- Kazbegi to okolice Stepancmindy, miasteczka na wysokości ok. 1740 m n.p.m., mniej więcej 155 km na północ od Tbilisi. Najbardziej znanym miejscem jest tu cerkiew Cminda Sameba w Gergeti pod Kazbekiem (5054 m n.p.m.).
- Gruzińską Drogą Wojenną jedzie się bez postojów ok. 3 godz., a z postojami w Ananuri, Pasanauri, Gudauri i przy Pomniku Przyjaźni od 4 do 5 godz.
- Podejście do cerkwi Cminda Sameba w Gergeti to ok. 430 m przewyższenia i 1–2 godz. marszu; samochodem 4x4 z głównego placu wjedziesz tam w ok. 20 min.
- Zostań co najmniej na jedną noc: na dwie najlepsze wędrówki dolinami, do Dżuty i Truso, potrzeba po całym dniu, a szlaki są dostępne mniej więcej od czerwca do początku października.
Kazbegi to wysoko położona dolina Tereku przy granicy Gruzji z Rosją, a jej główna miejscowość, Stepancminda, to najlepszy cel górskiego wypadu z Tbilisi. Po mniej więcej trzech godzinach jazdy zostawiasz za sobą letni upał stolicy i stajesz w miasteczku na wysokości 1740 m n.p.m., naprzeciw Kazbeku, a na grzbiecie między nimi widać XIV-wieczną cerkiew Cminda Sameba w Gergeti. Większość osób przyjeżdża tu dla tego jednego widoku. Kto zostanie na kilka nocy, odkryje boczne doliny pełne polnych kwiatów i opustoszałych wież, lodowiec w zasięgu jednodniowej wędrówki i wsie, w których krów jest więcej niż samochodów.
Ten poradnik obejmuje całą okolicę, która historycznie nosi nazwę Chewi, a w dużej części jest chroniona jako Park Narodowy Kazbegi. Prowadzi cię Drogą Wojenną od postoju do postoju, opisuje wejście do Gergeti i dłuższą wędrówkę w stronę lodowca, a także wycieczki do Dżuty, Truso i Dariali. Znajdziesz tu też informacje o noclegach i jedzeniu, o tym, co zmienia zima, oraz plany pobytu od jednego do trzech dni. O Mcchecie i Chewsuretii przeczytasz w naszym przewodniku po regionie Mccheta-Mtianetia.
Gdzie leży Kazbegi i czy warto tam pojechać?
Stepancminda to miasteczko, a Kazbegi to jego nazwa z czasów radzieckich, wciąż widoczna na wielu tablicach i używana dla otaczającej je gminy i parku narodowego. Miasteczko leży nad Terekiem (Tergi), ok. 12 km na południe od przejścia granicznego Dariali do Rosji – dlatego drogę dzielisz z ciężarówkami jadącymi w dalekie trasy.
Przyjeżdża się tu dla wysokogórskich widoków, które zobaczysz niemal bez wysiłku. Asfaltowa droga dowozi cię na wysokość 1740 m n.p.m., pod Kazbek (5054 m n.p.m.), uśpiony wulkan i jeden z najwyższych szczytów Gruzji. W promieniu pół godziny jazdy leżą cztery zupełnie różne krajobrazy: trawiasty grzbiet Gergeti, skalne turnie nad Dżutą, zabarwione minerałami dno doliny Truso i pionowe ściany Wąwozu Darialskiego. Gdy Tbilisi praży się w upale, tu letnie dni pozostają łagodne.
Jak dojechać z Tbilisi do Kazbegi
Stepancminda leży ok. 155 km od centrum Tbilisi, przy Gruzińskiej Drodze Wojennej. Droga jest asfaltowa na całej długości, ale wspina się powyżej 2300 m n.p.m., a od strony Gudauri ma ciasne serpentyny. Bez postojów jazda trwa ok. 3 godz.; mało kto jednak jedzie bez przerwy, bo najciekawsze miejsca leżą przy samej drodze.
| Postój | Od Tbilisi | Czas jazdy | Dlaczego warto |
|---|---|---|---|
| Punkt widokowy nad zbiornikiem Żinwali | ok. 60 km | ok. 1 godz. | Szeroki widok na turkusowe jezioro |
| Twierdza Ananuri | ok. 70 km | 1 godz. 15 min | XVII-wieczny zamek i cerkwie nad brzegiem |
| Pasanauri | ok. 90 km | 1 godz. 30 min | Obiad z chinkali u zbiegu dwóch rzek Aragwi |
| Gudauri | ok. 120 km | 2–2,5 godz. | Ośrodek narciarski na wysokości ok. 2200 m n.p.m. |
| Pomnik Przyjaźni | ok. 125 km | ok. 2,5 godz. | Radziecki balkon z mozaiką nad Diabelską Doliną |
| Przełęcz Krzyżowa | ok. 130 km | ok. 2,5 godz. | Najwyższy punkt drogi, 2379 m n.p.m. |
| Stepancminda | ok. 155 km | ok. 3 godz. | Główny plac, pensjonaty i kierowcy samochodów 4x4 |
Na północ od przełęczy, jeszcze przed Kobi, wypatruj przy drodze rdzawych osadów mineralnych. Dalej dolina się rozszerza i prowadzi obok wsi Sioni i Sno do Stepancmindy.
Z prywatnym kierowcą lub z wycieczką
Kierowca to najwygodniejsza opcja dla dwóch lub więcej osób, bo zatrzymasz się w punktach widokowych, które autobusy mijają bez zwalniania. Jeśli zostajesz na noc, zarezerwuj transfer w jedną stronę z postojami i ustal wcześniej, gdzie chcesz się zatrzymać. Tą trasą jedzie nasza „Jednodniowa wycieczka do Kazbegi”, która kończy się przejazdem samochodem 4x4 do Gergeti.
Marszrutką z Didube
Marszrutki do Stepancmindy odjeżdżają z dworca autobusowego Didube, obok stacji metra Didube na północy Tbilisi. Kursów jest kilka dziennie, większość rano, a busy zwykle ruszają, gdy się zapełnią. Jazda trwa ok. 3 godz. z jedną krótką przerwą. Kierowcy wysadzą cię na prośbę w Ananuri lub Gudauri, ale nigdy nie czekają w punktach widokowych. Marszrutki powrotne odjeżdżają z głównego placu w Stepancmindzie; godziny odjazdów sprawdź poprzedniego wieczoru u gospodarzy pensjonatu.
Wspólną taksówką
Na dworcu Didube czekają też wspólne taksówki. Kierowca zbiera do samochodu czterech pasażerów jadących na północ; to trochę szybsze i wygodniejsze niż marszrutka. Zanim wsiądziesz, uzgodnij cenę i to, czy obejmuje postoje na zdjęcia.
Wejście do cerkwi Cminda Sameba w Gergeti: trasa, czas i przejazd 4x4
Nasz poradnik „Trekking w Kazbegi” zestawia dziesięć jednodniowych wędrówek, od łatwych do trudnych, z dystansami i przewyższeniami.
Cerkiew Cminda Sameba w Gergeti, czyli cerkiew Świętej Trójcy, stoi na wysokości 2170 m n.p.m. na nagim grzbiecie nad zachodnim brzegiem rzeki, ok. 430 m wyżej niż główny plac miasteczka. Przejdź na drugi brzeg Tereku i ruszaj w górę uliczkami wsi Gergeti. Za ostatnimi domami wydeptana ścieżka odchodzi od szosy i stromo pnie się przez kępy lasu i otwarte łąki, skracając serpentyny. Większość piechurów pokonuje ok. 3 km podejścia w 1–2 godz., a zejście zajmuje mniej niż godzinę.
Ścieżka nie wymaga specjalnych umiejętności, ale po deszczu robi się śliska, a w górnej części kilka razy przecina szosę. Wyjdź wcześnie: rano niebo jest zwykle najczystsze, a późnym przedpołudniem nadciągają zarówno chmury, jak i zorganizowane grupy. Jeśli wolisz nie iść pieszo, kierowcy samochodów 4x4 z głównego placu wjeżdżają asfaltową drogą na górę w ok. 20 min i czekają, aż wszystko obejrzysz; wiele osób wjeżdża na górę, a schodzi pieszo. Zakryj ramiona i kolana; kobiety powinny wejść do środka w spódnicy i z chustą na głowie, które można pożyczyć przy bramie.
Dalej: pod lodowiec Gergeti i na przełęcz Saberce
Spod cerkwi rusza też najważniejsza jednodniowa wędrówka w Kazbegi. Ścieżka prowadzi dalej na północ przez wysokogórskie pastwiska na przełęcz Saberce, na wysokości mniej więcej 2900–3000 m n.p.m., gdzie nagle cały widok wypełnia Kazbek, a potem grzbietem wzdłuż moreny do punktu widokowego nad lodowcem Gergeti, na wysokości ok. 3200 m n.p.m. Wyjście z miasteczka i powrót to ok. 20 km i ponad 1500 m podejścia, czyli od 8 do 10 godz. marszu; podjazd samochodem 4x4 pod cerkiew pozwala ominąć pierwszy, stromy odcinek.
Weź dużo wody i jedzenia oraz ciepłe ubrania na cebulkę. Lodowiec jest poprzecinany szczelinami i nie nadaje się dla piechurów: dalsze wyjście do schroniska Betlemi lub na szczyt wymaga umiejętności poruszania się po lodowcu i licencjonowanego przewodnika. Na górnym odcinku szlaku śnieg potrafi leżeć do początku lata, a najpewniejszy okres trwa od lipca do września.
Wędrówka doliną Dżuty do schroniska Fifth Season i jezior Czauchi
Dżuta leży ok. 20 km od Stepancmindy, na wysokości mniej więcej 2200 m n.p.m., w górnej części bocznej doliny, która w Sno odchodzi od Drogi Wojennej. Główną atrakcją jest masyw Czauchi – postrzępiona ściana skalnych turni, tak niepodobna do otaczających ją obłych grzbietów, że nazywa się ją gruzińskimi Dolomitami. Droga ze Sno jest szutrowa i miejscami stroma, więc jedź samochodem z wysokim prześwitem albo 4x4. W 2025 r. odcinek w pobliżu wsi został uszkodzony: sprawdź, czy samochody dojeżdżają do samej Dżuty, czy zatrzymują się wcześniej – wtedy czeka cię ok. 2–3 km marszu.
Ze wsi strome podejście o długości ok. 1 km prowadzi do schroniska Fifth Season, które ma pokoje, kawiarnię i taras z widokiem na szczyty. Dalej ścieżka łagodnieje i biegnie szeroką łąką wzdłuż potoku. Około 3 km dalej pod masywem leży małe jezioro polodowcowe, zwykle nazywane jeziorem Czauchi, choć niektóre przewodniki piszą o jeziorach Czauchi, bo w pobliżu są mniejsze oczka wodne. Wyjście ze wsi i powrót to ok. 12–14 km, czyli 4–5 godz. spokojnym tempem.
Przez około pół roku Dżutę przykrywa śnieg, a sezon na wędrówki trwa mniej więcej od czerwca do początku października. Latem we wsi i powyżej niej działają gościńce i pola namiotowe. Dobrze przygotowani piechurzy przechodzą przez przełęcz Czauchi (ok. 3340 m n.p.m.) do Chewsuretii i schodzą nad Jeziora Abudelauri i do Roszki – to bardzo długi dzień albo trekking z noclegiem. Ten wariant obejmuje nasz „Trekking w Kazbegi i Chewsuretii”, z przewodnikiem i końmi jucznymi do bagażu.
Wędrówka doliną Truso: trawertyny, Ketrisi i Zakagori
Truso to górna dolina Tereku; skręca się do niej na zachód z Drogi Wojennej w Kobi, na północ od Przełęczy Krzyżowej (gruz. Dżwari). Gruntowa droga prowadzi do wioski Kwemo Okrokana, skąd rusza większość wędrowców. Dalej trasa biegnie wzdłuż rzeki przez krótki wąwóz na szerokie dno doliny na wysokości ok. 2000–2200 m n.p.m. i ma bardzo mało podejść. Kierowcy ze Stepancmindy organizują wyjazdy samochodami 4x4: wysadzą cię na początku trasy albo dalej w dolinie i odbiorą później.
Atrakcje następują jedna po drugiej. Najpierw trawertyny – tarasy z białej, pomarańczowej i rdzawoczerwonej skały, które utworzyły źródła mineralne. Potem mineralne jeziorko Abano, w którym bulgocze dwutlenek węgla; nie pij z niego wody i nie kąp się w nim. Dalej opuszczone osetyjskie wsie – najlepiej zachowała się Ketrisi z kamienną wieżą obronną – oraz mały monastyr koło wsi Abano, w którym mieszka kilka mniszek. Droga kończy się pod ruinami twierdzy Zakagori, wzniesionej na skale nad doliną.
Z Kwemo Okrokana do Zakagori i z powrotem jest ok. 22 km, czyli od 5 do 7 godz. marszu, a mniej, jeśli pierwszy odcinek pokonasz samochodem 4x4. Przy Zakagori turyści zawracają: dalej leży okupowany region cchinwalski (Osetia Południowa), a drogi pilnuje gruzińska policja. Miej przy sobie paszport, trzymaj się głównej drogi i weź nakrycie głowy, wodę i prowiant, bo cienia jest niewiele.
Wodospad Gveleti, monastyr Dariali i Wąwóz Darialski
Na północ od Stepancmindy Terek przecina Wąwóz Darialski – kanion o skalnych ścianach wysokich na setki metrów. Od starożytności to główne przejście przez środkowy Kaukaz, stąd jego dawna nazwa: Wrota Kaukazu. Dziś droga kończy się na gruzińskim punkcie kontroli granicznej, więc to krótki wypad tam i z powrotem.
Mniej więcej 7 km od miasteczka boczna dolina prowadzi do wodospadu Gveleti. Ścieżka zaczyna się przy moście i stromo wspina po skałach i nierównych stopniach do mniejszego wodospadu; główny, wysoki na ok. 25–30 m, jest mniej więcej 750 m dalej. Na wyjście tam i z powrotem przeznacz 1–2 godz. i włóż buty z przyczepną podeszwą.
Kilka kilometrów dalej, tuż przed kontrolą paszportową, stoi monastyr Dariali. Wygląda na średniowieczny, ale jego budowę rozpoczęto w 2005 r.; różowoszare cerkwie odcinają się od skalnych ścian. Można go zwiedzić bez przekraczania granicy; nie fotografuj przejścia granicznego i miej przy sobie paszport. Gveleti i Dariali to razem dobry plan na pół dnia, gdy Kazbek chowa się w chmurach.
Sno, Sioni i wsie krainy Chewi
W Sno, kilka kilometrów na południe od miasteczka, odchodzi droga do Dżuty. Na jej początku stoi grupa olbrzymich głów wykutych w głazach przez miejscowego rzeźbiarza Meraba Piraniszwilego – portrety gruzińskich poetów, pisarzy i postaci historycznych.
W Sioni, ok. 10 km na południe od Stepancmindy, stoi jedna z najstarszych cerkwi krainy Chewi: trójnawowa kamienna bazylika z IX–X wieku, otoczona murem, z czterokondygnacyjną wieżą strażniczą na sąsiednim urwisku i śladami malowideł na ścianie zachodniej. Zespół strzegł niegdyś drogi do Dariali, a dziś to spokojny, 20-minutowy postój w drodze do Truso lub z powrotem.
Noclegi i jedzenie w Stepancmindzie w skrócie
Największy wybór noclegów jest w Stepancmindzie: od rodzinnych pensjonatów z kilkoma pokojami po hotele w średnim standardzie z widokiem na Kazbek i Rooms Hotel, duży hotel designerski znany z tarasu z widokiem na górę. Nocując w centrum, masz blisko do sklepów, bankomatów i placu, na którym zbierają się kierowcy. Wieś Gergeti po drugiej stronie rzeki jest spokojniejsza i leży u początku ścieżki do cerkwi. Jeszcze więcej spokoju znajdziesz w Arszy lub Sno, kilka minut na południe, albo latem w Dżucie. Na weekendy od lipca do września rezerwuj z wyprzedzeniem, a zimą przed rezerwacją zapytaj o ogrzewanie.
Co zjeść w Kazbegi
Górska kuchnia jest sycąca i prosta. Chinkali jada się tu w najprostszej, wysokogórskiej wersji: z mięsem, cebulą i czarnym pieprzem, bez zielonych ziół. Chabizgina, okrągły placek z nadzieniem z sera i ziemniaków, to ulubione danie w pensjonatach. Szukaj też dambalchaczo, intensywnego w smaku, dojrzewającego twarogu z gór wschodniej Gruzji, miejscowego miodu, wolno duszonej jagnięciny i mcwadi prosto z rusztu. Kolacje w pensjonatach to często najlepsze posiłki całej podróży, więc warto wykupić półpensję.
Pogoda w Kazbegi, zamknięcia drogi i wyjazd zimą
W Stepancmindzie jest mniej więcej o 8–10°C chłodniej niż w Tbilisi. W lipcu i sierpniu temperatura w dzień sięga zwykle ok. 18–22°C, a nocą spada w okolice 10°C; po południu często przechodzą burze. Śnieg leży zwykle od listopada lub grudnia do marca lub kwietnia. Kazbek często widać o świcie, a w południe chowa się w chmurach.
| Pora roku | Czego się spodziewać | Najlepiej na |
|---|---|---|
| Czerwiec | Zielono, w górach jeszcze śnieg, przelotne deszcze | Gergeti, Gveleti, dolna część Truso; Dżuta od połowy miesiąca |
| Lipiec–sierpień | Najcieplej i najtłoczniej, popołudniowe burze | Wszystkie wędrówki, także pod lodowiec |
| Wrzesień–połowa października | Stabilna pogoda, zimne noce, jesienne kolory | Dżuta i Truso, mniej ludzi |
| Koniec października–listopad | Pierwszy śnieg, część pensjonatów się zamyka | Spokojne zwiedzanie; sprawdź stan drogi |
| Grudzień–marzec | Głęboki śnieg, możliwe zamknięcia przełęczy | Gergeti w śniegu, narty w Gudauri |
| Kwiecień–maj | Roztopy, błoto, zagrożenie lawinowe | Miasteczko i cerkiew; doliny w większości niedostępne |
Droga Wojenna jest zimą zwykle utrzymywana w stanie przejezdności, ale odcinek przez Przełęcz Krzyżową, między Gudauri a Kobi, zamyka się po intensywnych opadach śniegu lub przy dużym zagrożeniu lawinowym – zwykle na kilka godzin, czasem na kilka dni. Przed wyjazdem z Tbilisi zapytaj kierowcę albo gospodarzy pensjonatu lub sprawdź oficjalne komunikaty drogowe, a na koniec zimowej podróży zostaw dzień zapasu. Między Kweszeti a Kobi powstaje nowa droga z długimi tunelami, która ominie najbardziej odsłonięty odcinek; przed podróżą sprawdź, czy już ją otwarto.
Kazbegi zimą
Zima wynagradza tych, którzy mają elastyczny plan. Miasteczko i cerkiew pod śniegiem wyglądają wspaniale, samochody 4x4 wjeżdżają na górę, gdy tylko droga do cerkwi zostanie odśnieżona, a ścieżka zamienia się w prawdziwą wędrówkę po śniegu, na którą potrzeba butów z przyczepną podeszwą lub raczków. Dżuta i Truso są zwykle odcięte i zagrożone lawinami, więc zostaw je na lato.
Narty w Gudauri
Gudauri, ok. 35 km przed Stepancmindą, to największy ośrodek narciarski Gruzji, z wyciągami do wysokości ok. 3280 m n.p.m., szerokimi trasami dla średnio zaawansowanych i mnóstwem terenów freeridowych. Sezon trwa zwykle od grudnia do kwietnia. Możesz zamieszkać w Gudauri i w pogodny dzień pojechać do Kazbegi albo zatrzymać się w Stepancmindzie i dojeżdżać na narty przez przełęcz; w sezonie wyciągi Gudauri łączy z Kobi także kolej gondolowa, więc sprawdź, czy działa.
Bezpieczeństwo w górach w Kazbegi
Popularne trasy w Kazbegi nie mają trudności technicznych, ale to prawdziwy górski teren, a na pomoc można długo czekać.
- Na długie wędrówki wychodź wcześnie i zawróć, gdy zbierają się chmury: powyżej 2500 m n.p.m. letnie burze z piorunami i gradem są częste.
- Miej ze sobą ciepłe ubranie, kurtkę przeciwdeszczową, nakrycie głowy, krem z filtrem i wodę, a wodę ze strumieni uzdatniaj, bo niemal wszędzie pasie się bydło.
- Przed wyjściem z miasteczka pobierz mapę offline; w Stepancmindzie zasięg jest dobry, ale w bocznych dolinach bywa przerywany.
- Na wysokogórskich pastwiskach stad pilnują psy pasterskie. Nie uciekaj: zatrzymaj się, zachowaj spokój i poczekaj, aż pasterz je odwoła.
- Nie wchodź na lodowiec Gergeti bez wykwalifikowanego przewodnika i odpowiedniego sprzętu.
- W dolinie Truso i w Dariali miej przy sobie paszport i nie idź dalej niż do Zakagori lub do punktu kontroli granicznej Dariali.
- Numer alarmowy w Gruzji to 112. Powiedz gospodarzom pensjonatu, którędy idziesz i o której planujesz wrócić.
Ile dni w Kazbegi? Plany na 1, 2 i 3 dni
Proponujemy co najmniej jedną noc, a idealnie dwie lub trzy. Plany zakładają pobyt latem; zimą zamiast wędrówek po dolinach wybierz spacery po śniegu albo dzień na nartach.
- 1 dzień: klasyczna wycieczka jednodniowa
Wyjedź z Tbilisi do 8:00, zatrzymaj się w punkcie widokowym nad zbiornikiem Żinwali, w Ananuri i przy Pomniku Przyjaźni, zjedz chinkali w Pasanauri i wjedź samochodem 4x4 do Gergeti. W drogę powrotną rusz późnym popołudniem. Cały dzień zajmie 10–11 godz., z czego ok. 6 spędzisz w samochodzie. - 2 dni: Gergeti w dobrym świetle i jedna dolina
Dzień 1: przyjazd z postojami i wejście do cerkwi na wieczorne światło. Dzień 2: wczesnym rankiem jedź do Dżuty i przejdź do schroniska Fifth Season i jeziora Czauchi, obejrzyj kamienne głowy w Sno, a w drodze powrotnej zatrzymaj się w Sioni. - 3 dni: dodaj Truso albo lodowiec
Dni 1 i 2 jak wyżej; jeśli starczy ci sił, w dniu 2 dodaj Gveleti i Dariali. Dzień 3: przejdź dolinę Truso, co dobrze łączy się z powrotem, bo Kobi leży po drodze do Tbilisi, albo wyrusz w stronę lodowca Gergeti i zostań na ostatnią noc.
Nasza wycieczka „Klasyczna Gruzja” obejmuje dwie noce w Stepancmindzie w ramach tygodnia, w którym są też Tbilisi i Kachetia, a nasz plan zwiedzania Gruzji na 7 dni pokazuje, jak Kazbegi wpisuje się w pierwszy pobyt w kraju.
Najczęstsze pytania
Czy warto pojechać do Kazbegi?
Tak. To najłatwiejszy sposób, by z Tbilisi dostać się w wysoki Kaukaz, a cerkiew Cminda Sameba w Gergeti pod Kazbekiem to jeden z najbardziej charakterystycznych widoków Gruzji. Zostań na noc lub dwie, by zobaczyć też doliny Dżuty i Truso.
Jak dojechać z Tbilisi do Kazbegi komunikacją publiczną?
Marszrutką z dworca autobusowego Didube; jazda trwa ok. 3 godz., a kurs kończy się na głównym placu w Stepancmindzie. Wspólne taksówki z Didube są trochę szybsze i ruszają, gdy zbiorą czterech pasażerów.
Ile trwa wejście do cerkwi Cminda Sameba w Gergeti?
Większość osób potrzebuje 1–2 godz. z centrum Stepancmindy, pokonując przez wieś Gergeti ok. 430 m przewyższenia, a zejście zajmuje mniej niż godzinę. Samochodem 4x4 wjedziesz tam w ok. 20 min.
Czy do Kazbegi można pojechać zimą?
Tak. Do miasteczka i cerkwi da się dotrzeć przez większą część zimy. Przełęcz Krzyżowa bywa zamykana po intensywnych opadach śniegu, więc zostaw sobie zapas w planie podróży i licz się z tym, że Dżuta i Truso będą niedostępne do późnej wiosny.
Która dolina jest lepsza: Dżuta czy Truso?
Dżuta ma bardziej spektakularne szczyty i krótszą trasę, na 4–5 godz. Truso to dłuższa i bardziej płaska wędrówka, z trawertynami, opuszczonymi wieżami i twierdzą Zakagori. Jeśli masz dwa pełne dni, zobacz obie doliny.
Czy w Kazbegi potrzebny jest samochód 4x4?
Nie wszędzie: po miasteczku, drogą do cerkwi i do Gveleti dojedziesz bez niego. Do Dżuty i Truso zdecydowanie zaleca się pojazd z wysokim prześwitem lub 4x4, a kierowcy z głównego placu jeżdżą tam w sezonie codziennie.
Czy wędrówki w pobliżu granicy z Rosją w Kazbegi są bezpieczne?
Tak, na uczęszczanych szlakach. Miej przy sobie paszport, zawróć przy Zakagori i przy punkcie kontroli granicznej Dariali i nie fotografuj obiektów granicznych. Większym ryzykiem są pogoda i strome zbocza.




















