Cerkwie i klasztoryKlasztorLasPunkt widokowyVI wiek

Monastyr Zedazeni

Monastyr na zalesionym grzbiecie Saguramo nad Mcchetą, założony w latach 40. VI wieku przez św. Jana z Zedazeni, z widokiem na dolinę Aragwi.

Monastyr ZedazeniMonastyr ZedazeniZdjęcie: Milan Tvrdy, CC BY 2.0

Monastyr Zedazeni stoi wysoko na górze Zedazeni, części zalesionego grzbietu Saguramo, na lewym brzegu Aragwi, na północny wschód od Mcchety. To jedna z kolebek gruzińskiego życia monastycznego. W latach 40. VI wieku osiadł tu ze swoimi uczniami święty Jan, przywódca Trzynastu Ojców Syryjskich, a z Zedazeni rozeszli się oni po wschodniej Gruzji, by zakładać Szio-Mgwime, Dawit Garedżę i inne wspólnoty. Według tradycji monastyr powstał w miejscu chramu pogańskiego bożka Zadena, od którego imienia pochodzi nazwa góry. Zespół jest niewielki i spokojny, a wciąż mieszkają w nim mnisi.

Główna świątynia, cerkiew św. Jana Chrzciciela, to trójnawowa bazylika z końca VIII wieku, zbudowana wokół starszej cerkwi jednonawowej z ok. 600 r. Po jej południowej stronie stoją narteks i ośmioboczna dzwonnica. Nagrodą za trud dojazdu jest otoczenie: dookoła las, a z krawędzi grzbietu rozległe widoki na dolinę Aragwi. Droga pod górę z Saguramo jest miejscami stroma i wyboista, więc po deszczu przyda się samochód 4x4.

Historia

Według gruzińskiej tradycji Jan z Zedazeni założył monastyr w latach 40. VI wieku w miejscu posągu bożka Zadena. Na przełomie VI i VII wieku zbudowano małą cerkiew jednonawową, a pod koniec VIII wieku z polecenia katolikosa Klemensa wzniesiono wokół niej większą bazylikę św. Jana Chrzciciela. Przez stulecia monastyr wielokrotnie remontowano, w XVIII wieku od zachodu dobudowano celę mnicha, a ostatnia duża restauracja wraz z zagospodarowaniem terenu odbyła się w latach 1970–1971.

Co zobaczyć i co robić

  • Zobacz VIII-wieczną bazylikę św. Jana Chrzciciela
  • Odszukaj wbudowaną w nią starszą cerkiew jednonawową
  • Przyjrzyj się ośmiobocznej dzwonnicy i narteksowi
  • Podziwiaj widoki na lasy i dolinę Aragwi
  • Poznaj historię Trzynastu Ojców Syryjskich, którzy zaczynali właśnie tutaj

Jak zwiedzać

Dojazd

Zedazeni leży nad wsią Saguramo, ok. 30–35 km na północ od centrum Tbilisi. W Saguramo zjedź z drogi do Mcchety i wjedź stromą leśną drogą pod górę; z Tbilisi licz ok. 1 godz.

Kiedy jechać

maj–październik. Potrzebny czas: 1–1,5 godz. plus dojazd.

Wskazówki od miejscowych
  • Serpentyny pokonuj powoli, zwłaszcza gdy na grzbiecie leżą chmury.
  • To czynny monastyr, więc ubierz się skromnie i mów przyciszonym głosem.
  • Po drodze na górę zajrzyj do domu-muzeum Ilii Czawczawadzego w Saguramo.
  • Na grzbiecie jest chłodniej i bardziej wietrznie niż w Mcchecie; weź dodatkową warstwę ubrania.

Monastyr Zedazeni: najczęstsze pytania

Kto założył monastyr Zedazeni?

Założył go w latach 40. VI wieku święty Jan z Zedazeni, przywódca Trzynastu Ojców Syryjskich. Jego uczniowie założyli potem wiele innych monastyrów we wschodniej Gruzji.

Jak dojechać do monastyru Zedazeni?

Jedź do Saguramo, na północ od Tbilisi, niedaleko Mcchety, a stamtąd stromą leśną drogą pod górę do monastyru. Z Tbilisi licz ok. godziny.