1931, a od 1973 r. są kontynuowane.

Co zobaczyć i co robić

  • Mury obronne wspinające się od rzeki do cytadeli
  • VI-wieczna cerkiew Czterdziestu Męczenników
  • Pozostałości łaźni w stylu rzymskim
  • Muzeum przy stanowisku ze znaleziskami od VIII wieku p.n.e.

Jak zwiedzać

Dojazd

Nokalakewi leży ok. 16 km na północny wschód od Senaki; z Kutaisi jedzie się tu samochodem mniej więcej 1,5 godz., a z Tbilisi 4,5 godz. W Senaki można wynająć taksówkę.

Kiedy jechać

Od kwietnia do czerwca i od września do października. Potrzebny czas: 1,5–2 godz.

Wskazówki od miejscowych
  • Na wejście do cytadeli włóż dobre buty.
  • Letnie popołudnia są gorące i parne, więc przyjedź rano.
  • Przed wizytą sprawdź na miejscu godziny otwarcia muzeum.
  • Połącz wizytę z Kanionem Martvili i monastyrem Martvili, niecałą godzinę jazdy stąd.

Nokalakewi – pogoda

Dane klimatyczne: Martvili, 19 km stąd. Najcieplej jest w sierpniu (30° w dzień), najzimniej w styczniu (2° w nocy); w ciągu roku spada 1873 mm deszczu. Najlepsze miesiące: Maj, wrz–paź.

0°5°10°15°20°25°30°35°0125250 mmStyczeń: 154 mmLuty: 146 mmMarzec: 147 mmKwiecień: 142 mmMaj: 117 mmCzerwiec: 185 mmLipiec: 177 mmSierpień: 155 mmWrzesień: 150 mmPaździernik: 164 mmListopad: 159 mmGrudzień: 177 mmSLMKMCLSWPLG

Martvili – pogoda po miesiącach i prognoza na 7 dni →

Nokalakewi: najczęstsze pytania

Czym jest Nokalakewi?

Nokalakewi to ruiny miasta-twierdzy Archaeopolis, warowni późnoantycznego królestwa Lazyki w zachodniej Gruzji. Mury, łaźnie i wczesna cerkiew pochodzą głównie z okresu od IV do VI wieku n.e.

Czy warto zobaczyć Nokalakewi?

Tak, jeśli lubisz archeologię. To jedno z najważniejszych późnoantycznych stanowisk w Gruzji, rzadko zatłoczone i łatwe do włączenia w trasę między Kutaisi a Zugdidi.

Więcej w naszych poradnikach

Pomnik Medei w Batumi z uniesionym Złotym Runem, na tle pomarańczowego nieba o zachodzie słońcaZdjęcie: georgia.travel
Kultura · 14 min czytania · 31 października 2026Kolchida: starożytne królestwo zachodniej Gruzji i Złote Runo

Czym była Kolchida, jak brzmi opowieść o Jazonie i Medei, dlaczego mogą się za nią kryć owcze skóry i złoto z rzek oraz gdzie dziś zobaczyć prawdziwe kolchidzkie złoto. Do tego ceny biletów na 2026 r., dojazd do Wani i trasa na jeden dzień.

Turkusowa rzeka Okatse widziana z góry, płynąca między jasnymi wapiennymi skałami a gęstym zielonym lasemZdjęcie: georgia.travel
Wycieczki jednodniowe · 14 min czytania · 1 listopada 202612 najlepszych wycieczek jednodniowych z Kutaisi w Gruzji: jaskinie, kaniony i góry

Dwanaście wycieczek z Kutaisi, od Gelati, 20 min od miasta, po Raczę i Morze Czarne: czas jazdy, marszrutki i kierowcy, ceny biletów na 2026 r., sprawdzone połączenia, plan na 3 dni i co zimą jest zamknięte.

Zrujnowane kamienne wieże i domy Muco na grzbiecie nad zielonym, zalesionym wąwozem w ChewsuretiiZdjęcie: georgia.travel
Atrakcje · 10 min czytania · 7 listopada 2026Ciekawe i mniej znane miejsca w Gruzji: 12 zakątków, które omija większość turystów

Dwanaście miejsc, do których dociera ułamek odwiedzających Gruzję: od winiarni Raczy i wież Chewsuretii po jeziora Dżawachetii. Do tego czas dojazdu, pory roku, uczciwie opisane minusy i trzy trasy na drugą podróż.

Hotele uzdrowiskowe nad górską rzeką w lesie jodłowym w GruzjiZdjęcie: georgia.travel
Atrakcje · 11 min czytania · 5 listopada 2026Źródła termalne w Gruzji: termy i uzdrowiska na zimę (2027)

Gdzie tej zimy wygrzać się w gorącej wodzie w Gruzji: miejskie łaźnie siarkowe, radzieckie uzdrowiska radonowe, leśne baseny termalne i darmowe dzikie źródła nad rzeką. Porównujemy je w jednej tabeli, z odległościami i cenami, i dodajemy rzeczowe porady zdrowotne.