Twierdza Gonio (Apsaros)
Rzymski fort niedaleko ujścia rzeki Çoruh, ok. 13 km na południe od Batumi, z potężnymi murami, 18 zachowanymi wieżami i muzeum na terenie fortu.
Twierdza Gonio (Apsaros)Zdjęcie: კოლხი, CC BY-SA 4.0Twierdza Gonio, w starożytności znana jako Apsaros, to jeden z najlepiej zachowanych rzymskich fortów nad Morzem Czarnym. Stoi tuż za plażą, niedaleko ujścia rzeki Çoruh, ok. 13 km na południe od Batumi i kilka kilometrów od granicy z Turcją. Prostokąt wysokich kamiennych murów z czterema bramami i 22 wieżami, z których zachowało się 18, otacza rozległy, porośnięty trawą teren, na którym archeolodzy odsłonili fundamenty rzymskich budowli, m.in. łaźni. W małym muzeum na miejscu można obejrzeć znaleziska z wykopalisk.
Wewnątrz murów poszukaj miejsca, które miejscowa tradycja chrześcijańska czci jako grób apostoła Macieja, zaliczonego do grona Dwunastu. Starożytną nazwę Apsaros legenda wiąże z Apsyrtosem, bratem Medei z mitu o Argonautach. Zwiedzanie Gonio dobrze połączyć z popołudniową kąpielą na plaży w Gonio albo w Kwariati – obie są kilka minut drogi stąd, a woda bywa tam czystsza niż w Batumi.
Historia
Pliniusz Starszy wspomina o Apsaros w I wieku n.e., a w II wieku była to już silnie obsadzona rzymska twierdza w Kolchidzie; historyk Arrian, który przeprowadził tu inspekcję w latach 30. II wieku n.e., odnotował, że stacjonuje w niej pięć kohort. Później fort znalazł się pod wpływami Bizancjum, a nazwa Gonio pojawia się po raz pierwszy w XIV wieku. Osmanowie zdobyli go w 1547 r. i utrzymali do 1878 r., kiedy Adżaria przeszła pod władzę Imperium Rosyjskiego. Dziś teren jest chroniony jako Muzeum-Rezerwat Gonio-Apsaros.
Co zobaczyć i co robić
- Rzymskie mury z 18 zachowanymi wieżami i czterema bramami
- Odkopane fundamenty rzymskich budowli, m.in. łaźni
- Muzeum na miejscu ze znaleziskami od czasów rzymskich po osmańskie
- Miejsce uważane za grób apostoła Macieja
- Kąpiel na pobliskiej plaży w Gonio lub Kwariati po zwiedzaniu
Jak zwiedzać
Dojazd
Gonio leży ok. 13 km na południe od Batumi, przy drodze do Sarpi i granicy z Turcją, od 20 do 25 min samochodem. Z centrum Batumi w stronę Gonio i Sarpi często kursują autobusy i marszrutki, które zatrzymują się niedaleko twierdzy.
Kiedy jechać
Przez cały rok; latem wcześnie rano lub późnym popołudniem. Potrzebny czas: 1–2 godz.
- Wewnątrz murów jest mało cienia, więc latem weź kapelusz i wodę.
- Wstęp jest płatny, ale niedrogi; godziny otwarcia sprawdź na miejscu.
- Połącz zwiedzanie z plażą w Kwariati i z Sarpi, kilka kilometrów dalej na południe.
Twierdza Gonio (Apsaros) – pogoda
Najcieplej jest w sierpniu (27° w dzień), najzimniej w styczniu (6° w nocy); w ciągu roku spada 2555 mm deszczu. Najlepsze miesiące: lip–wrz.
Twierdza Gonio (Apsaros): najczęstsze pytania
Ile lat ma twierdza Gonio?
Rzymski fort stał tu już w I wieku n.e., kiedy Pliniusz Starszy wspomina o nim jako o Apsaros. Później używali go i naprawiali Bizantyjczycy i Osmanowie, więc w tym, co widzisz dziś, nakładają się warstwy z wielu epok.
Czy w Gonio jest pochowany apostoł Maciej?
Tak głosi miejscowa tradycja chrześcijańska, a jedno miejsce wewnątrz twierdzy jest czczone jako jego grób. Nigdy nie prowadzono tam wykopalisk, więc tradycji nie da się potwierdzić.
Twierdza Gonio (Apsaros) w programie naszych wycieczek
Więcej w naszych poradnikach
Zdjęcie: georgia.travelTrasa dzień po dniu: pętla z Tbilisi przez Uplisciche, Kazbegi i Kachetię, z czasem jazdy na każdym odcinku, noclegami i jedzeniem po drodze oraz realnymi kosztami na 2026 r.
Zdjęcie: Maor X, CC BY-SA 4.0Otwarta serowa łódka z Adżarii od podstaw: co jest w środku, które opowieści o jej pochodzeniu się bronią, jak ją jeść bez bałaganu, ile kosztuje każdy rozmiar w 2026 r. i gdzie jej spróbować w Batumi i w górach.
Zdjęcie: Jelger Groeneveld, CC BY 2.0Niewielkie lotnisko w Batumi leży ok. 7 km od starego miasta, więc dojazd do centrum jest szybki i tani. Jak działa terminal, ile w 2026 r. kosztują autobus 10 i Bolt oraz jak jechać dalej: do Kutaisi, Tbilisi albo Turcji.
Zdjęcie: georgia.travelSpacery nad morzem, stare miasto, najlepsze kamieniste plaże i wycieczki jednodniowe od rzymskiego Gonio po górskie wsie Górnej Adżarii, a do tego deszcz, pociągi i wybór noclegu.
Zdjęcie: Giorgi Balakhadze, CC BY-SA 4.0Dziewięć miejsc do kąpieli najwyżej 45 minut od Batumi: od zatoczek z przejrzystą jak szkło wodą w Sarpi i Kwariati po długi rodzinny brzeg w Kobuleti. Do tego numery autobusów, czas jazdy taksówką, tłok i temperatura morza.
Zdjęcie: georgia.travelTrzynaście plaż na czarnomorskim wybrzeżu Gruzji, z północy na południe: ciemny piasek w Gurii, przejrzysta woda pod wzgórzami blisko Turcji i słoneczna promenada w Anaklii, a do tego temperatura morza, dojazd i wskazówki dotyczące bezpieczeństwa.
Miejsca w pobliżu
Twierdza Gonio (Apsaros): odległości w linii prostej.








