- Najlepsze pamiątki z Gruzji to wino i czacza, czurczchela i mieszanki przypraw, emalia komórkowa (minankari), filc z Tuszetii, kilimy oraz okrągła filcowa czapka swańska.
- Większość kosztuje niewiele: w 2026 r. laska czurczcheli to ok. 3–5 GEL (ok. 0,9–2 €), a dobra butelka wina ok. 15–40 GEL (ok. 5–15 €).
- Jeśli możesz, kupuj każdą rzecz jak najbliżej wytwórcy: wino w kachetyńskiej winiarni, filc od tuszeckich rodzin, przyprawy na miejskim bazarze, a emalię w tbiliskiej pracowni.
- Gruzja nie ogranicza wywozu wina ani czaczy na własny użytek, ale kraj, do którego lecisz, już tak. W 2026 r. bez cła wwieziesz do UE 4 litry wina spokojnego i litr mocnego alkoholu. Wielka Brytania pozwala na 18 litrów wina i 4 litry mocnego alkoholu.
- Współczesne rękodzieło nie wymaga żadnych dokumentów. Na stare ikony, obrazy, rękopisy i inne dobra kultury potrzebne jest pozwolenie na wywóz wydawane przez Ministerstwo Kultury, a trofeów z dzikich zwierząt nie wolno wywozić w ogóle.
Co przywieźć z Gruzji? Najlepsze gruzińskie pamiątki to rzeczy, które można wypić, zjeść albo założyć: butelka wina z kwewri, kilka lasek czurczcheli, woreczek soli swańskiej, filcowa czapka z gór albo niewielki wyrób z emalii komórkowej. Robią je głównie rodziny, a większość kosztuje mniej niż kolacja na mieście. Najlepsze miejsca na zakupy leżą często daleko od stolicy. Wino najlepiej kupić prosto w winiarni w Kachetii, filc od rodzin pasterzy z Tuszetii, a przyprawy na miejskim bazarze.
W tym poradniku opisujemy, co kupić w Gruzji, rzecz po rzeczy. Przy każdej pamiątce piszemy, skąd pochodzi, jak rozpoznać dobrą jakość i ile kosztuje w 2026 r. W tabeli zebraliśmy, gdzie robić zakupy w poszczególnych regionach. Potem przechodzimy do zasad przewozu samolotem: limitów alkoholu przy wwozie do UE, Wielkiej Brytanii i USA, zakazów dotyczących żywności i pozwolenia na wywóz antyków i dzieł sztuki. W ostatniej części znajdziesz pomysły na prezenty na Boże Narodzenie i Nowy Rok. O targach i centrach handlowych w stolicy przeczytasz w naszym poradniku o zakupach w Tbilisi.
Pamiątki z Gruzji w skrócie: co kupić i ile to kosztuje
Ceny poniżej to orientacyjne kwoty w lari z jesieni 2026 r.; przy przeliczeniu na euro przyjęliśmy kurs ok. 2,9 GEL za euro. Na bazarach i wiejskich straganach zapłacisz mniej niż w sklepach Starego Tbilisi. Na cenę najbardziej wpływa jakość.
| Pamiątka | Gdzie najlepiej kupić | Orientacyjna cena w 2026 r. | Pakowanie |
|---|---|---|---|
| Wino: saperawi, bursztynowe rkaciteli | Rodzinne winiarnie w Kachetii; sklepy z winem w Tbilisi | ok. 15–40 GEL (ok. 5–15 €) za butelkę | Bagaż rejestrowany; owiń butelki ubraniami |
| Czacza i gruzińska brandy | Winiarnie, sklepy z winem, sklep wolnocłowy na lotnisku | ok. 20–60 GEL (ok. 7–20 €); leżakowane trunki od małych producentów ok. 70–115 GEL (ok. 25–40 €) | Bagaż rejestrowany; tylko o mocy 24–70% |
| Czurczchela | Bazary i przydrożne stragany w Kachetii | ok. 3–5 GEL (ok. 0,9–2 €) za laskę | Bagaż podręczny lub rejestrowany |
| Przyprawy: sól swańska, chmeli suneli | Miejskie bazary; sól swańska w Mestii | ok. 2–5 GEL (ok. 0,9–2 €) za woreczek | Bagaż podręczny lub rejestrowany |
| Sos tkemali i adżika | Bazary i supermarkety | ok. 4–10 GEL (ok. 2–4 €) za butelkę lub słoik | Bagaż rejestrowany (liczy się jako płyn) |
| Herbata z Gurii i miód górski | Guria, Adżaria, przydrożne stragany | herbata ok. 8–25 GEL (ok. 3–9 €); miód ok. 15–35 GEL (ok. 5–10 €) za słoik | Miód do bagażu rejestrowanego |
| Emalia komórkowa (minankari) | Pracownie w Tbilisi | wyroby ze srebra ok. 60–300 GEL (ok. 20–100 €) | Bagaż podręczny |
| Filcowe kapcie, czapki i dywaniki | Tuszeccy wytwórcy w Kachetii; sklepy z rękodziełem w Tbilisi | kapcie ok. 30–70 GEL (ok. 10–25 €) | Lekkie i nie boją się zgniecenia |
| Filcowa czapka swańska (swanuri kudi) | Mestia; stragany w całej Gruzji | ok. 20–50 GEL (ok. 7–15 €) | Lekka |
| Kilimy i dywany | Sprzedawcy w Starym Tbilisi; pracownie w Kachetii | mały nowy kilim od ok. 150 GEL (ok. 50 €) | Zwiń w rulon; stare dywany wymagają dokumentów |
| Gliniane dzbany i czarki | Stragany z ceramiką w Imeretii; sklepy z rękodziełem | ok. 20–80 GEL (ok. 7–30 €) | Owiń starannie |
| Róg do picia (kanci) | Sklepy z pamiątkami, targ przy Suchym Moście | ok. 30–150 GEL (ok. 10–50 €) | Bagaż rejestrowany |
| Płaszcz czocha | Krawcy i sklepy w Tbilisi | gotowy płaszcz ok. 420–960 GEL (ok. 140–330 €) | Złóż na płasko |
Gruzińskie wino i czacza: pamiątka, którą chce przywieźć każdy
Wino to pierwsza rzecz, którą pakuje większość przyjezdnych. Gruzja ma ponad 500 rodzimych szczepów winorośli, ale do sklepów trafia zaledwie kilkadziesiąt. Większość butelek wypełniają dwa z nich. Z saperawi powstają głębokie, atramentowe wina czerwone. Rkaciteli to główny szczep biały: rześki, gdy wino dojrzewa w stalowych zbiornikach, orzechowy i taniczny, gdy powstaje dawną metodą w kwewri, czyli glinianym naczyniu zakopanym w podłodze piwnicy.
Bursztynowe wino z kwewri najbardziej smakuje Gruzją, a za granicą trudno je dostać. Producenci, którzy używają kwewri, umieszczają to słowo na etykiecie, często po angielsku.
Jakie butelki kupić
- Wytrawne czerwone: saperawi albo Mukuzani, czyli chroniona nazwa saperawi leżakowanego w dębie, pochodzącego z jednej strefy w Kachetii.
- Bursztynowe: rkaciteli, kisi lub mcwane fermentowane na skórkach w kwewri. Podawaj je lekko schłodzone, z serem i orzechami włoskimi.
- Półsłodkie czerwone: Kindzmarauli z Kachetii albo Chwanczkara z Raczy, dla znajomych, którzy wolą łagodniejsze, słodsze wino.
- Wino z regionu, przez który prowadziła twoja trasa: butelki z Raczy, Imeretii i Kartlii rzadko spotyka się poza Gruzją, więc w domu będzie o czym opowiadać.
Jeśli to możliwe, kupuj prosto u producenta. W rodzinnej winiarni najpierw spróbujesz wina, cena jest uczciwa, a pieniądze zostają we wsi. Wiele winiarni ma dla gości kartony na butelki. W Tbilisi wyspecjalizowane sklepy z winem sprzedają wina małych producentów ze wszystkich regionów, a supermarkety mają duże marki w przyzwoitych cenach. Szczepy, style i winiarnie szczegółowo opisujemy w poradniku o gruzińskim winie.
Czacza i gruzińska brandy
Czacza to wódka, którą Gruzini destylują z winogronowych wytłoków, czyli skórek, pestek i szypułek, które zostają po wytłoczeniu wina. Butelki fabryczne mają 40–50% alkoholu i banderolę akcyzową przechodzącą przez zakrętkę. Na prezent wybierz czaczę leżakowaną w dębie z winiarni, która ci się spodobała. Gruzińską brandy, sprzedawaną jako konyaki, destyluje się z wina i latami leżakuje w dębie; to dobry prezent dla starszego krewnego. Rodzaje czaczy i sposoby jej picia opisujemy w poradniku o czaczy.
Jadalne pamiątki z Gruzji: czurczchela, przyprawy, sosy i herbata
Jedzenie to najtańszy sposób, by zabrać Gruzję do domu, a większość produktów dobrze znosi podróż.
Czurczchela
Czurczchela to sznur orzechów wielokrotnie zanurzany w soku winogronowym zagęszczonym mąką, a potem wieszany do wyschnięcia. Nowa partia pojawia się od października do grudnia, po winobraniu, więc to naturalny zimowy prezent. Wybieraj laski miękkie i lekko kleiste, a nie twarde jak kamień. W Kachetii robi się czurczchelę z orzechami włoskimi. Na zachodzie, od Imeretii po Gurię, zwykle używa się orzechów laskowych i mąki kukurydzianej. Całą historię opowiadamy w poradniku o czurczcheli.
Przyprawy
- Sól swańska: gruba sól utłuczona z czosnkiem, chili, kozieradką błękitną, kolendrą i innymi nasionami. Rodziny w Mestii wciąż robią ją ręcznie, a sprzedaje ją każdy większy bazar.
- Chmeli suneli: suszona mieszanka kolendry, kozieradki, aksamitki, cząbru i innych ziół, dodawana do potrawek i sosów orzechowych.
- Uccho suneli: kozieradka błękitna, słodkawa i orzechowa, która w dużej mierze odpowiada za smak gruzińskiej kuchni.
- „Szafran imeretyński”: suszone płatki aksamitki. Nadaje potrawom kolor i delikatny smak, ale to nie prawdziwy szafran, więc nie płać za niego jak za szafran.
Na bazarach przyprawy sprzedaje się luzem, na wagę. Poproś o podwójne zamknięcie każdego woreczka, bo inaczej walizka będzie miesiącami pachnieć czosnkiem.
Sosy, herbata i miód
Tkemali, kwaśny sos śliwkowy, robi się w wersji czerwonej lub zielonej; pasuje do mięsa z grilla i ziemniaków. Adżika z Megrelii to ognista pasta z chili, czosnku i ziół. Na kontroli bezpieczeństwa na lotnisku oba sosy liczą się jako płyny, więc pakuj je do bagażu rejestrowanego. Guryjska herbata rośnie na zielonych wzgórzach Gurii i Adżarii, a małe plantacje sprzedają ją w schludnych opakowaniach. Miód kupisz w słoikach na przydrożnych straganach, na przykład przy bramie Ananuri na Gruzińskiej Drodze Wojennej.
Gruzińska emalia (minankari): czym jest i jak ją kupować
Emalia komórkowa to najszlachetniejsze z drobnych gruzińskich rzemiosł, a Gruzini nazywają ją minankari. Złotnik wygina cienki złoty lub srebrny drucik w drobne komórki na metalowej płytce. Do każdej komórki trafia szczypta barwnego proszku szklanego. Wyrób idzie do pieca, a napełnianie i wypalanie powtarza się, aż powierzchnia stanie się gładka i lśniąca.
To rzemiosło ma tu długą tradycję. Tryptyk z Chachuli, ogromna średniowieczna ikona, którą można dziś oglądać w Muzeum Sztuk Pięknych w Tbilisi, ma 115 emaliowanych plakietek wykonanych w warsztatach gruzińskich i bizantyjskich między VIII a XII wiekiem. Obejrzyj go przed zakupami, a znacznie lepiej ocenisz współczesne wyroby. Wiele małych tbiliskich pracowni robi dziś biżuterię emaliowaną tą samą metodą.
Jak rozpoznać prawdziwą emalię
- Przyjrzyj się z bliska: w prawdziwej emalii komórkowej między kolorami widać cienkie metalowe linie.
- Powierzchnia jest szklista i minimalnie nierówna. Płaski, idealnie równy kolor bez drucianych linii zwykle oznacza żywicę albo nadruk.
- Zapytaj o podłoże. Standardem jest srebro, a złoto kosztuje kilka razy więcej. Miedź jest tańsza, ale z czasem ciemnieje.
- Poproś, żeby pokazano ci warsztat. Wielu twórców pracuje na zapleczu sklepu i chętnie pokazuje kolejne etapy pracy.
Popularne motywy to granaty, winorośl, ptaki, słoneczny symbol bordżgali i litery gruzińskiego alfabetu. Srebrny wisiorek lub para kolczyków kosztuje w 2026 r. ok. 60–300 GEL (ok. 20–100 €). Duże wyroby i złoto są znacznie droższe.
Filc, wełniane skarpety i czapka swańska: rękodzieło z gór
Filc to najstarszy materiał tekstylny w Gruzji. Pasterze w wysokogórskich dolinach filcowali wełnę na peleryny, dywany i pokrycia namiotów, a niektóre rodziny robią to do dziś. Najbardziej znanym ośrodkiem jest Tuszetia na dalekim północnym wschodzie. Zimą wiele tuszeckich rodzin mieszka niżej, na nizinie, we wsiach Zemo i Kwemo Alwani w Kachetii. Dlatego ich filc i wyroby robione na drutach najłatwiej znaleźć właśnie tam oraz w tbiliskich sklepach z rękodziełem.
- Filcowe kapcie i czapki: ciepłe i niemal nic nie ważą. W 2026 r. kapcie kosztują ok. 30–70 GEL (ok. 10–25 €).
- Filcowe dywaniki i makaty: miękka wełna sfilcowana we wzory, często w odcieniach czerwieni, brązu i naturalnej szarości.
- Skarpety robione na drutach: grube, wełniane, w wyraziste wzory, sprzedawane na przydrożnych straganach w górach i w Tbilisi. Para kosztuje ok. 15–35 GEL (ok. 5–10 €).
- Czitebi: kolorowe, ręcznie dziergane kapcie z Tuszetii, ciepły prezent dla dzieci.
Czapka swańska
Swanuri kudi to okrągła filcowa czapka z ciemnym krzyżem wyszytym na czubku. Swanowie noszą ją zarówno w słońcu, jak i w śniegu, a stragany sprzedają ją w całej Gruzji. Dobra czapka jest gruba i trzyma fason. Cienkie, tanie egzemplarze tracą kształt po tygodniu. Jeśli twoja trasa prowadzi do Swanetii, kup ją w Mestii. Resztę stroju narodowego opisujemy w poradniku o gruzińskiej czosze.
Gruzińskie dywany, kilimy i niebieski obrus
Gruzja ma długą tradycję tkacką, ale bardziej typowe są tu dywany tkane na płasko, zwane pardagi, niż wiązane dywany z runem. Tuszeckie kobiety tkały ciemne kilimy barwione barwnikami roślinnymi, takimi jak marzana i berberys. W XX-wiecznej Kachetii tkacze robili jaskrawe kilimy pełne zwierząt, ptaków i ludzi. W Dolnej Kartlii kobiety ze społeczności azerskiej tkają dywany z runem typu Borczalo – to rzemiosło podtrzymuje przy życiu zaledwie kilkadziesiąt tkaczek. W Dedoplisckaro pewna pracownia przywróciła dawne wzory Kiziki z okolic Sighnaghi.
W sklepach z dywanami zachowaj czujność. Wiele dywanów sprzedawanych w Tbilisi pochodzi z Azerbejdżanu, Armenii, Iranu lub Turcji, a część jest tkana maszynowo. Nie ma w tym nic złego, jeśli cena i opowieść sprzedawcy są uczciwe. Zapytaj, gdzie i kiedy dywan utkano, i poproś o wpisanie tego na paragonie. W 2026 r. mały nowy kilim kosztuje od ok. 150 GEL (ok. 50 €). Stare egzemplarze są znacznie droższe, a stary dywan może wymagać pozwolenia na wywóz, o czym piszemy niżej.
Lurdżi supra, niebieski obrus
Tańszą tkaniną z historią jest lurdżi supra: bawełniany obrus z niebieskim nadrukiem roślin, gwiazd, ptaków i biesiadujących postaci. Takie obrusy były popularne we wschodniej Gruzji, a państwo wpisało to rzemiosło na krajową listę niematerialnego dziedzictwa. Kilka małych pracowni znów drukuje je ręcznie, a w walizce składają się na płasko.
Ceramika, rogi do picia, krzyże i inne ręcznie robione prezenty
- Gliniane dzbany i czarki: doki to pękaty gliniany dzban na wino, a piala – płytka czarka do picia. Garncarze z okolic Szroszy w Imeretii sprzedają je na straganach przy głównej szosie między Tbilisi a Kutaisi. Miniaturowe kwewri to dobra pamiątka na biurko.
- Rogi do picia (kanci): używa się ich do najważniejszych toastów na suprze. Wybieraj rogi kozie lub bydlęce, często ze srebrnym albo mosiężnym okuciem brzegu. Nigdy nie kupuj rogów dzikich koziorożców kaukaskich ani kozic, bo te zwierzęta są pod ochroną.
- Krzyż świętej Nino: krzyż o opadających ramionach, który według tradycji po raz pierwszy związano z dwóch pędów winorośli. Stragany wokół cerkwi Mcchety sprzedają go w wersji z drewna, srebra i winorośli. Nowe ikony ze sklepików przycerkiewnych też możesz bez obaw zabrać do domu.
- Prezenty z gruzińskim alfabetem: w 2016 r. UNESCO wpisało trzy gruzińskie alfabety, wciąż używane na co dzień, na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Bransoletki, kubki, plakaty i ściereczki z 33 literami są lekkie i tanie.
- Sztylety (chandżali): w sklepach z pamiątkami sprzedaje się je w pochwach zdobionych srebrem. Sztylet można przewozić wyłącznie w bagażu rejestrowanym.
- Radzieckie osobliwości: odznaki, stare aparaty fotograficzne i porcelana zapełniają targ przy Suchym Moście w Tbilisi.
Czocha do noszenia
Najokazalszą pamiątką ze wszystkich jest czocha, długi wełniany płaszcz z gruzińskiego stroju narodowego. W 2026 r. gotowe płaszcze kosztują ok. 420–960 GEL (ok. 140–330 €), a komplet szyty na miarę wymaga kilku przymiarek. Dla dzieci sklepy na Starym Mieście sprzedają małe czochy. Jeśli zależy ci tylko na zdjęciu, studia fotograficzne wypożyczają pełne stroje na godziny.
Gdzie kupić pamiątki w Gruzji: region po regionie
Im bliżej wytwórcy, tym niższe ceny i wyższa jakość. Z tej tabeli skorzystasz, planując zakupy na trasie.
| Gdzie | Co kupić | Wskazówka |
|---|---|---|
| Tbilisi | Wszystko, a zwłaszcza emalia, dywany i radzieckie osobliwości | Bazar Meidan po jedzenie i napoje na prezent; targ przy Suchym Moście po osobliwości i obrazy |
| Mccheta, ok. 20 km od Tbilisi | Czurczchela, krzyże świętej Nino, ikony, miód | Stragany wzdłuż uliczek prowadzących do Sweti Cchoweli; największy ruch w weekendy |
| Kachetia | Wino, czacza, czurczchela, tuszecki filc | Kupuj w winiarniach; przyprawy na bazarze w Telavi; sklepy z rękodziełem w Sighnaghi |
| Gruzińska Droga Wojenna i Kazbegi | Wełniane skarpety, filcowe czapki, miód | Stragany w Ananuri i na punkcie widokowym przy Pomniku Przyjaźni |
| Swanetia | Sól swańska, czapki swańskie, wełna | Sklepy w Mestii i wiejskie stragany |
| Kutaisi i Imeretia | Przyprawy, czurczchela, gliniane garnki | Rano Zielony Bazar w Kutaisi; stragany z ceramiką koło Szroszy |
| Racza | Wino Chwanczkara | Rodzinne winiarnie w okolicach Ambrolauri |
| Guria i Adżaria | Herbata i miód | Małe plantacje herbaty w Gurii; targi w Batumi |
| Megrelia | Adżika i megrelskie mieszanki przypraw | Bazar w Zugdidi |
Na naszych prywatnych wycieczkach przewodnik zna dobre winiarnie, pracownie i stragany po drodze i zatrzymuje się wszędzie, gdzie zechcesz. Termin wybierasz ty, grupa może być dowolnej wielkości, a towarzyszy ci przewodnik mówiący w twoim języku. Trzy dni w stolicy wystarczą na poranek na targu, wizytę w sklepie z winem i wycieczkę do Mcchety.
Przywóz pamiątek z Gruzji: zasady dla wina, czaczy i żywności
Gruzja nie ogranicza ilości wina ani czaczy wywożonych na własny użytek. Liczy się to, na co pozwala twoja linia lotnicza i co możesz wwieźć do kraju docelowego. Traktuj poniższe liczby jako ogólną wskazówkę na 2026 r., a przed wylotem sprawdź oficjalną stronę służby celnej swojego kraju.
| Przepis | Limit w 2026 r. |
|---|---|
| Przepisy bezpieczeństwa linii lotniczych | Powyżej 70% alkoholu: zakaz. 24–70%: najwyżej 5 litrów na osobę, w nieotwieranych opakowaniach detalicznych |
| Bagaż podręczny | Pojemniki z winem, sosem lub miodem powyżej 100 ml nie zostaną przepuszczone, chyba że kupisz je w strefie wolnocłowej za kontrolą bezpieczeństwa i zostawisz w zaplombowanej torbie |
| Przylot do UE, od 17 lat | Wino spokojne 4 litry; piwo 16 litrów; mocny alkohol powyżej 22% 1 litr albo wino musujące i wzmacniane 2 litry |
| Przylot do Wielkiej Brytanii, od 17 lat | 18 litrów wina spokojnego lub musującego; 42 litry piwa; 4 litry mocnego alkoholu albo 9 litrów wina wzmacnianego |
| Przylot do USA, od 21 lat | 1 litr bez cła; więcej po opłaceniu cła, zgodnie z prawem danego stanu |
Zwykle możesz przywieźć na własny użytek więcej, niż wynosi limit, jeśli zgłosisz nadwyżkę i zapłacisz cło. W Wielkiej Brytanii po przekroczeniu limitu cło płaci się od wszystkich napojów z danej grupy, a nie tylko od dodatkowych butelek.
Przepisy dotyczące żywności
Żywność w stałej postaci, taka jak czurczchela, przyprawy, herbata i suszone owoce, zwykle nie sprawia problemów. UE i Wielka Brytania zakazują przywozu mięsa i produktów mlecznych spoza Europy, więc ser i wędliny muszą zostać w Gruzji. Australia i Nowa Zelandia wymagają zgłoszenia orzechów, drewna i wielu produktów spożywczych, a o wwozie decyduje urzędnik. W razie wątpliwości lepiej zgłosić.
Antyki, sztuka i zakazane pamiątki: co wymaga pozwolenia na wywóz
Gruzja chroni swoje dobra kultury ustawą z 2001 r. o ich wywozie i przywozie. Jej zakres wykracza daleko poza eksponaty muzealne. Obejmuje obrazy, ikony, rzeźby, oryginalne grafiki, przedmioty sztuki ludowej, znaleziska z wykopalisk oraz rzadkie książki i rękopisy. Monety, pieczęcie i dokumenty podlegają ustawie, gdy mają ponad 100 lat, podobnie jak meble i dawne instrumenty muzyczne. Ustawa dotyczy też rzadkich skamieniałości, minerałów i okazów przyrodniczych.
Takie przedmioty wymagają pozwolenia na wywóz. Zgodnie z ustawą wydaje je Ministerstwo Kultury po ekspertyzie. Pozwolenie obejmuje jeden wywóz i jest ważne przez trzy miesiące. Współczesne pamiątki rękodzielnicze i towary produkowane masowo nie podlegają ustawie, więc nowy emaliowany wisiorek czy filcowa czapka nie wymagają żadnych dokumentów. Przy oryginalnym obrazie, nawet nowym, poproś galerię o pisemne potwierdzenie, co to za dzieło, na wypadek pytań celników.
Tego nigdy nie kupuj
- Skóry niedźwiedzi, wilków lub innych dzikich zwierząt oraz rogi koziorożców kaukaskich i kozic.
- Kawałki stalaktytów lub stalagmitów odłamane w jaskiniach.
- Monety, krzyże, biżuteria lub broń rzekomo pochodzące z dawnych grobów albo wykopalisk.
- Każda „antyczna” ikona oferowana bez dokumentów.
Jeśli sprzedawca nie potrafi powiedzieć, czy dany przedmiot wymaga pozwolenia, zrezygnuj z zakupu. Celnicy mogą go zatrzymać na lotnisku, a wtedy stracisz i przedmiot, i pieniądze. Wydajesz dużo w jednym sklepie? Na lotnisku możesz odzyskać 18% VAT, a jak działają zakupy tax free, wyjaśniamy w poradniku o pieniądzach w Gruzji.
Gruzińskie prezenty na Boże Narodzenie i Nowy Rok
W Gruzji prezenty dostaje się na Nowy Rok, a nie na Boże Narodzenie. Przynosi je Towlis Babua, czyli Śnieżny Dziadek, w noc 31 grudnia. Prawosławne Boże Narodzenie, przypadające 7 stycznia, to spokojniejsze święto cerkiewne. Dla przyjezdnych grudzień to dobry miesiąc na zakupy. W sprzedaży jest świeża czurczchela, jarmark bożonarodzeniowy w Tbilisi zwykle rusza w połowie grudnia, a stragany zapełniają się słodyczami i rękodziełem.
Sezonowe prezenty, których warto szukać
- Gozinaki: orzechy włoskie zatopione w miodzie i pokrojone w romby, klasyczny noworoczny przysmak. W puszce wytrzymają całe tygodnie.
- Cziczilaki: małe drzewko z leszczynowego drewna, wystrugane w białe loki, czyli gruzińskie drzewko noworoczne. Niewielkie cziczilaki na stół bezpiecznie przetrwa lot w kartonie wśród ubrań. Australia wymaga zgłaszania wyrobów z drewna.
- Zimowy zestaw: butelka saperawi, kilka lasek czurczcheli i woreczek chmeli suneli dla każdego, kto pokochał gruzińską kuchnię.
| Budżet w 2026 r. | Pomysły na prezent |
|---|---|
| Poniżej ok. 20 GEL (ok. 7 €) | Czurczchela, woreczek soli swańskiej, chmeli suneli, herbata z Gurii, zakładka z alfabetem |
| Ok. 20–100 GEL (ok. 7–35 €) | Dobre wino lub czacza, filcowe kapcie, wełniane skarpety, gliniane czarki, czapka swańska |
| Ok. 100–300 GEL (ok. 35–100 €) | Srebrna biżuteria z emalią, leżakowana czacza, obrus lurdżi supra, mały kilim |
| Powyżej ok. 300 GEL (ok. 100 €) | Czocha szyta na miarę, emalia na złocie, stary dywan z pozwoleniem na wywóz |
Wolisz wysłać prezenty? Niektóre tbiliskie sklepy i winiarnie mogą zorganizować wysyłkę kurierem. Nadal obowiązują jednak przepisy dotyczące alkoholu i cła w twoim kraju, a paczki nadane przed świętami mogą iść całymi tygodniami. Taniej i bezpieczniej jest zabrać je ze sobą.
Spędzasz święta z gruzińską rodziną? Przynieś słodycze, dobrą butelkę albo coś ze swojego kraju. O zwyczajach przeczytasz w naszych poradnikach o Nowym Roku w Gruzji i o gruzińskim Bożym Narodzeniu. Podczas prywatnego dnia w mieście przewodnik może dodać do spaceru wizytę na targu i w pracowni rękodzieła.
Pamiątki z Gruzji: najczęstsze pytania
Co przywieźć z Gruzji na pamiątkę?
Klasyczne pamiątki z Gruzji to wino, czacza i czurczchela, a dalej przyprawy, takie jak sól swańska, biżuteria z emalią, filc z Tuszetii i filcowa czapka swańska. Przy większym budżecie rozejrzyj się za kilimem albo czochą. Większość z nich jest lekka i tania, a robią je rodziny.
Jaka pamiątka z Gruzji jest najpopularniejsza?
Wino. W Gruzji robi się wino od ok. 8000 lat, a metoda wyrobu wina w kwewri jest wpisana na listę dziedzictwa UNESCO. Butelka bursztynowego wina z kwewri z rodzinnej winiarni to prezent, którego bliscy najpewniej nie znajdą w swoich sklepach.
Ile butelek wina można przywieźć z Gruzji?
Gruzja nie wyznacza limitu na własny użytek. W 2026 r. limit UE to 4 litry wina spokojnego bez cła, czyli mniej więcej pięć butelek. Wielka Brytania pozwala na 18 litrów, czyli ok. 24 butelki. USA zezwalają na 1 litr bez cła. Więcej możesz przywieźć, jeśli zgłosisz nadwyżkę i zapłacisz cło.
Czy można zabrać czaczę do samolotu?
Tak, w bagażu rejestrowanym, w zamkniętych butelkach ze sklepu, o mocy do 70% i maksymalnie 5 litrów na osobę. Do kabiny wolno wnieść tylko butelki ze sklepu wolnocłowego w zaplombowanej torbie. Domowa czacza w plastikowej butelce często nie spełnia tych wymogów.
Czy czurczchelę można przewieźć przez kontrolę celną?
Zwykle tak. Zawiera orzechy, sok winogronowy i mąkę, ale nie ma w niej mięsa ani mleka, więc nie obejmują jej zakazy obowiązujące w UE i Wielkiej Brytanii. Jeśli lecisz do Australii lub Nowej Zelandii, zgłoś orzechy w karcie przylotu. Zapakuj ją do osobnej torebki, bo bywa lepka.
Czy na wywóz obrazu lub antyku z Gruzji potrzebne jest pozwolenie?
Tak, jeśli przedmiot jest stary lub cenny. Ustawa o wywozie obejmuje ikony, obrazy, rękopisy, znaleziska archeologiczne, monety starsze niż 100 lat i podobne przedmioty, a pozwolenie wydaje Ministerstwo Kultury. Współczesne pamiątki rękodzielnicze go nie wymagają. Przy oryginalnych dziełach sztuki poproś sprzedawcę o dokumenty, zanim zapłacisz.
Co to jest minankari?
Minankari to gruzińska nazwa emalii komórkowej, czyli barwnego szkła wtopionego w drobne komórki ze złotego lub srebrnego drucika. Gruzińskie warsztaty wytwarzały ją już ponad tysiąc lat temu, a dziś srebrna biżuteria z minankari to klasyczny drobny prezent. Prawdziwe wyroby mają cienkie metalowe linie między kolorami.
Gdzie kupić pamiątki w Tbilisi?
Jedzenie i napoje na prezent wygodnie kupisz na Bazarze Meidan pod placem Gorgasalego. Po osobliwości i obrazy najlepiej iść na targ przy Suchym Moście, a po rękodzieło i emalię na Stare Miasto i do Sololaki. Targi, ulice i centra handlowe szczegółowo opisujemy w poradniku o zakupach w Tbilisi.




























