Gruzja i Armenia
Dwa starożytne chrześcijańskie narody w dziewięć dni: w Gruzji Tbilisi, Kazbegi i Kachetia, a w Armenii jezioro Sewan, Geghard, Erywań i widoki na Ararat.
Stare Tbilisi (Kala)Zdjęcie: georgia.travelGruzję i Armenię łączą wspólna granica, wiele stuleci chrześcijaństwa i silna tradycja gościnności, a jednak każdy z tych krajów ma własny język, alfabet, świątynie i kuchnię. Ta prywatna wycieczka objazdowa poświęca Gruzji pierwsze pięć dni: dwa w Tbilisi, noc w Kazbegi u stóp Kazbeku i cały dzień wśród winnic Kachetii. Potem wjeżdżasz do Armenii. Odwiedzasz tam Hachpat i Geghard – dwa klasztory z listy UNESCO – a także jezioro Sewan, grecko-rzymską świątynię w Garni, Erywań i Eczmiadzyn, a na koniec oglądasz Ararat z Chor Wirap i czerwone skalne ściany wokół klasztoru Norawank.
Wycieczka zaczyna się w Tbilisi, a kończy w Erywaniu. Granicę lądową przekraczasz na przejściu Sadachlo–Bagrataszen, zwykle w niecałą godzinę. W Gruzji opiekują się tobą gruziński przewodnik i kierowca, a w Armenii pałeczkę przejmuje ormiańska ekipa, więc zawsze podróżujesz z ludźmi, którzy dobrze znają dany kraj. W dni przejazdów spędzasz w drodze od dwóch do pięciu godzin. Większość posiadaczy paszportów europejskich i północnoamerykańskich może odwiedzić oba kraje bez wizy, ale koniecznie sprawdź wymagania dla swojego paszportu.
Najważniejsze atrakcje
- Stare Tbilisi, twierdza Narikala i łaźnie siarkowe
- Cerkiew Cminda Sameba w Gergeti u stóp Kazbeku i nocleg w Stepancmindzie
- Obiad i wino z kwewri przy stole rodziny z Kachetii
- Klasztor Hachpat nad kanionem rzeki Debed w Armenii
- Świątynia w Garni i Geghard, klasztor wykuty w skale
- Kaskada w Erywaniu, katedra w Eczmiadzynie i ruiny Zwartnoc
- Widok na Ararat z Chor Wirap i czerwone urwiska wokół klasztoru Norawank
Szczegóły wycieczki
Do większości zabytków w Tbilisi i Erywaniu, w Sighnaghi i Eczmiadzynie można dojechać samochodem, a potem dojść krótkim spacerem. W klasztorach Hachpat, Geghard i Sewanawank oraz w Garni są schody lub nierówna kamienna nawierzchnia, a do lochu w Chor Wirap schodzi się po stromej drabinie – tę część możesz pominąć.
Miejsca na trasie wycieczki
22 miejsca · dotknij miejsca, aby przeczytać jego opis
- 1Witaj w Tbilisi
- 2Cerkwie, twierdza i muzealne złoto Tbilisi
- 3
- 4Wędrówka doliną Truso i powrót do Tbilisi
- 5Kraina wina: Bodbe, Sighnaghi i rodzinna winiarnia z kwewri
Dzień po dniu
01Witaj w TbilisiNocleg: Tbilisi
Na lotnisku w Tbilisi czeka na ciebie nasz kierowca, który zawozi cię do hotelu na Starym Mieście. Wczesnym wieczorem przewodnik prowadzi cię uliczkami dzielnicy Kala, gdzie prosto z ziemi wyrastają ceglane kopuły łaźni Abanotubani, a potem przez Most Pokoju do Parku Rike – akurat wtedy, gdy w mieście zapalają się światła. Przy kolacji poznajesz pierwsze z wielu gruzińskich potraw: od chaczapuri i pchali po chinkali i badridżani, czyli bakłażana zwiniętego wokół pasty orzechowej, a wszystko popijasz kieliszkiem saperawi.
02Cerkwie, twierdza i muzealne złoto TbilisiNocleg: Tbilisi
Zaczynasz od cerkwi Metechi, a potem kolejką linową wjeżdżasz do twierdzy Narikala, skąd widać rozpościerającą się w dole dolinę Kury. W dół schodzisz obok wodospadu Legwtachewi i przez stare dzielnice do katedry Sioni, w której przechowywany jest krzyż świętej Nino z gałązek winorośli, a potem do bazyliki Anczischati z VI wieku. Po obiedzie odwiedzasz Gruzińskie Muzeum Narodowe, w którego skarbcu znajduje się złoto starożytnej Kolchidy, a na koniec spacerujesz Aleją Rustawelego. Po drodze przewodnik pokazuje ci, czym zaokrąglone litery gruzińskiego alfabetu różnią się od pisma ormiańskiego, które zobaczysz w dalszej części podróży.
03Mccheta i Gruzińska Droga Wojenna do KazbegiNocleg: Stepancminda
W Mcchecie zobaczysz monastyr Dżwari na wzgórzu nad zbiegiem Aragwi i Kury, a potem katedrę Sweti Cchoweli w centrum miasta. Dalej jedziesz na północ Gruzińską Drogą Wojenną, obok twierdzy Ananuri i zbiornika Żinwali, a za Gudauri wspinasz się do Pomnika Przyjaźni i pokonujesz Przełęcz Krzyżową (2379 m n.p.m.). Ze Stepancmindy samochód 4x4 wwiezie cię do cerkwi Cminda Sameba w Gergeti, położonej na wysokości 2170 m n.p.m., za którą wznosi się potężny stożek Kazbeku (5054 m n.p.m.). Kolacja i nocleg w Stepancmindzie.
04Wędrówka doliną Truso i powrót do TbilisiNocleg: Tbilisi
Po krótkiej jeździe na południe docierasz do Kobi, gdzie przesiadasz się do samochodu 4x4, którym jedziesz w dolinę Truso. Młody Terek wije się tu obok bulgoczących źródeł, tarasów pomarańczowego trawertynu i wież dawno opuszczonych wsi. Przez dwie do trzech godzin wędrujesz dnem doliny, a na piknik zatrzymujesz się nad rzeką. Potem wracasz szosą w dół, a jeśli masz jeszcze miejsce, w Pasanauri możesz zatrzymać się na chinkali. Do Tbilisi docierasz późnym popołudniem, a wieczór masz wolny: wybierz się do łaźni siarkowej albo do jednego z barów z winem naturalnym.
05Kraina wina: Bodbe, Sighnaghi i rodzinna winiarnia z kwewriNocleg: Tbilisi
Dziś jedziesz na wschód, do Kachetii – serca gruzińskiego winiarstwa. W żeńskim monastyrze Bodbe odwiedzasz grób świętej Nino, a potem spacerujesz po murach Sighnaghi, które król Herakliusz II kazał wznieść w latach 60. XVIII wieku; przed tobą rozciągają się Dolina Alazani i Wielki Kaukaz. Rodzina winiarzy podejmuje cię obiadem, zabiera do piwnicy, gdzie w podłodze zakopane są jej kwewri, i nalewa rkaciteli, kisi i saperawi. Później odwiedzasz Cinandali, dawną wiejską posiadłość poety Aleksandra Czawczawadzego, a potem wracasz do Tbilisi, gdzie pożegnalna kolacja zamyka twój pobyt w Gruzji.
06Przez granicę do Hachpatu i DilidżanuNocleg: Dilidżan
Po mniej więcej godzinie jazdy na południe docierasz do przejścia granicznego Sadachlo–Bagrataszen, gdzie gruzińska ekipa przekazuje cię ormiańskiemu przewodnikowi i kierowcy. Droga biegnie kanionem rzeki Debed do prowincji Lorri i w górę, do klasztoru Hachpat – założonego w X wieku obiektu z listy UNESCO, którego świątynie, biblioteka, dzwonnica i chaczkary (rzeźbione kamienie z krzyżem) stoją na płaskowyżu nad wąwozem. Dalej przez Wanadzor jedziesz do Dilidżanu, górskiego miasteczka otoczonego lasami, i spacerujesz odnowioną starą ulicą, przy której swoje pracownie mają rzemieślnicy. Jeśli starczy czasu, odwiedź klasztor Hagharcin w pobliskim lesie.
07Sewan, Garni i Geghard w drodze do ErywaniaNocleg: Erywań
Przez przełęcz jedziesz nad jezioro Sewan, położone na wysokości ok. 1900 m n.p.m. – jedno z największych wysokogórskich jezior na świecie – i wspinasz się do klasztoru Sewanawank, założonego w 874 r. na półwyspie wcinającym się w jezioro. W Garni na krawędzi wąwozu stoi grecko-rzymska świątynia z I wieku, a poniżej zobaczysz bazaltowe kolumny zwane Symfonią Kamieni. Pobliski klasztor Geghard jest częściowo wykuty w zboczu góry, a jego XIII-wieczne kaplice wycięto w litej skale. Wieczorem docierasz do Erywania i meldujesz się w hotelu.
08Eczmiadzyn, Zwartnoc i zabytki ErywaniaNocleg: Erywań
Przedpołudnie spędzasz w katedrze w Eczmiadzynie, 20 km na zachód od Erywania. Ta wpisana na listę UNESCO świątynia, której historia sięga początku IV wieku, jest katedrą macierzystą Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego. Nieopodal stoją ruiny Zwartnoc, katedry z VII wieku. Po powrocie do stolicy odwiedzasz Matenadaran, w którym przechowywany jest jeden z najcenniejszych zbiorów dawnych rękopisów na świecie, a potem schodzisz po Kaskadzie – gigantycznych schodach ozdobionych współczesnymi rzeźbami – i idziesz dalej na plac Republiki. Na kolację spróbuj ormiańskich przysmaków, takich jak chorowac i dolma.
09Widok na Ararat, wino z Areni, Norawank i wylot
Przez równinę Araratu jedziesz na południe do klasztoru Chor Wirap, który stoi nad głębokim lochem, gdzie więziono świętego Grzegorza Oświeciciela, zanim nawrócił króla Armenii. Stąd Ararat widać z najbliższej odległości; góra wznosi się po drugiej stronie granicy z Turcją. Następny przystanek to Areni, wieś winiarska słynąca ze szczepu areni noir i z jaskini Areni-1, w której archeolodzy odkryli winiarnię sprzed ok. 6100 lat; tu zatrzymujesz się na degustację. Na koniec odwiedzasz Norawank, XIII-wieczny klasztor wśród czerwonych skał, a potem wracasz do Erywania na samolot.
Ceny
Cena za osobę za prywatną wycieczkę, zależnie od wielkości grupy. Przykładowe ceny
| Wielkość grupy | Za osobę | Cała grupa |
|---|---|---|
| Jedna osoba | 2410 € | 2410 € |
| 2 os. | 1460 € | 2920 € |
| 3–4 os. | 1170 € | od 3510 € |
| 5–8 os. | 960 € | od 4800 € |
| 9–15 os. | 800 € | od 7200 € |
Pokoje i dzieci
- Dopłata do pokoju jednoosobowego: 260 €
- Dzieci do 6 lat bezpłatnie (we wspólnym łóżku); dzieci 6–11 lat płacą 70% ceny dla dorosłego.
- Ceny zależą od standardu hoteli i sezonu; wiążąca jest cena w ofercie, którą od nas dostaniesz.
Popularne dodatki
- Transfer z lotniska w Tbilisi (samochód, 1–3 osoby)25 €
- Dodatkowa noc w Tbilisi ze śniadaniem80 €
- Supra (uroczysta kolacja) z muzyką ludową45 €
Co jest w cenie
- Transfer z lotniska w Tbilisi po przylocie i na lotnisko w Erywaniu przed wylotem
- Prywatni przewodnicy w Gruzji i w Armenii, obaj mówiący w twoim języku
- Prywatne klimatyzowane samochody z kierowcami oraz samochód 4x4 w Kazbegi
- Osiem noclegów w hotelach ze śniadaniami
- Posiłki wymienione w planie wycieczki
- Degustacje wina w Kachetii i w Areni
- Bilety wstępu do wszystkich miejsc z programu
- Pomoc w formalnościach na granicy gruzińsko-armeńskiej
- Woda w samochodach
- Obowiązkowe w Gruzji ubezpieczenie kosztów leczenia i następstw nieszczęśliwych wypadków dla każdego uczestnika
- Przeloty międzynarodowe do Tbilisi i z Erywania
- Ubezpieczenie turystyczne na pobyt w Armenii (polisa w cenie obejmuje tylko Gruzję)
- Opłaty wizowe, jeśli dotyczą twojego paszportu
- Posiłki i napoje, których nie ma w planie wycieczki
- Napiwki dla przewodników i kierowców po obu stronach granicy
Dobrze wiedzieć
Dla kogo
- Podróżni, którzy chcą podczas jednego wyjazdu poznać dwa stare chrześcijańskie kraje i porównać ich świątynie, alfabety i kuchnie
- Osoby, które po raz pierwszy jadą na Kaukaz i wolą spokojne tempo z przejazdami trwającymi od dwóch do pięciu godzin
- Miłośnicy wina, którzy chcą spróbować zarówno gruzińskiego wina z kwewri, jak i ormiańskiego wina z Areni
- Osoby, które lubią przylatywać do jednego miasta, a wracać do domu z innego
Jeśli masz tylko tydzień i chcesz spędzić więcej czasu w gruzińskich górach, wybierz wycieczkę „Klasyczna Gruzja”, a Armenię zostaw na kolejną podróż.
Co zabrać
- Paszport ważny co najmniej sześć miesięcy, z dwiema pustymi stronami na pieczątki graniczne
- Chusta na głowę i zakrywający strój do gruzińskich monastyrów i ormiańskich klasztorów
- Ciepła warstwa ubrania do Kazbegi i nad jezioro Sewan – oba miejsca leżą wysoko i nawet latem jest tam chłodno
- Wygodne buty na wędrówkę doliną Truso oraz na brukowane uliczki Tbilisi i Dilidżanu
- Trochę armeńskich dramów albo karta płatnicza na Armenię, bo lari się tam nie używa
- Ochrona przed słońcem w Chor Wirap i na równinie Araratu, gdzie latem jest gorąco
- Na przejściu Sadachlo–Bagrataszen bagaż przenosisz przez kontrolę paszportową pieszo.
- W lipcu i sierpniu w Erywaniu i na równinie Araratu temperatura może przekroczyć 35°C. W takie dni planujemy wczesne wyjazdy.
- Od 1 stycznia 2026 r. każdy turysta z zagranicy przyjeżdżający do Gruzji musi mieć ubezpieczenie turystyczne z kosztami leczenia; wybierz polisę, która obejmuje też dni spędzone w Armenii.
- Zimą nie organizujemy tej trasy, bo śnieg może zablokować szosę do Stepancmindy; zapytaj nas o wariant zimowy.
Pytania o tę wycieczkę
Ile trwa przekroczenie granicy gruzińsko-armeńskiej?
Na przejściu Sadachlo–Bagrataszen licz od 30 do 60 minut na odprawę po obu stronach. Przez kontrolę paszportową przechodzisz pieszo ze swoim bagażem, a samochody są kontrolowane osobno; po drugiej stronie czeka już na ciebie ormiańska ekipa.
Czy potrzebuję wizy do Gruzji i Armenii?
Na wyjazd tej długości obywatele UE, Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i wielu innych krajów mogą wjechać do obu państw bez wizy. Przepisy różnią się w zależności od obywatelstwa i mogą się zmieniać, dlatego przed wyjazdem sprawdź oficjalne strony konsularne.
Czy w ramach tej wycieczki możemy zobaczyć klasztor Tatew?
Tatew leży ok. czterech i pół godziny jazdy od Erywania i wymaga noclegu w Goris, więc nie mieści się w dziewięciu dniach. Możemy przedłużyć wycieczkę o jeden dzień, żeby zmieścić Tatew i kolejkę linową Skrzydła Tatewu, albo możesz rozważyć naszą wycieczkę po trzech krajach: „Azerbejdżan, Gruzja i Armenia”.
Czy wycieczka może przebiegać w odwrotnym kierunku, z Erywania do Tbilisi?
Tak. Trasa sprawdza się równie dobrze w drugą stronę, więc wybierz kierunek, który daje ci lepsze połączenia lotnicze.


