Strona główna›Atrakcje›Kachetia›Cytadela Gremi
Twierdze i zamkiTwierdzaHistoriaPunkt widokowy

Cytadela Gremi

Cytadela na wzgórzu i cerkiew Archaniołów z 1565 r., ocalałe serce królewskiej stolicy Kachetii, zniszczonej przez wojska perskie w 1615 r.

Cytadela GremiCytadela GremiZdjęcie: Sarah Murray, CC BY-SA 2.0

Gremi to efektowna cytadela z cegły i kamienia na skalistym wzgórzu nad Doliną Alazani, między Telavi a Kwareli. To ocalałe serce królewskiego miasta, które przez cały XVI i na początku XVII wieku było stolicą Kachetii. Na szczycie stoi cerkiew Archaniołów, kopułowa świątynia na planie krzyża, zbudowana w 1565 r. dla króla Kachetii Lewana; freski ukończono do 1577 r. Jej architektura łączy gruzińską sztukę murarską z irańską estetyką, a z cytadeli roztaczają się szerokie widoki na dolinę.

W muzeum w dzwonnicy zobaczysz znaleziska archeologiczne i XVI-wieczną armatę, a na jego ścianach portrety królów Kachetii namalowane w 1985 r. przez Lewana Czogoszwilego. Miasto u stóp wzgórza zajmowało kiedyś ok. 40 hektarów, choć dziś niewiele z niego widać. Zwiedzanie jest krótkie, a podejście niezbyt męczące, więc Gremi to wygodny przystanek na drodze z Telavi do Kwareli. Wstęp do muzeum jest płatny, ale niedrogi.

Historia

Gremi rozwinęło się jako rezydencja królewska i miasto handlowe na Jedwabnym Szlaku. W 1565 r. król Lewan (panował w latach 1520–1574) zbudował cerkiew Archaniołów, a rodzina królewska zamieszkała w cytadeli. W 1615 r. perskie wojska szacha Abbasa I Wielkiego zniszczyły miasto, a do połowy XVII wieku jego miejsce jako stolicy królestwa zajęło Telavi. Od 2007 r. zespół figuruje na gruzińskiej liście informacyjnej światowego dziedzictwa UNESCO.

Co zobaczyć i co robić

  • Cerkiew Archaniołów (1565) z XVI-wiecznymi freskami
  • Muzeum w dzwonnicy z portretami królów i XVI-wieczną armatą
  • Widoki na Dolinę Alazani
  • Mury królewskiej cytadeli

Jak zwiedzać

Dojazd

Gremi leży przy drodze z Telavi do Kwareli, ok. 30 min jazdy od Telavi i 20 min od Kwareli. Z Tbilisi licz ok. 2,5 godz. jazdy.

Kiedy jechać

Światło późnego popołudnia; wiosna i jesień. Potrzebny czas: od 45 min do 1 godz.

Wskazówki od miejscowych
  • Ścieżka na górę jest krótka, ale stroma; włóż wygodne buty.
  • Cerkiew jest czynnym miejscem kultu, więc ubierz się skromnie.
  • Tego samego dnia odwiedź też Nekresi i tunel winiarski w Kwareli.

Cytadela Gremi – pogoda

Dane klimatyczne: Kwareli, 14 km stąd. Najcieplej jest w sierpniu (32° w dzień), najzimniej w styczniu (0° w nocy); w ciągu roku spada 959 mm deszczu. Najlepsze miesiące: wrz–paź.

−5°0°5°10°15°20°25°30°35°075150 mmStyczeń: 41 mmLuty: 51 mmMarzec: 68 mmKwiecień: 96 mmMaj: 130 mmCzerwiec: 127 mmLipiec: 84 mmSierpień: 77 mmWrzesień: 100 mmPaździernik: 77 mmListopad: 66 mmGrudzień: 42 mmSLMKMCLSWPLG

Kwareli – pogoda po miesiącach i prognoza na 7 dni →

Cytadela Gremi: najczęstsze pytania

Kiedy zniszczono Gremi?

W 1615 r., kiedy złupiły je perskie wojska wysłane przez szacha Abbasa I Wielkiego. Cerkiew Archaniołów przetrwała, podobnie jak cytadela, a stolicę przeniesiono później do Telavi.

Czy warto zwiedzić Gremi?

Tak, jeśli jedziesz drogą między Telavi a Kwareli. Zwiedzanie zajmuje niecałą godzinę, a na miejscu czekają XVI-wieczna cerkiew, małe muzeum i ładne widoki na dolinę.

Cytadela Gremi w programie naszych wycieczek

Więcej w naszych poradnikach

Piwnica winna z ceglanymi łukami, regałami z butelkami i pokrywami kwewri osadzonymi w podłodzeZdjęcie: georgia.travel
Kuchnia i wino · 19 min czytania · 17 października 2026Najlepsze winiarnie w Kachetii: rodzinne piwnice i majątki, okolica po okolicy

Nasz wybór winiarni w Kachetii w czterech okolicach, od rodzinnych marani po słynne majątki, z radami, jak rezerwować, cenami degustacji podawanymi w 2026 r., trasami na jeden dzień, wskazówkami na czas winobrania i sposobami na przewiezienie butelek do domu.

Ceglana cerkiew i dzwonnica w Gremi na wzgórzu nad złotymi jesiennymi drzewami, pod błękitnym niebemZdjęcie: georgia.travel
Plan wycieczki · 21 min czytania · 9 października 2026Plan zwiedzania Gruzji na 7 dni: idealna trasa, koszty i porady

Trasa dzień po dniu: pętla z Tbilisi przez Uplisciche, Kazbegi i Kachetię, z czasem jazdy na każdym odcinku, noclegami i jedzeniem po drodze oraz realnymi kosztami na 2026 r.

Górska dolina z pomarańczowymi i żółtymi jesiennymi drzewami pod skalistymi, ośnieżonymi szczytamiZdjęcie: georgia.travel
Praktycznie · 17 min czytania · 14 października 2026Złota jesień w Gruzji: gdzie i kiedy oglądać jesienne kolory

Kolory pojawiają się najpierw przy górnej granicy lasu, pod koniec września, a do Tbilisi docierają w listopadzie. Podpowiadamy, kiedy jesień jest najpiękniejsza w każdym regionie, gdzie się tam wybrać na wędrówkę i które górskie drogi zamykają się jako pierwsze.

Widok z lotu ptaka na wykute w skale miasto Uplisciche i jego cerkiew z czerwonym dachemZdjęcie: georgia.travel
Wycieczki jednodniowe · 15 min czytania · 9 października 2026Najlepsze wycieczki z Tbilisi na jeden dzień

Dwanaście wycieczek ze stolicy, od Mcchety i Kazbegi po Sighnaghi, Uplisciche i Dawit Garedżę: odległości, sposoby dojazdu i podpowiedź, gdzie warto zostać na noc.

Skalny monastyr Wardzia w urwiskach DżawachetiiZdjęcie: Arian Zwegers, CC BY 2.0
Plan wycieczki · 22 min czytania · 18 października 2026Gruzja w 14 dni: plan podróży z Tbilisi do Wardzi, Swanetii i nad Morze Czarne

Jedna dwutygodniowa trasa przez cały kraj, od Tbilisi i winnic Kachetii po Kazbegi, Wardzię, Swanetię i Morze Czarne. Z czasami przejazdów, wariantami (Tuszetia, Racza, zima, Armenia) i budżetem na 2026 r.

Cerkiew Cminda Sameba w Gergeti, w tle KazbekZdjęcie: Braveheart, CC BY-SA 4.0
Plan wycieczki · 18 min czytania · 18 października 2026Plan zwiedzania Gruzji na 3 dni: Tbilisi, Kazbegi i Kachetia w długi weekend

Długi weekend w Gruzji zaplanowany godzina po godzinie: dzień pieszo po Tbilisi, dzień na Gruzińskiej Drodze Wojennej z Gergeti pod Kazbekiem i dzień w winiarniach Kachetii, a do tego cztery inne plany i ich koszty w 2026 r.