Czichirtma: przepis
ჩიხირთმა
Domowy przepis na czichirtmę: z całego kurczaka gotuje się bulion, na jego tłuszczu z łyżką mąki dusi się cebulę do miękkości, potem powoli wprowadza się ogrzane żółtka, a na koniec dodaje odrobinę octu winnego i dużo świeżej kolendry. Zupa wychodzi jasnożółta, aksamitna i lekko kwaskowa, a w wariantach znajdziesz szybszą wersję i zupę z jagnięciną.
Przepis zespołu Maspindzeli z Tbilisi · Zaktualizowano: 28 października 2026 · Kachetia i Kartlia we wschodniej Gruzji
Pełny przepis z harmonogramem, minutnikami i miarami USA: maspindzeli.ge/pl/przepisy/czichirtma-przepis/
Z tego przepisu na czichirtmę ugotujesz zagęszczaną jajkami zupę z kurczaka ze wschodniej Gruzji. Cały kurczak gotuje się na klarowny bulion, drobno posiekana cebula mięknie i słodnieje na jego własnym tłuszczu, a odrobina mąki nadaje bazie gęstości. Na sam koniec do garnka trafiają roztrzepane żółtka i ocet winny, a zupa robi się aksamitna, jasnożółta i lekko kwaskowa. Całość wykańcza posiekana kolendra. Spotkasz też formę czichirtmi, a w kartach dań po angielsku zupa często figuruje po prostu jako Georgian chicken soup, czyli gruzińska zupa z kurczaka.
Wszystko zależy od jednego momentu: jajka muszą trafić do gorącego bulionu tak, żeby nie ścięły się w nitki. W opisie przygotowania pokazujemy, jak je zahartować, czyli ogrzać żółtka kilkoma chochlami zupy, zanim trafią do garnka, a we wskazówkach – co zrobić, jeśli zupa zacznie się warzyć. O resztę gruzińscy kucharze chętnie się spierają: ocet czy cytryna, z mąką czy bez, sama kolendra czy razem z koprem i miętą, szczypta cynamonu czy odrobina aksamitki dla koloru. Warianty omawiają wszystkie te możliwości, a do tego szybszą zupę z udek kurczaka i wersję z jagnięciną.
Narodowa Administracja Turystyki Gruzji nazywa czichirtmę królem gruzińskich zup i wskazuje jako jej ojczyznę Kachetię i Kartlię, gdzie w śnieżne zimy je się ją przy ogniu. Dziś gotuje się ją i zamawia w całym kraju, a wielu Gruzinów chce zjeść miskę rano po długiej suprze: obok chaszi to zupa, którą Gruzja leczy kaca.
Harmonogram: co i kiedy robić
2 godz. 42 min od początku do podania na stół · 1 godz. 40 min aktywnej pracy
Każdy pasek to jeden krok. Aktywna praca Oczekiwanie, kiedy pracę wykonuje za ciebie piekarnik, garnek albo ciasto. Kroki, które przypadają na czas oczekiwania, wykonuje się równolegle.
Przepis
Czichirtma
Składniki
Bulion
Baza zupy
Do zagęszczenia i na koniec
Ilości są przeliczone. Czas pozostaje mniej więcej ten sam, ale zawartość większego garnka nieco dłużej dochodzi do wrzenia.
Zawiera: gluten (pszenica), jaja.
Co będzie potrzebne
- Duży garnek na bulion o pojemności 6–8 litrów
- Drugi garnek z grubym dnem, o pojemności ok. 4 litrów, na zupę
- Gęste sitko i duża żaroodporna miska lub dzbanek
- Sznurek kuchenny
- Żaroodporna miska do mieszania i trzepaczka
- Chochla i drewniana łyżka
Przygotowanie
- Nastaw kurczaka na bulion10 min aktywnej pracy· zacznij tutaj
Opłucz kurczaka i włóż go do garnka na bulion razem ze skrzydełkami, jeśli ich używasz; nie odkrawaj tłuszczu, bo nadaje bulionowi smak. Wlej zimną wodę i od razu dodaj 2 łyżeczki soli: gruzińscy kucharze solą wodę od początku, żeby wywar był bardziej aromatyczny. Odetnij łodygi kolendry, zwiąż je sznurkiem w pęczek, a listki odłóż.
- Zagotuj i zbierz szumowiny15 min aktywnej pracy· początek: +10 min
Postaw garnek na średnio-dużym ogniu. Gdy woda zbliża się do wrzenia, na powierzchni zbiera się szara piana: zbieraj ją dużą łyżką, aż powierzchnia będzie prawie czysta, co zajmie 5–10 minut. Dodaj liście laurowe, ziarna pieprzu i pęczek łodyg, a potem zmniejsz ogień tak, żeby woda ledwie drgała.
- Gotuj kurczaka na małym ogniu1 godz. 15 min oczekiwania· początek: +25 min
Przykryj garnek do połowy i gotuj na bardzo małym ogniu ok. 1 godz. 15 min, aż noga zacznie luźno chwiać się w stawie, a mięso z udka będzie samo schodzić z kości. Gwałtowne wrzenie zmętnia bulion, więc niech zupa tylko leniwie pyrkocze. Stara kura potrzebuje 2–3 godzin; dolewaj wrzątku za każdym razem, gdy przestaje być przykryta wodą.
- Przygotuj cebulę i zioła15 min aktywnej pracy· początek: +1 godz. 10 min, w trakcie kroku 3
Posiekaj cebulę jak najdrobniej albo zetrzyj ją na tarce o grubych oczkach. Posiekaj listki kolendry i, jeśli go używasz, koperek, i trzymaj je osobno. Jeśli masz aksamitkę, wsyp ją do 60 ml świeżo zagotowanej wody i zostaw do zaparzenia.
- Przecedź bulion10 min aktywnej pracy· początek: +1 godz. 40 min
Przełóż kurczaka na duży talerz, lekko go posól i odstaw do ostygnięcia. Przelej bulion przez sitko do żaroodpornej miski, a łodygi, liście laurowe i ziarna pieprzu wyrzuć. Zbierz łyżką z powierzchni 3 łyżki żółtego tłuszczu do drugiego garnka, a większość pozostałego tłuszczu zbierz i odrzuć. Bulionu powinno być 2,2–2,5 litra; jeśli wyszło mniej, dolej wody.
- Zeszklij cebulę15 min aktywnej pracy· początek: +1 godz. 50 min
Postaw garnek z tłuszczem na małym ogniu, dodaj cebulę ze szczyptą soli i duś 12–15 minut, często mieszając, aż będzie bardzo miękka i szklista. Nie pozwól jej się zrumienić, bo zrumieniona cebula barwi zupę na beżowo zamiast na żółto. Jeśli zacznie przywierać, podlej ją odrobiną bulionu.
- Dodaj mąkę, a potem bulion7 min aktywnej pracy· początek: +2 godz. 5 min
Oprósz cebulę mąką i mieszaj przez 2 minuty, nie pozwalając, żeby zmieniła kolor. Wlewaj bulion po jednej chochli, cały czas mieszając trzepaczką; gdy po pierwszych czterech chochlach powstanie gładka, rzadka pasta, wlej resztę. Doprowadź do lekkiego wrzenia, mieszając, żeby nic nie przywarło do dna.
- Gotuj bazę15 min oczekiwania· początek: +2 godz. 12 min
Gotuj zupę na małym ogniu przez 15 minut, od czasu do czasu mieszając, żeby mąka straciła surowy smak, a cebula prawie całkiem się rozpadła. Dodaj cynamon, jeśli go używasz, i trochę czarnego pieprzu. Na tym etapie sprawdź, czy wystarczy soli – teraz łatwo ją jeszcze wmieszać.
- Obierz mięso z kości10 min aktywnej pracy· początek: +2 godz. 13 min, w trakcie kroku 8
Gdy kurczak przestygnie na tyle, że da się go wziąć do ręki, zdejmij skórę i obierz mięso z kości. Porwij je na kawałki wielkości kęsa, przykryj i odstaw; trafi do zupy na sam koniec.
- Ubij żółtka3 min aktywnej pracy· początek: +2 godz. 23 min, w trakcie kroku 8
Włóż żółtka do żaroodpornej miski, dodaj 2 łyżki octu i przecedzony napar z aksamitki, jeśli go używasz. Ubijaj trzepaczką, aż masa będzie gładka i lekko spieniona.
- Zahartuj jajka6 min aktywnej pracy· początek: +2 godz. 27 min
Zdejmij garnek z ognia i odczekaj minutę lub dwie, aż zupa przestanie bulgotać. Cały czas ubijając żółtka, wlej do nich cienkim strumieniem małą chochlę gorącej zupy. Tak samo dodaj, jedną po drugiej, jeszcze trzy lub cztery chochle, aż wlejesz mniej więcej 500 ml, a miska zrobi się gorąca. Teraz wlej ogrzaną masę jajeczną z powrotem do garnka cienkim strumieniem, równomiernie mieszając zupę.
- Zagęść na małym ogniu5 min aktywnej pracy· początek: +2 godz. 33 min
Postaw garnek z powrotem na małym ogniu i mieszaj bez przerwy przez 3–5 minut, aż zupa nabierze równego, jasnożółtego koloru, zacznie lekko oblepiać łyżkę i będzie mocno parować. Zdejmij ją z ognia, gdy tylko przy brzegu pękną pierwsze drobne bąbelki; nie może mocno się zagotować. Jeśli pojawią się cienkie nitki, działaj od razu, tak jak opisujemy we wskazówkach.
- Wykończ i podawaj4 min aktywnej pracy· początek: +2 godz. 38 min
Wmieszaj kurczaka i odczekaj 2 minuty, aż się podgrzeje. Dodaj większość posiekanej kolendry, a jeśli ich używasz, także koperek i porwane listki mięty, i spróbuj: w razie potrzeby dosól, a jeśli wolisz bardziej kwaśną zupę, dodaj ostatnią łyżkę octu. Podawaj w ogrzanych miskach, posypując resztą ziół.
Około 330 kcal na porcję (1 z 6). To szacunek na podstawie standardowych wartości dla składników, a nie wynik badań laboratoryjnych.
Jedz czichirtmę na gorąco, zaraz po nalaniu, z chlebem do rwania i maczania. Spróbuj, zanim dosolisz, a jeśli lubisz bardziej kwaśną, dodaj do swojej miski kilka kropel octu lub soku z cytryny. Rano po uczcie duża miska wystarczy za śniadanie.
Wskazówki, zamienniki i warianty
Wskazówki od gospodarza
- Dodaj skrzydełka albo inne kościste kawałki. Kucharze z Kachetii mówią, że najważniejsze są skrzydełka, bo ich skóra, stawy i chrząstki oddają żelatynę, która nadaje bulionowi gęstość.
- Jeśli rzeźnik albo targ ma kurę rosołową, kup ją. Gruzini wolą do tej zupy starszego, tłustszego ptaka: gotuje się 2–3 godziny, ale bulion ma dużo głębszy smak niż z młodego kurczaka do pieczenia.
- Nigdy nie wlewaj zimnych żółtek prosto do bulgoczącego garnka. Czichirtma pozostaje gładka dzięki temu, że najpierw ogrzewasz żółtka gorącą zupą, a potem nie pozwalasz jej się zagotować.
- Jeśli zupa zaczyna wyglądać na grudkowatą albo pojawiają się w niej nitki, natychmiast zdejmij ją z ognia i przelej do zimnego garnka lub miski, żeby przerwać gotowanie. Energicznie ubijaj ją trzepaczką przez minutę albo zmiksuj przez kilka sekund blenderem ręcznym, a potem przecedź ją przez sitko, żeby usunąć większe grudki. Zupa będzie nieco rzadsza, ale smak się nie zmieni.
- Traktuj mąkę jak zabezpieczenie. Oprócz tego, że zagęszcza, pomaga jajkom się trzymać, dlatego w gruzińskich przepisach gotową zupę można doprowadzić aż do pierwszych bąbelków. Bez mąki pilnuj, żeby zupa nawet nie zbliżyła się do wrzenia.
- Listki kolendry dodaj na sam koniec i nigdy ich nie gotuj, wtedy zachowają żywy kolor. Niektóre rodziny stawiają zioła i ocet na stole, a każdy doprawia swoją miskę sam.
Warianty i zamienniki
- Szybka czichirtma (ok. 1 godz. 30 min): zamiast całego kurczaka gotuj na małym ogniu przez 40 minut 4 udka lub ćwiartki z kurczaka z kością (ok. 900 g) w 2 litrach bulionu drobiowego lub wody z liśćmi laurowymi i łodygami kolendry. W tym czasie w drugim garnku podduś cebulę na 40 g masła lub 3 łyżkach oleju słonecznikowego i dodaj mąkę, potem przecedź na nią bulion i dalej postępuj jak wyżej, z 3 lub 4 żółtkami. Trzymaj się ciemnego mięsa z kością: pierś wysycha i daje rzadszy bulion.
- Całe jajka zamiast żółtek: zamiast 4 żółtek użyj 3 całych jajek, jak robi wielu gruzińskich domowych kucharzy. Zupa wychodzi jaśniejsza i nieco rzadsza, a białko ścina się w niższej temperaturze niż żółtko, więc bardzo dokładnie roztrzep jajka i dodawaj do nich gorącą zupę jeszcze wolniej.
- Cytryna i inne kwaśne dodatki: sok z 1 cytryny może zastąpić ocet i daje łagodniejszą, świeższą kwaskowość, którą dziś woli wielu kucharzy. W niektórych przepisach pojawia się sok z granatu, a niektórzy kucharze, zanim dodadzą jajka, rozpuszczają w gorącym bulionie kawałek tklapi, czyli cienkiego placka z suszonego musu z kwaśnych śliwek.
- Bez mąki: pomiń ją, a dostaniesz zupę bezglutenową, zagęszczoną samymi jajkami, albo zamiast niej użyj 1 łyżki skrobi kukurydzianej wymieszanej z odrobiną zimnego bulionu. Czichirtma bez mąki jest rzadsza i bardziej jedwabista, ale dużo łatwiej się warzy, więc po dodaniu jajek trzymaj ją na takim ogniu, żeby tylko lekko parowała.
- Kolor i przyprawy: aksamitka albo kilka nitek szafranu namoczonych w gorącej wodzie nadaje zupie głębszy żółty kolor. W przepisie Narodowej Administracji Turystyki Gruzji zupę doprawia się czarnym pieprzem i cynamonem. Chmeli suneli, popularnej gruzińskiej mieszanki przypraw, zwykle się do niej nie dodaje.
- Zioła: niektórzy kucharze kończą zupę samą kolendrą, inni dodają koperek i miętę. Suszoną miętę wrzuca się wcześniej, razem z łodygami kolendry, żeby zdążyła zmięknąć. Według Narodowej Administracji Turystyki Gruzji w pewnej gruzińskiej książce kucharskiej z 1885 r. do garnka trafiał nawet estragon.
- Z czosnkiem: w niektórych domowych przepisach razem z ostatnią porcją octu dodaje się do zupy 4 lub 5 zmiażdżonych ząbków czosnku, przez co jest ostrzejsza i bardziej wyrazista.
- Czichirtma z jagnięciną (batknis czichirtma): obsmaż 1 kg jagnięciny lub baraniny z kością, np. z szyi lub łopatki, z posiekaną cebulą na tłuszczu z mięsa przez 10–15 minut. Zalej wodą i gotuj na małym ogniu 1,5–2 godziny, aż mięso zmięknie, dopraw rozgniecioną kolendrą, cynamonem i solą, a potem zagęść jajkami roztrzepanymi z octem, dokładnie tak jak wyżej. Napar z aksamitki jest opcjonalny.
- Indyk: według jednej z opowieści, które przytacza Narodowa Administracja Turystyki Gruzji, zupę najpierw gotowano z indyka, a kurczak i jagnięcina pojawiły się później. Udźce lub skrzydła indyka dają dobry, pełny bulion; gotuj je na małym ogniu ok. 1,5 godziny.
- Kurczak osobno: zamiast wkładać mięso z powrotem do garnka, podaj ugotowanego kurczaka na osobnym talerzu, posypanego solą, a zupę oddzielnie, jak robią to niektóre gruzińskie rodziny.
Z czym podawać
- Świeży chleb szoti lub tonis puri do rwania prosto do zupy
- Grzanki z chleba
- Cienko pokrojona cebula skropiona odrobiną octu albo talerz mżawe (kiszonek)
- Surowa dymka, rzodkiewki i gałązki estragonu lub bazylii
- Ćwiartki cytryny albo dzbanuszek octu winnego, żeby każdy mógł sam zakwasić swoją porcję
Przygotowanie z wyprzedzeniem i przechowywanie
Czichirtma najlepiej smakuje w dniu przygotowania. Szybko ją wystudź, przykryj, wstaw do lodówki i zjedz w ciągu 2 dni. Podgrzewaj ją powoli na małym ogniu, cały czas mieszając, i przestań, gdy tylko zacznie parować, bo po zagotowaniu jajka się zwarzą. Gotowej zupy nie zamrażaj. Jeśli chcesz przygotować część pracy wcześniej, ugotuj bulion i bazę z cebuli i mąki, schłódź je lub zamroź, a jajka, kurczaka i zioła dodaj dopiero w dniu podania.
Maspindzeli Travel, Tbilisi · prywatne wycieczki i lekcje gotowania w Gruzji · maspindzeli.ge · WhatsApp +995 598 74 74 54 · hello@maspindzeli.ge









