Strona główna›Wycieczki›Klasyka i kultura›Pielgrzymka po prawosławnej Gruzji
7 dniKlasyka i kultura

Pielgrzymka po prawosławnej Gruzji

Tydzień śladami gruzińskiego chrześcijaństwa: od przybycia świętej Nino do Mcchety po skalne pustelnie Dawit Garedży i królewski monastyr Gelati. Znajdzie się czas na niedzielną liturgię, a do tego dostaniesz wskazówki, jak się ubrać i jak się zachowywać w czynnych cerkwiach.

Czas trwania7 dni
Początek / koniecTbilisi → Tbilisi
TrudnośćŁatwa
Najlepszy sezonKwiecień–czerwiec i wrzesień–październik
GrupaPrywatna wycieczka objazdowa dla grupy dowolnej wielkości; chętnie przyjmujemy też grupy parafialne
Cenaod 1210 € za osobę
Kod wycieczkiCL-07B
Zapytaj o tę wycieczkę
Widok z lotu ptaka na monastyr Szio-Mgwime w skalistym wąwozie, z budynkami o czerwonych dachachKatedra Sioni w TbilisiZdjęcie: georgia.travel

Gruziński dwór przyjął chrześcijaństwo w latach 30. IV wieku, a niemal każde miejsce na tej trasie to nadal czynny monastyr albo parafia, a nie muzeum. Zaczynasz w Tbilisi, w katedrze Sioni, gdzie przechowywany jest krzyż świętej Nino z winorośli. Potem cały dzień spędzasz w Mcchecie: w Samtawro spoczywają nawróceni przez nią król i królowa, a nad miejscem, gdzie według wierzeń złożono szatę Chrystusa, wznosi się wielka katedra Sweti Cchoweli. Dalej trasa prowadzi do pustynnej Ławry świętego Dawida w Garedży i do Bodbe, gdzie pochowana jest sama Nino, a następnie przez cały kraj do Kutaisi – do królewskiej fundacji Gelati i sanktuarium męczenników w monastyrze Mocameta.

Wycieczka jest przeznaczona dla prawosławnych pielgrzymów, chrześcijan innych wyznań i wszystkich ciekawych wiary, która ukształtowała gruzińską tożsamość. Przewodnik zna żywoty świętych i zasady obowiązujące w cerkwiach. Może zorganizować dla ciebie udział w liturgii, spotkanie z kapłanem albo – jeśli w czasie twojego pobytu przypada święto – udział w jego obchodach. Program nie jest wymagający fizycznie, choć w Dawit Garedży czeka spacer po rozgrzanym zboczu, a do źródła w Bodbe prowadzą długie schody. W każdym miejscu obowiązuje skromny strój – szczegóły podamy ci, zanim zaczniesz się pakować.

Najważniejsze atrakcje

  • Krzyż świętej Nino z gałązek winorośli, przechowywany w katedrze Sioni w Tbilisi
  • Sweti Cchoweli, Dżwari i Samtawro w Mcchecie, dawnej stolicy
  • VI-wieczny skalny monastyr świętego Szio w Szio-Mgwime
  • Ławra świętego Dawida w Dawit Garedży i spacer zboczem do monastyru Udabno
  • Grób świętej Nino i święte źródło w żeńskim monastyrze Bodbe
  • Gelati, miejsce pochówku króla Dawida IV Budowniczego, i męczennicy z monastyru Mocameta

Szczegóły wycieczki

Przejazdy łącznie985 km
Najdłuższy przejazdDzień 5: 350 km
NoclegiTbilisi 2 · Sighnaghi 1 · Telavi 1 · Kutaisi 2
Tempo4 noclegi w drodze · pakujesz się 3 razy
Piesze odcinkiŁatwa: 1–3 godz. chodzenia dziennie między cerkwiami, w tym jeden spacer po rozgrzanym zboczu w Dawit Garedży
Ograniczona mobilnośćNadaje się częściowo
Początek / koniecTbilisi → Tbilisi
Kiedy można jechać
SLMKMCLSWPLG
Najlepszy czasMożliwePoza sezonem

Sioni, Sameba, Sweti Cchoweli, Samtawro, główna cerkiew w Bodbe i Gelati leżą blisko parkingów, na płaskim lub łagodnie nachylonym terenie. Podejście zboczem do Udabno, długie schody do źródła w Bodbe i stroma ścieżka do monastyru Mocameta są trudne – możemy je zastąpić spokojniejszym pobytem w głównych cerkwiach.

Miejsca na trasie wycieczki

22 miejsca · dotknij miejsca, aby przeczytać jego opis

Abchazja (terytorium okupowane, poza programem naszych wycieczek)AdżariaGuriaMegrelia-Górna SwanetiaImeretiaKachetiaMccheta-MtianetiaRacza-Leczchumi i Dolna SwanetiaTbilisiDolna KartliaSamcche-DżawachetiaWewnętrzna Kartlia1234567
Miejsca na trasieNumery pokazują, gdzie kończy się każdy dzień
  1. 1
  2. 2
  3. 3
    Pustynna Ławra w Dawit Garedży
  4. 4
    Liturgia w Bodbe, potem Alawerdi i Ikalto
  5. 5
    Przez Gruzję z postojem w Ateni Sioni
  6. 6
    Gelati, Mocameta i katedra Bagrata
  7. 7
    Słup Kacchi, Ubisa i droga powrotna

Dzień po dniu

01Tbilisi: Sioni, Anczischati i wieczorne nabożeństwo w soborze SamebaNocleg: Tbilisi

Po powitaniu na lotnisku i zakwaterowaniu w hotelu przewodnik na początek krótko opowiada, czego spodziewać się we wnętrzu gruzińskiej cerkwi. Pierwszy przystanek to katedra Sioni na Starym Mieście, dawna siedziba patriarchów. Przechowywany jest w niej krzyż, który według tradycji święta Nino zrobiła z gałązek winorośli i związała własnymi włosami. Kilka ulic dalej stoi Anczischati – bazylika z VI wieku, najstarsza cerkiew w mieście. Późnym popołudniem podjeżdżasz pod sobór Trójcy Świętej, zwany Sameba. Ta konsekrowana w 2004 r. świątynia jest tak ogromna, że przytłacza leżące niżej Stare Miasto. Jeśli trwają akurat nieszpory, stań z tyłu i posłuchaj chóru. Kolacja na Starym Mieście.

Aktywność Spacer 2 godz. po Starym MieściePosiłki Kolacja
02Mccheta, kolebka wiary, i jaskinie świętego SzioNocleg: Tbilisi

Dzień zaczynasz na wzgórzu Dżwari, gdzie według tradycji Nino postawiła drewniany krzyż i gdzie nad zbiegiem dwóch rzek stoi dziś niewielka cerkiew z VI wieku. W dole, w Mcchecie, żeński monastyr Samtawro stoi w miejscu, w którym Nino mieszkała w skromnym schronieniu przy krzaku jeżyn. W jego głównej cerkwi pochowani są król Mirian III i królowa Nana, a pielgrzymi ustawiają się w kolejce do grobu świętego Gabriela Urgebadzego, mnicha, który zmarł w 1995 r. i został kanonizowany w 2012 r. Sweti Cchoweli, XI-wieczna katedra katolikosa, stoi nad miejscem, gdzie według tradycji spoczywa szata Chrystusa. Po obiedzie krótki przejazd cichą doliną prowadzi do Szio-Mgwime – monastyru założonego w VI wieku przez świętego Szio, jednego z syryjskich mnichów, którzy w tym stuleciu osiedlili się w Gruzji. Możesz zajrzeć do jaskini, w której się modlił.

Przejazd 1,5 godz. · 70 kmAktywność Spacer 2–3 godz. między cerkwiamiPosiłki Śniadanie, obiad
03Pustynna Ławra w Dawit GaredżyNocleg: Sighnaghi

Wyruszasz wcześnie, by zdążyć przed upałem, i jedziesz na południowy wschód, na półpustynię przy granicy z Azerbejdżanem. Święty Dawid, towarzysz Szio i jeden z Trzynastu Ojców Syryjskich, przybył tu w VI wieku i założył ławrę, która do dziś nosi jego imię. Obecnie znów mieszkają w niej mnisi, a ty możesz odwiedzić wykute w skale cele, cerkiew i grób świętego. Do Ławry mogą wejść zarówno mężczyźni, jak i kobiety, ale niektóre jej wewnętrzne części są zamknięte dla zwiedzających – przewodnik pokaże ci, które. Pielgrzymi w dobrej formie wspinają się ścieżką po zboczu do monastyru Udabno z jaskiniowymi cerkwiami i freskami z okresu od X do XIII wieku. Grzbiet biegnie wzdłuż spornego odcinka granicy, więc stosuj się do wskazówek strażnika granicznego. Potem jedziesz na północ, na nocleg do Sighnaghi.

Przejazd 3,5 godz. · 170 kmAktywność Spacer zboczem 2–3 godz. po suchym, nierównym tereniePosiłki Śniadanie, obiad
04Liturgia w Bodbe, potem Alawerdi i IkaltoNocleg: Telavi

Żeński monastyr Bodbe leży tuż za Sighnaghi, a święta Nino spoczywa w małej cerkwi za jego bramą, w miejscu, gdzie według przekazów król Mirian zbudował nad jej grobem pierwszą kaplicę. Przewodnik zorganizuje twój udział w porannej liturgii razem z mniszkami – na stojąco, tak jak wierni. Poniżej monastyru długie schody prowadzą przez las do źródła, które tradycja łączy z modlitwami Nino. Pielgrzymi mogą zanurzyć się w małym basenie przy źródle, zwykle w prostej koszuli, zgodnie z zasadami obowiązującymi danego dnia. Po południu przejeżdżasz przez Dolinę Alazani do Alawerdi – XI-wiecznej katedry wzniesionej nad grobem świętego Józefa – i do monastyru Ikalto, założonego przez świętego Zenona, w którym później działała średniowieczna akademia. Nocleg w Telavi.

Przejazd 2 godz. · 90 kmAktywność Liturgia 2 godz., spacer po schodach 1 godz.Posiłki Śniadanie, obiad
05Przez Gruzję z postojem w Ateni SioniNocleg: Kutaisi

Długi dzień w drodze: z Kachetii do Imeretii. To, czy pojedziesz przez przełęcz Gombori, czy dłuższą drogą przez Sagaredżo, zależy od stanu drogi – sprawdzamy go wieczorem poprzedniego dnia. Na zachód od stolicy skręcasz w boczną dolinę na południe od Gori, do Ateni Sioni – VII-wiecznej kopułowej cerkwi na urwisku nad rzeką Taną. Jej XI-wieczne freski, jedne z najpiękniejszych w kraju, przedstawiają sceny z życia Matki Bożej. Po późnym obiedzie we wsi wracasz na główną trasę i przez przełęcz Rikoti wjeżdżasz między zielone wzgórza zachodniej Gruzji. Do Kutaisi, w średniowieczu drugiej stolicy Gruzji, docierasz na tyle wcześnie, by zdążyć na wieczorny spacer nad Rioni.

Przejazd 6 godz. · 350 kmAktywność Dzień w drodze, spacer 1 godz. w AteniPosiłki Śniadanie, obiad
06Gelati, Mocameta i katedra BagrataNocleg: Kutaisi

W 1106 r. król Dawid IV, zwany Budowniczym, założył Gelati jako monastyr i akademię, a sam poprosił, by pochowano go pod południową bramą monastyru, tak aby każdy wchodzący przechodził po jego grobie. We wnętrzu głównej cerkwi mozaika w absydzie, przedstawiająca Matkę Bożą z Dzieciątkiem i archaniołami, pochodzi z XII wieku, a na ścianach widnieją portrety królów. Dziesięć minut dalej, nad zakolem rzeki, leży monastyr Mocameta, w którym czci się jako męczenników dwóch braci, książąt Dawida i Konstantego, zabitych przez wojsko arabskie w VIII wieku. Ich relikwie spoczywają w relikwiarzu przy ołtarzu, a pielgrzymi, modląc się, trzy razy przeczołgują się pod nim. Po południu odwiedzasz katedrę Bagrata, zbudowaną w 1003 r. dla pierwszego króla zjednoczonej Gruzji, a wieczór masz wolny.

Przejazd 1 godz. · 35 kmAktywność Spacer 2–3 godz.Posiłki Śniadanie, obiad
07Słup Kacchi, Ubisa i droga powrotna

W drodze powrotnej do Tbilisi zatrzymujesz się przy Słupie Kacchi – wapiennej kolumnie wysokiej na ok. 40 m, zwieńczonej maleńką pustelniczą cerkiewką. Wchodzić na nią mogą tylko mnisi, ale od podnóża zobaczysz żelazną drabinę i niewielką kaplicę u stóp skały. Dalej przy głównej trasie, w zalesionej dolinie, obok wysokiej wieży obronnej stoi monastyr Ubisa pod wezwaniem świętego Jerzego. Jego XIV-wieczne freski podpisał malarz Damiane, jeden z nielicznych średniowiecznych gruzińskich artystów znanych z imienia. Potem pożegnalny obiad w drodze, a do Tbilisi docierasz późnym popołudniem. Jeśli masz dodatkowy dzień, proponujemy dopasować go do kalendarza świąt albo wrócić do Mcchety na godzinę spokojnej modlitwy.

Przejazd 5 godz. · 270 kmAktywność Spacer 1–2 godz. przy monastyrachPosiłki Śniadanie, obiad

Ceny

Cena za osobę za prywatną wycieczkę, zależnie od wielkości grupy. Przykładowe ceny

Wielkość grupyZa osobęCała grupa
Jedna osoba2000 €2000 €
2 os.1210 €2420 €
3–4 os.970 €od 2910 €
5–8 os.800 €od 4000 €
9–15 os.670 €od 6030 €

Pokoje i dzieci

  • Dopłata do pokoju jednoosobowego: 190 €
  • Dzieci do 6 lat bezpłatnie (we wspólnym łóżku); dzieci 6–11 lat płacą 70% ceny dla dorosłego.
  • Ceny zależą od standardu hoteli i sezonu; wiążąca jest cena w ofercie, którą od nas dostaniesz.

Popularne dodatki

  • Transfer z lotniska w Tbilisi (samochód, 1–3 osoby)25 €
  • Dodatkowa noc w Tbilisi ze śniadaniem90 €
  • Supra (uroczysta kolacja) z muzyką ludową60 €

Co jest w cenie

W cenie
  • Transfery z lotniska i na lotnisko w Tbilisi
  • Prywatny przewodnik znający historię Gruzińskiego Kościoła Prawosławnego
  • Klimatyzowany samochód z kierowcą na każdy dzień
  • Sześć noclegów ze śniadaniem w hotelach
  • Obiady i kolacja powitalna zgodnie z planem
  • Zorganizowany udział w liturgii, a na życzenie spotkanie z kapłanem
  • Spódnice do przewiązania i chusty na głowę, które pożyczamy całej grupie
  • Obowiązkowe w Gruzji ubezpieczenie kosztów leczenia i następstw nieszczęśliwych wypadków dla każdego uczestnika
Nie ma w cenie
  • Bilety lotnicze do Tbilisi
  • Dobrowolne ubezpieczenie kosztów rezygnacji i utraty bagażu
  • Świece, ikony i datki w cerkwiach
  • Kolacje w dniach 2–7
  • Napiwki dla przewodnika i kierowcy
Gdzie nocujeszKomfortowe hotele średniej klasy w Tbilisi (dwie noce), Sighnaghi, Telavi i Kutaisi (dwie noce). Na życzenie możemy zorganizować nocleg w domu pielgrzyma przy monastyrze, jeśli wspólnota przyjmuje gości. Napisz w wiadomości, czy wolisz butikowe hotele, pensjonaty czy hotele 5-gwiazdkowe.

Dobrze wiedzieć

Dla kogo

  • Prawosławni pielgrzymi, którzy chcą pomodlić się przy grobach świętej Nino, świętego Gabriela i Ojców Syryjskich
  • Grupy parafialne i chrześcijanie innych wyznań, których ciekawi jeden z najstarszych chrześcijańskich narodów
  • Podróżni, którzy chcą uczestniczyć w gruzińskiej liturgii z przewodnikiem objaśniającym, co się dzieje
  • Osoby zainteresowane freskami, historią monastycyzmu i tym, jak wiara kształtuje dzisiejsze życie w Gruzji

Jeśli w cerkwiach interesuje cię głównie architektura i wolisz łączyć ich zwiedzanie z górami i winem, szerszy obraz kraju da ci wycieczka „Klasyczna Gruzja”.

Co zabrać

  • Spódnice do kostek lub za kolano i chusta na głowę dla kobiet – w większości monastyrów tego się oczekuje
  • Długie spodnie i koszule z rękawami dla mężczyzn; w szortach nie wolno wchodzić do cerkwi
  • Prosta długa koszula lub bawełniana szata, jeśli chcesz zanurzyć się w źródle w Bodbe
  • Kapelusz od słońca, butelka na wodę i wygodne buty na suche zbocze w Dawit Garedży
  • Drobne w lari na świece i datki w cerkwiach
  • Lekka dodatkowa warstwa na chłodne wnętrza cerkwi i wczesnoporanną liturgię
Ważne
  • Liturgia trwa dwie godziny lub dłużej, a wierni stoją; miejsc siedzących jest niewiele.
  • Grzbiet Udabno nad Dawit Garedżą biegnie wzdłuż spornego odcinka granicy; stosuj się do poleceń strażnika granicznego i nie przekraczaj granicy.
  • Dzień 5 to długi przejazd, ok. sześciu godzin w drodze; przełęcz Gombori może być zamknięta, więc przed wyjazdem sprawdź stan drogi.
  • Niektóre części monastyrów są zamknięte dla kobiet albo dla wszystkich zwiedzających; przewodnik pokaże ci, dokąd można wejść.

Pytania o tę wycieczkę

Jak się ubrać do cerkwi?

Kobiety zakrywają włosy chustą i zakładają spódnicę za kolano, a barki i ramiona mają zakryte. W niektórych cerkwiach w miastach kobiety w spodniach są tolerowane, ale w większości monastyrów już nie, więc spódnica to pewniejszy wybór. Mężczyźni noszą długie spodnie, w środku zdejmują nakrycie głowy i nie wchodzą w koszulkach bez rękawów. W wielu monastyrach przy bramie można pożyczyć okrycia, a my wozimy zapasowe.

Jak się zachowywać podczas liturgii?

Nabożeństwa w gruzińskich cerkwiach są długie, a wierni stoją, więc przyjdź wcześniej i stań z boku albo z tyłu. Nie przechodź przed ikonostasem ani między kapłanem a ołtarzem, wycisz telefon i nie rób zdjęć w czasie nabożeństwa. Komunię przyjmują prawosławni, którzy się do niej przygotowali. Każdy odwiedzający może natomiast zapalić świecę i oddać cześć ikonom.

Czy można robić zdjęcia?

Na zewnątrz prawie zawsze. W środku zasady są różne: w niektórych cerkwiach wisi tabliczka z zakazem fotografowania, w innych duchowni wolą, żeby najpierw zapytać. Nigdy nie fotografuj mnichów, mniszek ani modlących się osób bez ich zgody i nigdy nie używaj lampy błyskowej przy freskach.

Czy wycieczka jest odpowiednia dla osób, które nie są prawosławne?

Tak. Wyznawcy wszystkich religii i osoby niewierzące są mile widziani w gruzińskich cerkwiach, o ile ubierają się skromnie i zachowują z szacunkiem. Przewodnik objaśnia znaczenie tego, co widzisz, a ty decydujesz, w jakim stopniu chcesz uczestniczyć w programie religijnym.

Czy możemy zaplanować podróż tak, by trafić na święto?

Tak, i to wspaniałe przeżycie. W połowie października na święto Sweticchowloba do Mcchety ściągają tłumy pielgrzymów, a w styczniu i czerwcu dni świętej Nino przyciągają wiernych do Bodbe i Samtawro. Gruziński Kościół Prawosławny posługuje się kalendarzem juliańskim, więc Wielkanoc i Boże Narodzenie przypadają w innych terminach niż w chrześcijaństwie zachodnim. Podaj nam termin, a sprawdzimy kalendarz.

Czy są miejsca, do których kobiety nie mogą wejść?

Tak, kilka. Niektóre części monastyrów są zamknięte dla kobiet, a przy Słupie Kacchi i w niektórych częściach Dawit Garedży wszyscy zwiedzający, bez względu na płeć, pozostają w miejscach ogólnodostępnych. Wszędzie indziej na trasie kobiety są mile widziane, o ile przestrzegają zasad dotyczących stroju.

Pielgrzymka po prawosławnej Gruzji7 dni · od 1210 € za osobę