Achalkalaki
Główne miasto wysokiego płaskowyżu Dżawachetii, położone nad kanionem rzeki, z ruinami twierdzy, ormiańskimi świątyniami i pobliską katedrą w Kumurdo.
AchalkalakiZdjęcie: Unknown authorUnknown author, CC BY-SA 1.0Achalkalaki, czyli „nowe miasto”, to główny ośrodek Dżawachetii – smaganego wiatrem wulkanicznego płaskowyżu na wysokości ok. 1700 m n.p.m., na samym południu Gruzji. Większość z mniej więcej 7500 mieszkańców to etniczni Ormianie, więc na ulicy częściej usłyszysz ormiański niż gruziński. Miasto leży na skraju głębokiego bazaltowego kanionu, w miejscu, gdzie do rzeki Parawani wpada mniejszy potok, a na urwiskach nad zbiegiem rzek stoją ruiny dawnej twierdzy. Zimy są tu długie i surowe, a lata krótkie, słoneczne i rześkie.
Achalkalaki nie jest typowym miastem do zwiedzania, ale to naturalny przystanek, gdy przejeżdżasz przez płaskowyż między Wardzią a Tbilisi. Przejdź się do twierdzy, żeby zajrzeć w głąb kanionu, poszukaj na targu sera, miodu i ziemniaków, a potem pojedź 15 min na zachód, do X-wiecznej katedry w Kumurdo. Przez miasto biegnie otwarta w 2017 r. linia kolejowa Baku–Tbilisi–Kars, a nad jezioro Parawani jedzie się stąd niecałą godzinę.
Historia
Achalkalaki powstało w XI wieku jako miasto warowne; wkrótce złupili je Turcy seldżuccy, po czym zostało odbudowane. W kolejnych stuleciach przechodziło z rąk do rąk między władcami gruzińskimi, perskimi i osmańskimi, aż w 1828 r. zdobyły je wojska rosyjskie. W następnych latach osiedlono tu ormiańskie rodziny ze wschodniej Anatolii i to one nadały miastu jego dzisiejszy charakter. Rosyjska baza wojskowa działała w Achalkalaki do 2007 r.
Co zobaczyć i co robić
- Ruiny twierdzy nad kanionem rzeki
- Katedra w Kumurdo, 15 min na zachód
- Stragany z serem i ziemniakami z Dżawachetii
- Wypady nad jezioro Parawani i do żeńskiego monastyru w Poce
- Kościoły ormiańskie w mieście
Jak zwiedzać
Dojazd
Achalkalaki leży mniej więcej 180 km od Tbilisi; samochodem przez Calkę i obok jeziora Parawani jedzie się ok. 3,5 godz. Z Wardzi przez Chertwisi dojedziesz tu w mniej więcej godzinę, a z Achalciche w ok. 1 godz. 15 min. Marszrutki kursują z Tbilisi i z Achalciche.
Kiedy jechać
czerwiec–wrzesień. Potrzebny czas: 2–3 godz.
- O każdej porze roku zabierz ciepłą, wiatroszczelną kurtkę
- W drodze powrotnej do Tbilisi zajrzyj też do Kumurdo i nad jezioro Parawani
- Po ormiańsku i rosyjsku mówi się tu częściej niż po angielsku
- Od listopada do kwietnia drogi na płaskowyżu bywają oblodzone
Achalkalaki – pogoda
Najcieplej jest w sierpniu (25° w dzień), najzimniej w styczniu (−11° w nocy); w ciągu roku spada 564 mm deszczu. Najlepsze miesiące: cze–wrz.
Achalkalaki: najczęstsze pytania
Jakim językiem mówi się w Achalkalaki?
Większość mieszkańców to Ormianie, którzy w domu mówią po ormiańsku, ale powszechnie rozumie się tu też rosyjski i gruziński. Angielski jest znacznie mniej rozpowszechniony niż w Tbilisi.
Czy warto zatrzymać się w Achalkalaki?
Tak, jeśli przejeżdżasz przez Dżawachetię. Twierdza na skraju kanionu i pobliska katedra w Kumurdo to dobry pomysł na przerwę od dwóch do trzech godzin w drodze między Wardzią a Tbilisi.
Więcej w naszych poradnikach
Zdjęcie: Dario Tortora from Milan, Italy, CC BY-SA 2.0Jak w 2026 r. połączyć Gruzję z Armenią i Azerbejdżanem: które granice są otwarte, trzy przejścia do Armenii, jak dostać się do Baku, przykładowe trasy i ile dni na to potrzeba.
Zdjęcie: Kober, Domena publicznaWszystko, czego szukasz przed wyjazdem do Gruzji, sprawdzone w oficjalnych źródłach: flaga, język, lari, religia, +995, strefa czasowa, gniazdka, święta i mieszkańcy.
Zdjęcie: georgia.travelKto w co wierzy w Gruzji: spis powszechny z 2024 r., jak święta Nino przyniosła wiarę królowi Mirianowi III, Gruziński Kościół Prawosławny pod przewodnictwem patriarchy Szio III, wspólnoty muzułmanów, Ormian, katolików i Żydów, spacer po Starym Tbilisi szlakiem czterech wyznań, zasady zachowania w cerkwi i kalendarz świąt na 2027 r.
Miejsca w pobliżu
Achalkalaki: odległości w linii prostej.






