Gurdżaani i cerkiew Kwelacminda
Miasto żyjące z wina w środku Doliny Alazani, blisko rzadkiej dwukopułowej cerkwi Kwelacminda i winnic Mukuzani.
Gurdżaani i cerkiew KwelacmindaZdjęcie: Giorgi Balakhadze, CC BY-SA 4.0Gurdżaani leży na dolnych stokach pasma Ciw-Gombori, mniej więcej w połowie drogi między Telavi a Sighnaghi, przy głównej szosie Kachetii. To nie turystyczna wizytówka, lecz miasto, które żyje z wina: przy wjazdach stoją duże wytwórnie wina, rodzinne winiarnie i przydrożne stragany obwieszone czurczchelami, a otaczająca je gmina to jeden z największych obszarów uprawy winorośli w Gruzji. Od miasta wzięło nazwę Gurdżaani – wytrawne białe wino z chronioną nazwą pochodzenia, kupaż rkaciteli i mcwane – a pobliska wieś Mukuzani dała nazwę jednemu z klasycznych wytrawnych czerwonych win kraju, robionemu z saperawi.
Głównym powodem, by zjechać z szosy, jest Kwelacminda, czyli cerkiew Wszystkich Świętych, na zboczu tuż za miastem. Zbudowano ją we wczesnym średniowieczu z surowego kamienia i cegły; na jednym dachu ma dwie kopuły, a takiego układu nie powtarza żadna inna zachowana średniowieczna cerkiew w Gruzji. Jest mała i skromna, a zwykle panuje tu cisza. Połącz wizytę z degustacją w Mukuzani albo Welisciche, a zyskasz udane pół dnia z dala od bardziej obleganych miejsc w dolinie.
Historia
Cerkiew Kwelacminda datuje się na VIII lub IX wiek, kiedy Kachetia była odrębnym księstwem, a tamtejsi budowniczowie wypróbowywali nowe formy świątyń, zanim ukształtował się klasyczny typ gruzińskiej katedry kopułowej. Dwukopułowy układ pozostał eksperymentem – stąd jego rzadkość. Samo Gurdżaani rozrosło się w XX wieku jako ośrodek radzieckiego przemysłu winiarskiego, a wiele dużych państwowych wytwórni wina zastąpili od tamtej pory prywatni i rodzinni producenci.
Co zobaczyć i co robić
- Kwelacminda, dwukopułowa cerkiew Wszystkich Świętych
- Degustacje saperawi z Mukuzani w wiejskich piwnicach
- Wytrawne białe Gurdżaani z rkaciteli i mcwane
- Jesienne stragany z czurczchelami i owocami przy drodze
- Łatwy dojazd do Sighnaghi, Telavi i Welisciche
Jak zwiedzać
Dojazd
Gurdżaani leży przy głównej szosie Kachetii, ok. 115 km od Tbilisi przez Sagaredżo; samochodem jedzie się mniej więcej 1 godz. 45 min. Do Telavi i do Sighnaghi jest stąd po ok. 40 min jazdy. Przez miasto przejeżdżają marszrutki kursujące między Tbilisi a Telavi.
Kiedy jechać
Wrzesień–październik na winobranie; maj–czerwiec, gdy winnice są zielone. Potrzebny czas: 1–3 godz.
- Cerkiew często bywa zamknięta; zapytaj w najbliższych domach albo przyjedź z miejscowym przewodnikiem
- Poproś kierowcę lub gospodarzy o wcześniejsze umówienie degustacji w Mukuzani – wiele piwnic to rodzinne domy
- Połącz wizytę z Sighnaghi i żeńskim monastyrem Bodbe tego samego dnia
- W cerkwi od mężczyzn oczekuje się długich spodni, a od kobiet spódnicy i chusty na głowie
Gurdżaani i cerkiew Kwelacminda – pogoda
Najcieplej jest w sierpniu (32° w dzień), najzimniej w styczniu (1° w nocy); w ciągu roku spada 794 mm deszczu. Najlepsze miesiące: wrz–paź.
Gurdżaani i cerkiew Kwelacminda: najczęstsze pytania
Czym wyróżnia się cerkiew Kwelacminda w Gurdżaani?
Ma dwie kopuły wyrastające z jednego dachu – takiego układu nie ma żadna inna zachowana średniowieczna cerkiew w Gruzji. Pochodzi z VIII lub IX wieku.
Co to jest wino Mukuzani?
Mukuzani to wytrawne czerwone wino z chronioną nazwą pochodzenia, robione z saperawi uprawianego wokół wsi Mukuzani niedaleko Gurdżaani. Przed sprzedażą zwykle dojrzewa i należy do najbardziej znanych czerwonych win Gruzji.
Miejsca w pobliżu
Gurdżaani i cerkiew Kwelacminda: odległości w linii prostej.





