Bazylika Anczischati
Najstarsza zachowana cerkiew Tbilisi, bazylika z VI wieku na Starym Mieście, siedziba słynnego chóru Anczischati.
Bazylika AnczischatiZdjęcie: Gerd Eichmann, CC BY-SA 4.0Bazylika Anczischati pod wezwaniem Matki Bożej to najstarsza zachowana cerkiew w Tbilisi, zbudowana w VI wieku. Stoi przy ulicy Ioane Szawtelego, w górnej części Starego Miasta, obok teatru marionetek Gabriadzego i jego krzywej wieży zegarowej. To trójnawowa bazylika z kamienia i cegły, niska i mroczna w środku, która wydaje się dużo starsza niż otaczające ją ulice. Obok stoi ceglana dzwonnica wzniesiona w 1675 r. Nazwa oznacza „ikona z Anczi” i pochodzi od czczonej ikony, którą sprowadzono tu w tym samym roku.
Przy bazylice ma siedzibę chór Anczischati, jeden z najbardziej znanych zespołów wykonujących gruziński śpiew polifoniczny, więc nabożeństwa są tu dobrą okazją, by posłuchać tradycyjnych śpiewów cerkiewnych. Cerkiew jest mała i czynna, dlatego zachowuj się cicho. Stoi przy deptaku z kawiarniami i galeriami między Placem Wolności a Mostem Pokoju, więc łatwo tu zajrzeć podczas każdego spaceru po Starym Mieście.
Historia
Gruzińskie kroniki przypisują budowę cerkwi królowi Daczi, który panował w latach ok. 522–534 i przeniósł stolicę do Tbilisi. W 1675 r. sprowadzono tu czczoną ikonę Zbawiciela, wykonaną przez XII-wiecznego złotnika Bekę Opizariego dla monastyru Anczi w Klardżetii, by uchronić ją przed Turkami osmańskimi; od tego czasu cerkiew nosi nazwę Anczischati. Między XV a XVII wiekiem była kilkakrotnie uszkadzana i odbudowywana. W czasach radzieckich mieściło się w niej muzeum, a potem pracownia artystyczna; w latach 1958–1964 została odrestaurowana, a w 1991 r. znów zaczęto w niej odprawiać nabożeństwa.
Co zobaczyć i co robić
- Zobacz najstarszą zachowaną cerkiew Tbilisi z VI wieku
- Posłuchaj gruzińskiego śpiewu polifonicznego podczas nabożeństwa
- Przyjrzyj się ceglanej dzwonnicy z 1675 r.
- Zobacz, jak anioł uderza w dzwon na sąsiedniej wieży zegarowej Gabriadzego
Jak zwiedzać
Dojazd
Anczischati stoi przy ulicy Ioane Szawtelego w Starym Tbilisi, ok. 7 min pieszo od Placu Wolności i 5 min od Mostu Pokoju.
Kiedy jechać
W niedzielę rano, podczas nabożeństwa. Potrzebny czas: 15–30 min.
- Ubierz się skromnie; kobiety powinny zakryć głowę.
- W małym, mrocznym wnętrzu nie używaj lampy błyskowej.
- Przyjdź tuż przed pełną godziną, a wychodząc zobaczysz anioła na wieży zegarowej Gabriadzego.
Bazylika Anczischati – pogoda
Dane klimatyczne: Tbilisi, 0 km stąd. Najcieplej jest w sierpniu (32° w dzień), najzimniej w styczniu (0° w nocy); w ciągu roku spada 511 mm deszczu. Najlepsze miesiące: wrz–paź.
Bazylika Anczischati: najczęstsze pytania
Która cerkiew w Tbilisi jest najstarsza?
Najstarszą zachowaną cerkwią w Tbilisi jest bazylika Anczischati, zbudowana w VI wieku i przypisywana królowi Daczi. Stoi przy ulicy Ioane Szawtelego na Starym Mieście.
Skąd pochodzi nazwa Anczischati?
Nazwa oznacza „ikona z Anczi”. W 1675 r. sprowadzono tu na przechowanie czczoną ikonę Zbawiciela z monastyru Anczi w Klardżetii, na terenie dzisiejszej Turcji.
Bazylika Anczischati w programie naszych wycieczek
Więcej w naszych poradnikach
Zdjęcie: georgia.travelTrasa dzień po dniu: pętla z Tbilisi przez Uplisciche, Kazbegi i Kachetię, z czasem jazdy na każdym odcinku, noclegami i jedzeniem po drodze oraz realnymi kosztami na 2026 r.
Zdjęcie: Braveheart, CC BY-SA 4.0Długi weekend w Gruzji zaplanowany godzina po godzinie: dzień pieszo po Tbilisi, dzień na Gruzińskiej Drodze Wojennej z Gergeti pod Kazbekiem i dzień w winiarniach Kachetii, a do tego cztery inne plany i ich koszty w 2026 r.
Zdjęcie: georgia.travelPięć dni i cztery noce we wschodniej Gruzji bez pośpiechu: Tbilisi, Mccheta, noc pod Kazbekiem i noc w Sighnaghi, a także warianty z Kutaisi, ze Swanetią i na zimę, z rzeczywistymi czasami jazdy.
Zdjęcie: georgia.travelJak zbudowane są gruzińskie kamienne cerkwie z kopułami, gdzie szukać najpiękniejszych rzeźbionych fasad i jakie miejsce w tej historii zajmują skalne miasta, wsie z wieżami, balkony Tbilisi i radziecki modernizm. Do tego 12 budowli, które warto włączyć w trasę.
Zdjęcie: Paata Vardanashvili, CC BY 2.0Gruzja obchodzi Boże Narodzenie 7 stycznia: z nocną liturgią, świecami w oknach i pochodem kolędników Alilo. Jak to wszystko zobaczyć, co zjeść i dokąd pojechać na początku stycznia.
Zdjęcie: Lorenz King, CC BY-SA 4.0Kim są Gruzini i jak żyją: gość zesłany przez Boga, supra, rodzina i starsi, co znaczą końcówki -szwili i -dze, charaktery regionów, śpiew, wiara i język.
Miejsca w pobliżu
Bazylika Anczischati: odległości w linii prostej.









