Przełęcz Abano
Przełęcz (ok. 2950 m n.p.m.) na jedynej, nieutwardzonej drodze do Tuszetii; jedna z najwyższych i najtrudniejszych przejezdnych przełęczy Kaukazu.
Przełęcz AbanoZdjęcie: Chaoseli, CC BY-SA 4.0Przełęczą Abano, na wysokości ok. 2950 m n.p.m., jedyna droga do Tuszetii przecina główny grzbiet Wielkiego Kaukazu (publikowane dane wahają się od ok. 2826 do 3000 m, a gruziński Departament Dróg podaje 2950 m). Gruntowa droga wspina się z Pszaweli koło Kwemo Alwani w Dolinie Alazani w górę doliny Stori, a potem długą serią stromych serpentyn ponad granicę lasu, po czym opada do Tuszetii, aż do Omalo; łącznie to ok. 70 km. Nachylenie dochodzi do ok. 17%, nie ma barierek, a stoki opadają głęboko w wąwozy.
Nagrodą są widoki: zalesione wąwozy, nagie grzbiety, a w pogodne dni szczyty daleko w głębi Kaukazu. Droga jest zwykle przejezdna tylko od czerwca do października, w zależności od śniegu, a osuwiska lub podmyte odcinki mogą ją zamknąć na dzień lub dłużej. Wjeżdżać tu powinny wyłącznie samochody 4x4 z wysokim prześwitem, a większość podróżnych jedzie z doświadczonymi miejscowymi kierowcami. Na przejazd z Kwemo Alwani do Omalo z postojami licz od ok. 4 do 6 godz. Nazwa znaczy po gruzińsku „łaźnia”, a poniżej przełęczy, po stronie kachetyńskiej, biją ciepłe źródła.
Historia
Drogę przez przełęcz zbudowano w 1978 r.; na górskim odcinku wciąż nie jest utwardzona. Wcześniej do Tuszetii można było dotrzeć tylko pieszo albo konno przez góry, a region przez większą część roku był odcięty od świata. Departament Dróg modernizuje ją teraz etapami w latach 2026 i 2027: pierwsze 22,5 km ma zostać pokryte asfaltem, a reszta pozostanie szutrowa. Do tego czasu to wciąż wyboisty górski trakt, więc przed wyjazdem sprawdź aktualny stan drogi.
Co zobaczyć i co robić
- Serpentyny wspinające się wysoko ponad granicę lasu
- Widoki na wąwóz Stori i w głąb Tuszetii
- Dzikie kwiaty wczesnym latem
- Brama do Omalo i tuszeckich wsi
Jak zwiedzać
Dojazd
Droga zaczyna się w Pszaweli, ok. 35–40 min jazdy od Telavi przez Kwemo Alwani. Na szczyt przełęczy jedzie się mniej więcej 3 godz. z Kwemo Alwani, a od Omalo dzielą go ok. 2 godz. jazdy pod górę.
Kiedy jechać
Lipiec–wrzesień; droga jest zwykle otwarta od czerwca do października. Potrzebny czas: 4–6 godz. na przejazd.
- Nie siadaj za kierownicą, jeśli nie masz wprawy w jeździe po górskich drogach gruntowych; wynajmij miejscowego kierowcę z samochodem 4x4.
- Dzień wcześniej sprawdź pogodę i stan drogi; ulewy i późny śnieg zamykają przejazd.
- Weź ciepłe ubrania na cebulkę; na przełęczy jest zimno nawet w sierpniu.
- Jeśli trzeba, weź tabletki na chorobę lokomocyjną; droga jest długa i kręta.
Przełęcz Abano – pogoda
Najcieplej jest w lipcu (15° w dzień), najzimniej w styczniu (−16° w nocy); w ciągu roku spada 1068 mm deszczu. Najlepsze miesiące: lip–sie.
Przełęcz Abano: najczęstsze pytania
Czy droga do Tuszetii jest niebezpieczna?
To jedna z najtrudniejszych dróg w Gruzji: nieutwardzona, wąska, stroma i bez barierek, a zdarzają się na niej poważne wypadki. Przy dobrej pogodzie, samochodem 4x4 z wysokim prześwitem i z doświadczonym miejscowym kierowcą co lato pokonuje ją wielu turystów.
Kiedy przełęcz Abano jest otwarta?
Zwykle od końca maja lub od czerwca do któregoś dnia października, w zależności od śniegu. W latach 2022–2026 drogę zamykano z powodu śniegu między 4 a 27 października. Terminy co roku są inne, więc przed wyjazdem zapytaj na miejscu.
Przełęcz Abano w programie naszych wycieczek
Więcej w naszych poradnikach
Zdjęcie: georgia.travelZaplanuj letni wyjazd do najbardziej odległego górskiego regionu Gruzji: droga dla samochodów 4x4 przez przełęcz Abano, wsie z wieżami od Omalo po Girewi, wędrówki i jazda konna, jedzenie, noclegi, pozwolenia i krótki plan zwiedzania.
Zdjęcie: Florian Höfer, CC BY-SA 3.0Trzydzieści pięć krótkich, sprawdzonych porad przed pierwszym wyjazdem do Gruzji: ubezpieczenie, pieniądze, taksówki i pociągi, bezpieczeństwo, jedzenie, zachowanie w cerkwi, kilka słów po gruzińsku, pory roku i telefony.
Zdjęcie: georgia.travelWszystko o planowaniu podróży po winiarskim regionie Gruzji: którą drogą jechać z Tbilisi, co zobaczyć wokół Sighnaghi, Telavi i Kwareli, jak umówić wizytę w piwnicy, a do tego półpustynne południe, szlaki Lagodechi i plany dzień po dniu.
Zdjęcie: georgia.travelKolory pojawiają się najpierw przy górnej granicy lasu, pod koniec września, a do Tbilisi docierają w listopadzie. Podpowiadamy, kiedy jesień jest najpiękniejsza w każdym regionie, gdzie się tam wybrać na wędrówkę i które górskie drogi zamykają się jako pierwsze.
Zdjęcie: georgia.travelDziesięć wielodniowych tras na Kaukazie i w spokojniejszych górach Gruzji, zestawionych obok siebie: ile trwają, jak wysoko prowadzą, jak są trudne, kiedy iść, gdzie się nocuje i na których trzeba mieć pozwolenie graniczne.
Zdjęcie: georgia.travelNajlepsze miejsca na biwak w Gruzji, region po regionie, z zasadami obowiązującymi w parkach narodowych i strefach przygranicznych, tabelą miesięcy bez śniegu i nocnych temperatur oraz listą tego, co zabrać, wypożyczyć lub kupić.
Wędrówki: Przełęcz Abano i okolice
Miejsca w pobliżu
Przełęcz Abano: odległości w linii prostej.










