Monastyr Pitareti
Odludny monastyr z początku XIII wieku w zalesionym wąwozie Chrami, z bogato rzeźbioną kopułową cerkwią i odrodzoną wspólnotą zakonną.
Monastyr PitaretiZdjęcie: Nino Ozbetelashvili, CC BY 2.0Monastyr Pitareti stoi samotnie w odludnej, zalesionej dolinie rzeki Kcia (Chrami), ok. 26 km na południowy zachód od Tetri Ckaro. Jego główna cerkiew pod wezwaniem Matki Bożej to budowla krzyżowo-kopułowa z początku XIII wieku, czyli ze złotego wieku architektury gruzińskiej za panowania syna królowej Tamary, Jerzego IV Laszy. Fasady pokrywa rzeźbiony ornament, a w murach użyto kamienia w kilku kolorach. W zespole są też dzwonnica, mur obronny i krypta grobowa szlacheckich rodów, do których monastyr należał. We wnętrzu zachowały się tylko fragmenty pierwotnych fresków.
Odosobnienie to część uroku Pitareti: dociera tu niewielu odwiedzających, a las, rzeka i cisza sprawiają, że miasto wydaje się bardzo daleko. Wyprawę trzeba dobrze zaplanować. Nie prowadzi tu żadna asfaltowa droga; zwykle przyjeżdża się wyboistą drogą gruntową samochodem 4x4 od strony Tetri Ckaro albo dochodzi się pieszo ze wsi Tandzia, od strony Bolnisi, z przeprawą przez Chrami. Monastyr znów jest czynny, a jego święto, Pitaretoba, obchodzi się co roku 4 grudnia.
Historia
Pitareti zbudowano za panowania Jerzego IV Laszy; inskrypcja na przedsionku, w przyjętym odczytaniu, datuje budowę na lata 1213–1222. Monastyr należał do szlacheckiego rodu Kaczibadzów-Barataszwilich, który urządził w nim swoje miejsce pochówku, a od 1536 r. także do jego bocznej linii, książąt Orbeliszwilich. Inskrypcja z XIV wieku wymienia jako fundatora królewskiego szambelana Kawtara Kaczibadzego. Monastyr kwitł do 1752 r., gdy po najeździe z Dagestanu trzeba było go zamknąć, i stał pusty, dopóki w 2007 r. nie odrodziło się w nim życie monastyczne.
Co zobaczyć i co robić
- Zobacz rzeźbione fasady cerkwi z początku XIII wieku
- Odwiedź dzwonnicę i kryptę grobową szlacheckich rodów
- Przejdź się po lesie wzdłuż rzeki Chrami
- Weź udział w święcie Pitaretoba 4 grudnia
Jak zwiedzać
Dojazd
Pitareti leży ok. 100 km od Tbilisi i 26 km na południowy zachód od Tetri Ckaro. Ostatni odcinek to wyboista droga gruntowa, którą najlepiej pokonać samochodem 4x4, albo piesza trasa ze wsi Tandzia (ok. 82 km od Tbilisi) z przeprawą przez Chrami; jedź z miejscowym kierowcą lub przewodnikiem.
Kiedy jechać
Od końca kwietnia do czerwca i od września do października. Potrzebny czas: cały dzień z Tbilisi.
- Zanim wyruszysz, zapytaj miejscowych o stan drogi i poziom wody w rzece.
- Ubierz się skromnie; to czynny monastyr.
- Weź jedzenie i wodę, bo w pobliżu nie ma sklepów.
- W ciepłe miesiące jest tu dużo kleszczy; po spacerze w lesie dokładnie obejrzyj ciało.
Monastyr Pitareti – pogoda
Dane klimatyczne: Bolnisi, 18 km stąd. Najcieplej jest w sierpniu (31° w dzień), najzimniej w styczniu (−2° w nocy); w ciągu roku spada 510 mm deszczu. Najlepsze miesiące: wrz.
Monastyr Pitareti: najczęstsze pytania
Jak dojechać do monastyru Pitareti?
Nie prowadzi tu żadna asfaltowa droga. Większość odwiedzających przyjeżdża samochodem 4x4 od strony Tetri Ckaro albo przychodzi pieszo ze wsi Tandzia, od strony Bolnisi, z przeprawą przez rzekę Chrami. Zdecydowanie warto jechać z miejscowym kierowcą lub przewodnikiem.
Kiedy powstał monastyr Pitareti?
Główna cerkiew pochodzi z początku XIII wieku, z czasów panowania króla Jerzego IV Laszy – mniej więcej z lat 1213–1222.
Miejsca w pobliżu
Monastyr Pitareti: odległości w linii prostej.






