Strona główna›Przewodnik›Wycieczki jednodniowe
Wycieczki jednodniowe

Las Sabaduri: jesienne kolory godzinę drogi od Tbilisi

Jesienne korony buków nad drogą z Tbilisi do Tianeti w Tbiliskim Parku NarodowymZdjęcie: Paata Vardanashvili, CC BY-SA 4.0
Spis treści
Najważniejsze w skrócie
  • Las Sabaduri to część Tbiliskiego Parku Narodowego, przez którą biegnie droga Tbilisi–Tianeti, ok. 45 km na północny wschód od centrum Tbilisi; dojazd przez Gldani, Mamkodę i Cchwariczamię zajmuje ok. 1 godz.
  • Liście są zwykle najbardziej kolorowe od połowy października do początku listopada, a najpewniejszym wyborem są dwa ostatnie pełne tygodnie października; termin przesuwa się jednak z roku na rok o tydzień lub więcej.
  • Wstęp jest bezpłatny. Na miejscu czekają krótkie spacery leśnymi duktami, pikniki w miejscach z paleniskami i postoje na zdjęcia na odcinku drogi o długości ok. 8 km; w samym Sabaduri nie ma jeszcze sieci oznakowanych szlaków, choć w 2025 r. zapowiedziano nowe szlaki.
  • Jedź w dzień powszedni albo wyjedź z miasta wcześnie, bo w ładne weekendy i święta drogę zapychają samochody z Tbilisi; nigdy nie chodź wąską, krętą jezdnią.
  • Bez samochodu dojedziesz marszrutką z Didube jadącą do Tianeti lub Cchwariczamii; z kierowcą możesz poświęcić Sabaduri pół dnia albo połączyć las z jeziorem Sioni, Mcchetą lub Gruzińską Drogą Wojenną.

Las Sabaduri to pas buków, dębów i grabów, przez który wspina się droga na Tianeti, ok. 1 godz. jazdy na północny wschód od Tbilisi. Od połowy października do początku listopada to najszybszy sposób, by ze stolicy trafić pod gęste korony drzew w pełni jesiennych barw. Las należy do Tbiliskiego Parku Narodowego, utworzonego w 1973 r. jako pierwszy park narodowy Gruzji, a najwyższy punkt drogi leży na wysokości ok. 1300 m n.p.m., dlatego liście przebarwiają się znacznie wcześniej niż w miejskich parkach, a pierwszy śnieg zalega tu wtedy, gdy w Tbilisi wciąż jeszcze pada deszcz.

Z tego poradnika dowiesz się, kiedy kolory są zwykle najpiękniejsze i jak wybrać dobry tydzień, jak dojechać samochodem i marszrutką z Didube, gdzie są miejsca piknikowe i leśne dukty oraz jakie kwestie bezpieczeństwa najczęściej zaskakują odwiedzających. Pokazujemy też, jak wpleść Sabaduri w dłuższą wycieczkę z jeziorem Sioni, Mcchetą lub Gruzińską Drogą Wojenną, a na końcu krótko odpowiadamy na najczęstsze pytania.

Gdzie jest las Sabaduri?

Sabaduri to jedna z części Tbiliskiego Parku Narodowego, który zajmuje ponad 20 000 ha na grzbietach Saguramo i Ialno, między rzekami Kurą (Mtkvari) a Iori. Tą nazwą określa się las po obu stronach drogi Tbilisi–Tianeti. Z północnej dzielnicy Gldani droga mija Mamkodę i Cchwariczamię, potem wspina się na zalesiony grzbiet i opada do wsi Gulelebi. Najgęstszy odcinek, ten z większości zdjęć, zaczyna się za Cchwariczamią: przez ok. 8 km jedziesz tam pod niemal nieprzerwanym dachem z koron drzew.

Dominuje tu buk wschodni z domieszką dębu, grabu i lipy. Ta mieszanka tłumaczy jesienny spektakl: liście buka przechodzą od cytrynowej żółci przez miedź po kolor rdzy, grab robi się czysto żółty, a dęby długo, aż do późnej jesieni, zachowują bardziej matowy, brązowy odcień.

Sabaduri w skrócieSzczegóły
RegionMccheta-Mtianetia, Tbiliski Park Narodowy
Od centrum Tbilisiok. 45 km, ok. 1 godz. samochodem
WysokośćNajwyższy punkt drogi ok. 1300 m n.p.m.
Jesienne koloryZwykle od połowy października do początku listopada
WstępBezpłatny
Ile czasu przeznaczyć1–3 godz. w lesie; wypad z Tbilisi na pół dnia

Las Sabaduri jesienią: kiedy kolory są najpiękniejsze?

W typowym roku korony drzew wyglądają najlepiej od połowy października do pierwszych dni listopada, a najpewniejsze są trzeci i czwarty tydzień października. Najwyższy punkt drogi leży ok. 850 m wyżej niż centrum Tbilisi, więc las wyprzedza miejskie drzewa o dwa, trzy tygodnie i przebarwia się mniej więcej w tym samym czasie co las w paśmie Gombori przy drodze do Telavi.

Traktuj te daty jako punkt wyjścia. Ciepły, suchy wrzesień dłużej utrzymuje buki w zieleni, a wczesny przymrozek lub silny wiatr może przyspieszyć przebarwianie i w ciągu kilku dni ogołocić wyższe zbocza. Niższe partie lasu i obsadzona drzewami aleja za Gulelebi zmieniają kolor nieco później niż grzbiet, więc i na początku listopada wyjazd może się opłacić.

Jak wybrać dzieńSprawdzaj zdjęcia z drogi na Tianeti opublikowane w ostatnich dniach, a nie zeszłoroczne daty, i jedź w pierwszy pogodny dzień powszedni po tym, jak w koronach drzew pojawią się miedziane barwy. Najbogatsze kolory daje słoneczny dzień po deszczu.

Sabaduri w innych porach roku

Pora rokuCo zobaczyszWarto wiedzieć
Zima (od grudnia do początku marca)Śnieg na gołych gałęziachNajpewniej w styczniu i lutym; potrzebne opony zimowe
Wiosna (kwiecień i maj)Młode liście buków, pierwsze kwiatyBłotniste dukty po deszczu
Lato (od czerwca do sierpnia)Głęboki cień, chłodniej niż w mieścieW weekendy tłoczno na miejscach piknikowych

Jak dojechać do Sabaduri z Tbilisi

Samochodem lub z kierowcą

Wyjedź z Tbilisi przez Gldani, na północy miasta, i zamiast głównej drogi szybkiego ruchu w stronę Mcchety wybierz drogę oznakowaną na Tianeti. Mija ona Mamkodę i Cchwariczamię, osadę domków letniskowych, a potem wjeżdża w las: w dzień powszedni to ok. 1 godz. od centrum. Na całej długości jest asfalt, miejscami z dziurami, ale droga jest wąska i kręta, a bezpiecznych miejsc do zatrzymania się jest niewiele. To trasa bezpośrednia; dojazd od Żinwali przez Tianeti jest znacznie dłuższy i częściowo nieutwardzony.

Po opadach śniegu drogę odśnieżają pługi, ale na zacienionych zakrętach długo utrzymuje się lód, dlatego zimą jedź na oponach zimowych i zabierz łańcuchy śniegowe albo wybierz się z kierowcą samochodem 4x4.

Wybierz dzień powszedniW ładne weekendy i święta w tę stronę rusza spora część miasta, a powrót ciągnie się w korkach. Jedź w środku tygodnia albo wyjedź z Tbilisi do 9:00 i ruszaj z powrotem przed 15:00.

Bez samochodu: marszrutka lub taksówka

Marszrutki (minibusy) do Tianeti i Cchwariczamii odjeżdżają z dworca autobusowego Didube i jadą tą samą drogą ok. 1 godz. Poproś kierowcę, żeby wysadził cię w lesie Sabaduri przy miejscu piknikowym albo kawiarni. Z powrotem jest trudniej: czekaj tam, gdzie nadjeżdżający kierowca dobrze cię widzi i może bezpiecznie się zatrzymać, a przed wyjazdem sprawdź, o której odjeżdża ostatnia marszrutka, bo po południu kursów jest mało.

Taksówką zamówioną przez aplikację łatwo tam dojedziesz, ale znalezienie samochodu na powrót z lasu to już inna sprawa. Rozwiązaniem jest kierowca wynajęty na pół dnia, który zatrzyma się wszędzie tam, gdzie kolory są najładniejsze.

Co robić w Sabaduri: spacery, pikniki i postoje przy drodze

Większość odwiedzających powoli przejeżdża przez las, zatrzymuje się na polanie, idzie kawałek leśnym duktem i rozkłada się z jedzeniem. Korony drzew wyglądają znacznie lepiej od spodu niż zza szyby samochodu.

  • Krótkie spacery po lesie: z polan po obu stronach drogi odchodzą nieutwardzone dukty leśne. Idź 20–60 min w głąb lasu i wróć tą samą drogą.
  • Pikniki: park urządził w części Sabaduri miejsca piknikowe i biwakowe z paleniskami; w słoneczne weekendy pełno tu rodzin z Tbilisi przy grillu.
  • Fotografia: wysoko położony, kręty odcinek za Cchwariczamią to miejsce na klasyczne ujęcie szarych pni pod kolorowymi liśćmi.
  • Radzieckie mozaiki: w drodze pod górę wypatruj przy szosie barwnych mozaik Ciskari, opuszczonego radzieckiego obozu letniego dla dzieci.
  • Chinkali w Gulelebi: wieś na drugim skraju lasu słynie z chinkali i jest oczywistym miejscem na obiad.

Na prawdziwą wędrówkę wybierz oznakowane trasy Tbiliskiego Parku Narodowego na grzbiecie Saguramo, dalej na zachód: szlak z monastyru Zedazeni do Mamkody ma ok. 15 km i zajmuje od pięciu do sześciu godzin. Więcej tras w pobliżu stolicy znajdziesz w naszym poradniku o pieszych wędrówkach w Gruzji.

Infrastruktura i bezpieczeństwo: co wiedzieć przed spacerem

Wstęp do Sabaduri jest bezpłatny, bez biletu i rejestracji. Infrastruktura jest skromna: miejsca piknikowe i biwakowe z paleniskami, kilka tablic informacyjnych, domki na wynajem i garść przydrożnych kawiarni. Toalet jest niewiele, a na wodę nie ma co liczyć, więc zabierz własną. We wrześniu 2025 r. ministerstwo środowiska podało, że centrum obsługi turystów, parking, strefy dla dzieci i ok. 55 km szlaków w Sabaduri są na ukończeniu; sprawdź, czy już działają.

  • Brak oznakowania: dopóki nie zostaną otwarte nowe szlaki, dukty w Sabaduri są nieoznakowane i często się rozwidlają. Korzystaj z mapy offline, zaznacz w niej pinezką miejsce, w którym zostawiasz samochód, i wracaj tą samą drogą.
  • Nie wchodź na jezdnię: pobocze jest wąskie, a zakrętów bez widoczności jest wiele. Parkuj całkowicie poza asfaltem i na postojach przy drodze trzymaj dzieci blisko siebie.
  • Mgła i krótkie dni: w lesie często zalegają chmury, a pod koniec października ciemno robi się wkrótce po 18:00. Do samochodu wróć, zanim nadejdzie późne popołudnie.
  • Dzikie zwierzęta: w całym parku żyją wilki i niedźwiedzie, ale omijają ruchliwe miejsca. Na cichych duktach rozmawiaj podczas marszu i nigdy nie zostawiaj jedzenia na wierzchu.
  • Grzyby: nie jedz żadnych, których nie oznaczył znawca.
  • Ogień i śmieci: rozpalaj ogień tylko w przygotowanych paleniskach, zabieraj śmieci ze sobą, a w nagłych wypadkach dzwoń pod numer 112.
Dobre miejsce dla rodzinSpacery mogą być dowolnie krótkie, a obiad zjesz tuż przy samochodzie – z małymi dziećmi to duża wygoda. Spakuj ubrania na cebulkę: w lesie jest o kilka stopni chłodniej niż w Tbilisi.

Sabaduri i inne jesienne wycieczki jednodniowe z Tbilisi

Wyjazd do samego Sabaduri to spokojne pół dnia: ok. 2 godz. jazdy plus od jednej do trzech godzin wśród drzew. Jeśli chcesz wypełnić cały dzień, dodaj jedno z poniższych miejsc.

  1. Jezioro Sioni i Tianeti
    Za Gulelebi jedź jeszcze ok. 30 min do zbiornika Sioni wśród otwartych wzgórz, a potem dalej do Tianeti, górskiego miasteczka znanego z chinkali i dambalchaczo, ostrego w smaku dojrzewającego sera.
  2. Mccheta
    Z Gldani jest niedaleko do monastyru Dżwari i katedry Sweti Cchoweli, więc to najłatwiejsze połączenie: rano las, po obiedzie dawna stolica.
  3. Ananuri i zbiornik Żinwali
    Wróć w stronę miasta i jedź Gruzińską Drogą Wojenną do twierdzy Ananuri. Po drodze, ok. 3 km szutrową drogą w górę od wsi Bodorna, stoi skalny słup Bodorna: naturalna kolumna o wysokości 15 m z jaskinią wykutą u podstawy.
  4. Kazbegi
    Jedziesz na noc do Stepancmindy? Jeśli rano zboczysz do Sabaduri, dodasz do podróży ok. 2–3 godz. i nadal zostanie ci popołudnie na Gergeti. Boczna droga z Tianeti do Żinwali przez Zaridzeebi omija Tbilisi, ale jest częściowo nieutwardzona, a po obfitych opadach śniegu przejadą nią tylko samochody 4x4.

Klasyczne wypady porównujemy w poradniku o wycieczkach z Tbilisi, a w poradniku o złotej jesieni w Gruzji pokazujemy, jak jesień przesuwa się przez cały kraj: od Swanetii pod koniec września po Tbilisi w listopadzie.

Sabaduri organizujemy jako prywatną wycieczkę jednodniową z Tbilisi: w dowolnym terminie, dla grupy dowolnej wielkości, z kierowcą i przewodnikiem mówiącym w twoim języku, bez ograniczeń wiekowych dla dzieci. Możesz poprzestać na pół dnia, połączyć las z Mcchetą lub Ananuri albo dodać go na początek wycieczki do Kazbegi, najlepiej z noclegiem w Stepancmindzie.

Las Sabaduri: najczęstsze pytania

Gdzie leży las Sabaduri?

W Tbiliskim Parku Narodowym, przy drodze Tbilisi–Tianeti w regionie Mccheta-Mtianetia, ok. 45 km na północny wschód od centrum Tbilisi. Dojazd przez Gldani i Cchwariczamię zajmuje ok. 1 godz.

Kiedy las Sabaduri zmienia kolory jesienią?

Zwykle od połowy października do początku listopada, a najpewniejsze są trzeci i czwarty tydzień października. Szczyt barw przesuwa się w zależności od pogody w danym roku, więc najpierw sprawdź najnowsze zdjęcia.

Jak dojechać do lasu Sabaduri bez samochodu?

Wsiądź na dworcu autobusowym Didube do marszrutki jadącej do Tianeti lub Cchwariczamii i poproś o wysadzenie w lesie. Przed wyjazdem sprawdź godzinę odjazdu ostatniej marszrutki z powrotem, bo najtrudniejszy jest właśnie powrót.

Czy w lesie Sabaduri są szlaki turystyczne?

Na razie nie ma oznakowanych szlaków, choć może to zmienić rządowy projekt ich budowy. Z polan piknikowych możesz iść leśnymi duktami, a na wędrówkę oznakowanym szlakiem wybierz pobliską trasę z Zedazeni do Mamkody.

Czy zimą w Sabaduri leży śnieg?

Tak, najpewniej w styczniu i lutym, czasem aż do początku marca. Jedź w pogodny dzień powszedni po świeżym opadzie, na oponach zimowych albo samochodem 4x4.

Czy wstęp do lasu Sabaduri jest płatny?

Nie. Tbiliski Park Narodowy nie pobiera opłat za wstęp na spacery ani pikniki w Sabaduri; płacisz tylko za jedzenie, domki albo wycieczkę z przewodnikiem.

Zespół Maspindzeli

Miejscowi gospodarze i przewodnicy z Tbilisi. Co tydzień jeździmy tymi drogami, a ten poradnik aktualizujemy w każdym sezonie.

Chcesz tak podróżować, ale bez planowania?

Na podstawie tego poradnika przygotujemy prywatną wycieczkę z kierowcą, przewodnikiem i starannie wybranymi hotelami.

WhatsApp +995 598 74 74 54

Napisz do nas na WhatsAppie