- Nowy Rok to w Gruzji najważniejsza noc w roku, ważniejsza niż Boże Narodzenie. 31 grudnia rodziny ucztują w domu, o północy z każdej ulicy strzelają fajerwerki, a 1 i 2 stycznia są dniami wolnymi od pracy.
- Gruziński Nowy Rok ma własne symbole. Cziczilaki to małe drzewko ze strużyn drewna leszczyny, gozinaki to przysmak z orzechów włoskich i miodu, a mekwle to pierwszy gość, który podobno przynosi szczęście na cały rok.
- W Tbilisi czekają iluminacje i tłumy, w Gudauri i Bakuriani śnieg, w Batumi najłagodniejsza pogoda, a w Kachetii spokojna uczta przy winie. Pokoje i stoliki na sylwestra rezerwuj do początku listopada.
- 1 i 2 stycznia zamknięte są banki, urzędy oraz wiele małych sklepów i muzeów. Supermarkety, centra handlowe, metro i pociągi działają. W 2027 r. drugi dzień wolny wypada w sobotę.
- Na tym sezon się nie kończy. 7 stycznia przypada prawosławne Boże Narodzenie, a późnym wieczorem 13 stycznia wznosi się toasty za drugi, starszy Nowy Rok. Cziczilaki pali się w okolicach Chrztu Pańskiego, 19 stycznia.
Nowy Rok w Gruzji to szczyt zimowego sezonu, święto znacznie większe niż Boże Narodzenie. Gruzini witają go w domu, przy długiej rodzinnej uczcie. O północy wylegają na balkony i podwórka, a nad każdym miastem wybuchają fajerwerki. Pierwsze dwa dni stycznia są wolne od pracy. W wielu domach przestrzega się też dawnych zwyczajów: stawia się drzewko cziczilaki ze strużyn leszczyny, podaje talerz gozinaki i czeka na wybranego wcześniej pierwszego gościa, który przynosi szczęście na cały rok. Potem świętowanie trwa dalej: 7 stycznia przypada prawosławne Boże Narodzenie, a tydzień później drugi Nowy Rok.
Ten poradnik pokazuje gruziński Nowy Rok tak, jak przeżywają go mieszkańcy: od tłumów na bazarach 31 grudnia po Bedobę, dzień szczęścia 2 stycznia. Opisujemy, co trafia na stół i jak powstaje cziczilaki. Potem porównujemy najlepsze miejsca na sylwestra: Tbilisi, stoki Gudauri i Bakuriani, Batumi nad morzem i winiarskie wsie Kachetii. Na koniec piszemy, co jest otwarte 1 i 2 stycznia, jakie dwa styczniowe święta następują potem i jak zaplanować podróż.
Nowy Rok w Gruzji 2026/27: najważniejsze daty
Okres świąteczny w Gruzji to nie jedna noc, tylko mniej więcej pięć tygodni. Zaczyna się w połowie grudnia, kiedy miasta zapalają świąteczne iluminacje, a kończy po Chrzcie Pańskim 19 stycznia. Wyznaczają go dwa kalendarze. Oficjalnie obowiązuje kalendarz gregoriański, więc Nowy Rok przypada 1 stycznia, tak jak w Europie. Gruziński Kościół Prawosławny trzyma się starszego kalendarza juliańskiego, który opóźnia się o 13 dni. Dlatego Boże Narodzenie wypada 7 stycznia, a kraj ma drugi, starszy Nowy Rok 14 stycznia.
| Data (2026/27) | Co się dzieje | Dzień wolny? |
|---|---|---|
| Połowa grudnia 2026 r. (termin jeszcze nieogłoszony) | Tbilisi i Batumi zapalają główne choinki i otwierają jarmarki noworoczne | Nie |
| Ok. 20–27 grudnia (termin jeszcze nieogłoszony) | Zwykle ruszają wyciągi w Bakuriani, Gudauri, Goderdzi i Mestii | Nie |
| Czwartek, 31 grudnia | W dzień zakupy na bazarze i gotowanie, wieczorem rodzinna supra, o północy fajerwerki | Nie, ale wiele miejsc zamyka się wcześniej |
| Piątek, 1 stycznia 2027 r. | Nowy Rok: późna pobudka, wizyty u krewnych, druga runda biesiady | Tak |
| Sobota, 2 stycznia | Bedoba, dzień, który podobno przesądza o szczęściu na cały rok | Tak (bez przeniesienia na poniedziałek) |
| Od środy 6 do czwartku 7 stycznia | Świece w oknach i nocna liturgia, potem Boże Narodzenie i pochód Alilo | 7 stycznia: tak |
| Od środy 13 do czwartku 14 stycznia | Stary Nowy Rok: skromniejsza kolacja i druga fala fajerwerków | Nie |
| Od poniedziałku 18 do wtorku 19 stycznia | Chrzest Pański: w cerkwiach święci się wodę, a rodziny palą cziczilaki | 19 stycznia: tak |
Najtrudniej o pokoje, loty i kierowców jest mniej więcej od 28 grudnia do 8 stycznia. Gruzini mieszkający za granicą przylatują wtedy do domu, a rodziny z Tbilisi wyjeżdżają na śnieg. Jeśli masz elastyczne terminy, w pierwszej połowie grudnia i w drugiej połowie stycznia jest spokojniej i taniej.
Gruzińskie tradycje noworoczne: dlaczego 31 grudnia przyćmiewa Boże Narodzenie
Zapytaj Gruzina, która noc w roku jest najważniejsza, a niemal zawsze usłyszysz: 31 grudnia. W czasach radzieckich święta cerkiewne wyparto z życia publicznego. Prezenty, choinki i ucztowanie przeniosły się na świecki Nowy Rok i tak już zostało. Dziś Boże Narodzenie 7 stycznia to ciche święto, kiedy chodzi się do cerkwi. Nowy Rok jest głośny i należy do rodziny, przyjaciół i fajerwerków.
Ostatni dzień roku
31 grudnia to dzień załatwiania sprawunków. Od wczesnego rana bazary pękają w szwach: ludzie kupują indyki, orzechy włoskie, granaty, zioła i gałązki jodły. Przed piekarniami ustawiają się kolejki po ciepły chleb. W wielu kuchniach gotowanie zaczęło się już dwa, trzy dni wcześniej, bo stół musi wyglądać na pełny i niczego nie może na nim zabraknąć. Przez całe popołudnie Tbilisi stoi w korkach. Potem, mniej więcej od 22:00, ulice pustoszeją, bo wszyscy docierają już do domów.
Północ i długa noc
O północy wznosi się kieliszki, wszyscy się ściskają i całują, a całe rodziny tłoczą się na balkonach. Fajerwerki to nie jeden miejski pokaz. Tysiące domów odpalają własne rakiety, więc niebo rozbłyska ze wszystkich stron przez pół godziny albo dłużej. Potem zaczynają się odwiedziny. Wpadają sąsiedzi, zaglądają kuzyni, a młodzi do świtu krążą między mieszkaniami, barami i klubami.
Od 2025 r. Gruzja ostrzej kontroluje fajerwerki. Sprzedawać je mogą tylko sklepy z zezwoleniem, a na demonstracje nie wolno ich przynosić. Noc i tak jest głośna. Trzymaj się z daleka od osób odpalających rakiety, a wrażliwe na hałas dzieci i zwierzęta zostaw w domu.
Prezenty przynosi Towlis Babua
Gruziński Święty Mikołaj nazywa się Towlis Babua, czyli Śnieżny Dziadek. Podobno schodzi ze Swanetii w białym filcowym płaszczu i okrągłej swańskiej czapce, z prezentami w jukach. Dzieci otwierają prezenty w noc 31 grudnia albo w noworoczny poranek, a nie w Boże Narodzenie.
Bedoba 2 stycznia
Drugi dzień roku to Bedoba, od słowa bedi, które po gruzińsku oznacza los albo szczęście. Wierzy się, że cały rok upłynie tak, jak ten dzień. Dlatego ludzie starają się spędzić go dobrze: długo śpią, jedzą to, co lubią, spotykają się z bliskimi i unikają kłótni. Niektórzy robią coś drobnego, czego chcieliby robić więcej w nowym roku, na przykład wybierają się na krótką wycieczkę.
Cziczilaki: gruzińskie drzewko noworoczne
Cziczilaki wygląda jak mała biała jodełka z loczków. Na początku jest prostym kijem z leszczyny, czasem z orzecha włoskiego. Wytwórca podgrzewa kij nad ogniem, żeby wyginał się bez pękania, i zdejmuje z niego korę. Potem ostrym nożem struga od dołu ku górze długie, cienkie wióry. Każdy wiór pozostaje przytwierdzony blisko czubka i opada miękkim lokiem. Setki takich wiórów tworzą gałęzie. Małe cziczilaki mają ok. 20 cm wysokości, a największe dochodzą do ok. 3 m.
Zwyczaj pochodzi z zachodniej Gruzji, przede wszystkim z Gurii, Megrelii i Imeretii. Loki nazywa się „brodą Basili”, od świętego Bazylego Wielkiego, którego święto przypada na Stary Nowy Rok. Badacze kultury ludowej widzą w cziczilaki także drzewo życia, życzenie dostatku w nadchodzącym roku. Rodziny ozdabiają je suszonymi owocami, słodyczami, czurczchelą i kolorowymi wstążkami. Dawne cziczilaki z Gurii miały na czubku mały krzyż z granatami lub jabłkami, a tuż pod czubkiem wianek z bluszczu i czerwonych jagód.
Po świętach cziczilaki nie chowa się do szafy. W okolicach Chrztu Pańskiego, 18 lub 19 stycznia, rodziny palą je na dworze. Ogień ma podobno zabrać ze sobą kłopoty starego roku. Dziś cziczilaki można zobaczyć w domach w całym kraju, często obok zwykłej choinki. Stoją też w witrynach sklepów i hotelowych holach. W niektórych latach w pałacu Orbelianich, rezydencji prezydenta w Tbilisi, ustawia się całą ich ekspozycję.
Mekwle: pierwszy gość w nowym roku
Najpilniej przestrzeganym noworocznym zwyczajem w Gruzji jest mekwle, czyli pierwsza osoba, która wejdzie do domu. Nazwa pochodzi od słowa kwali, czyli ślad stopy albo bruzda. W dawnych wsiach rolniczych pierwszy gość wyorywał kiedyś pierwszą rytualną bruzdę w roku, a po domu rozsypywano ziarno, by zapewnić dobre plony. Z czasem z tej roli został tylko szczęśliwy pierwszy krok przez próg. Wciąż jednak traktuje się go poważnie.
Wierzy się, że od tego, kto pierwszy przekroczy próg, zależy cały rok rodziny. Dlatego mekwle wybiera się z wyprzedzeniem. Ma to być osoba pogodna, życzliwa i zdrowa, której miniony rok się udał. Mekwle wchodzi prawą nogą, życzy domownikom zdrowia i dostatku i obsypuje gospodarzy słodyczami. Gospodarze odwdzięczają się własnymi słodyczami i sadzają gościa na honorowym miejscu przy stole.
Dziś większość rodzin za pierwszego gościa uważa tego, kto przyjdzie po północy 1 stycznia. Niektórzy zostawiają tę wizytę na rano 2 stycznia, czyli na Bedobę, więc zapytaj gospodarzy, którego zwyczaju się trzymają. Nazwa zmienia się w zależności od regionu. W Megrelii pierwszy gość to kuczcha, a w Adżarii mperchawi. Dawne obrzędy były jeszcze bogatsze. Mekwle przychodził o świcie z drewnianą tacą z obrzędowym pieczywem, winem, miodem i cziczilaki, a w Adżarii wprowadzano niegdyś do domu przewiązanego wstążkami barana. Jeśli rok się nie uda, winą bywa – pół żartem – obarczany mekwle.
Noworoczna supra: co Gruzini jedzą i piją
Noworoczny stół to pełna supra, czyli gruzińska uczta, którą prowadzi mistrz toastów zwany tamadą. Inaczej niż w restauracji prawie wszystko trafia na stół od razu i zostaje na nim przez całą noc. W końcu talerze stoją jeden na drugim. Rodziny siadają do stołu późnym wieczorem, przerywają ucztę na toast o północy i biesiadują dalej do wczesnych godzin porannych. W Nowy Rok, 1 stycznia, stół nakrywa się ponownie dla gości, a resztki wystarczają na kilka dni.
| Danie lub napój | Co to jest | Warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Saciwi | Zimny indyk lub kurczak pod gęstym sosem z orzechów włoskich, czosnku i przypraw | Główne danie na stole; na święta wybiera się indyka |
| Pieczone prosię | Całe prosię podawane z adżiką, ostrą pastą z czerwonej papryki | Przyrządzane głównie w domu; w Megrelii bywa faszerowane kuczmaczi, potrawą z podrobów i orzechów włoskich |
| Chaczapuri | Chleb z serem w regionalnych wersjach | W Megrelii piecze się na święta wersję z podwójną porcją sera |
| Placek guryjski | Wypiek w kształcie półksiężyca nadziewane serem i jajkiem na twardo | Pieczony w Gurii i Imeretii, przede wszystkim na Stary Nowy Rok |
| Świąteczne pieczywo | Na zachodzie placki kukurydziane mczadi; w Kartlii bochenki basila i małe chlebki losu | 31 grudnia piekarnie szybko się wyprzedają, więc zrób zakupy wcześnie |
| Pchali i sałatki | Pasty ze szpinaku, buraków lub pora z orzechami włoskimi; często sałatka ziemniaczana Olivier | Olivier to zwyczaj z czasów radzieckich, który przetrwał |
| Owoce i orzechy | Mandarynki, granaty, persymony i całe orzechy włoskie | Pełne miski stoją na stole całymi dniami |
| Gozinaki i czurczchela | Orzechy włoskie zatopione w miodzie; sznury orzechów włoskich zanurzanych w gęstym soku winogronowym | Dwa noworoczne przysmaki |
| Wino i bąbelki | Przez całą noc wino domowe lub z kwewri, o północy gruzińskie wino musujące | Czacza, czyli wódka z winogron, pojawia się później |
Każdy region dodaje coś od siebie. W Raczy na stół trafia para bułeczek z serem zwanych baczuli: jedna na pożegnanie starego roku, druga na powitanie nowego. W Górnej Adżarii garnek gotowanej kukurydzy symbolizuje dobre plony. W Chewsuretii na świątecznym bochenku odciska się kształty krzyża, byka i kłosa.
Do noworocznej supry możesz dołączyć na trzy sposoby. Restauracje w Tbilisi i w kurortach sprzedają kolacje sylwestrowe ze stałym menu, muzyką na żywo i tamadą. W rodzinnym pensjonacie w Kachetii lub w górach gospodarze mogą posadzić cię przy własnym stole. Może cię też zaprosić do domu gruziński przyjaciel, a to najserdeczniejsza opcja ze wszystkich. Przynieś mały prezent, na przykład słodycze, wino albo coś ze swojego kraju. Rozkładaj siły, bo nowe półmiski pojawiają się jeszcze długo po tym, jak się najesz.
Gozinaki: noworoczny przysmak z miodu i orzechów włoskich
Gozinaki to w Gruzji smak Nowego Roku. Najpierw praży się orzechy włoskie, potem gotuje miód tak długo, aż zacznie tężeć przy stygnięciu, wsypuje do niego orzechy, a gorącą masę rozwałkowuje na mokrej desce. Kiedy stwardnieje, kroi się ją w romby. Miód oznacza słodki rok, a orzechy dostatek, dlatego zaraz po północy talerz z gozinaki krąży wokół stołu.
Wiele rodzin wciąż robi gozinaki samodzielnie w ostatnich dniach grudnia. Sklepy i bazary sprzedają je przez całą zimę, są też na straganach jarmarku bożonarodzeniowego w Tbilisi. Jeśli chcesz zrobić je w domu, skorzystaj z naszego przepisu na gozinaki, w którym wyjaśniamy, jak sprawdzić miód w zimnej wodzie.
Gdzie spędzić sylwestra w Gruzji: miasto, śnieg, morze czy kraina wina
Od miejsca, w którym spędzisz tę noc, zależy cały wyjazd. Tabela porównuje główne opcje, a niżej każdą krótko opisujemy.
| Gdzie | Z Tbilisi | Atuty | Kiedy rezerwować |
|---|---|---|---|
| Tbilisi | W mieście | Iluminacje, jarmarki, fajerwerki oglądane ze wzgórza, restauracje i kluby | Do początku listopada (pokoje w centrum) |
| Gudauri | Ok. 120 km, ok. 2–2,5 godz. samochodem | Narty, głęboki śnieg i uroczyste kolacje w hotelach | 2–3 miesiące wcześniej |
| Bakuriani | Ok. 180–190 km, ok. 3–3,5 godz. samochodem | Rodziny, łagodne stoki, sanki i domki | 2–3 miesiące wcześniej |
| Batumi | Ok. 4 godz. najszybszymi pociągami | Łagodna pogoda, choinka nad morzem i wielki koncert plenerowy | 1–2 miesiące wcześniej |
| Kachetia (Sighnaghi, Telavi, Kwareli) | Ok. 2 godz. samochodem | Spokojna supra z domowym winem przy stole rodziny prowadzącej pensjonat | 1–2 miesiące wcześniej |
| Mestia (Swanetia) | 8–9 godz. samochodem albo małym samolotem, gdy pozwala pogoda | Śnieg, kamienne wieże i stoki Hacwali | 2–3 miesiące wcześniej |
Tbilisi: iluminacje, tłumy i fajerwerki
Stolica to dobry wybór, jeśli szukasz tłumów i wielkomiejskiej atmosfery. Od połowy grudnia centrum jaśnieje, a plac przy górnym końcu Alei Rustawelego wypełnia jarmark „Noworoczna Wioska” ze straganami, lodowiskiem i główną choinką. Stragany, choinkę i iluminacje opisujemy w poradniku o jarmarku bożonarodzeniowym w Tbilisi. Na naszej stronie o noworocznych iluminacjach i jarmarkach w Tbilisi podajemy terminy sezonu, gdy tylko miasto je potwierdzi.
W samą noc sylwestrową w 2025 r. miasto zorganizowało bezpłatny koncert na placu Pierwszej Republiki. Prawdziwym widowiskiem są jednak fajerwerki oglądane z góry. Przed 23:00 wejdź na Narikalę, na Mtacmindę albo w uliczki dzielnicy Betlemi. W sezonie 2025/26 kolejka linowa z Parku Rike na Narikalę kursowała do 3:00, a metro i autobusy miejskie były bezpłatne od północy do 3:00. W tym roku można spodziewać się podobnego planu, ale pod koniec grudnia sprawdź komunikat miasta.
Gudauri i Bakuriani: Nowy Rok na śniegu
Wiele gruzińskich rodzin wita nowy rok w górach, więc w obu dużych ośrodkach narciarskich jest gwarno i tłoczno. Gudauri leży na wysokości ok. 2000 m n.p.m. przy Gruzińskiej Drodze Wojennej, ok. 120 km od Tbilisi. Ma najwięcej wyciągów i najdłuższy sezon. Tutejsze hotele sprzedają kolacje sylwestrowe z muzyką, więc w dzień możesz jeździć na nartach, a wieczorem ucztować.
Bakuriani, położone nad Borjomi na wysokości ok. 1700 m n.p.m., to wybór dla rodzin. Stoki są tu łagodniejsze, a dzieci mogą zjeżdżać na sankach i jeździć na łyżwach. Wiele grup wynajmuje domek na cały tydzień. Jazda z Tbilisi trwa ok. 3–3,5 godz. Według rządu mała kolejka Kukuszka z Borjomi ma wrócić na trasę w grudniu 2026 r.; jeśli tak się stanie, będzie to powolny i malowniczy sposób dojazdu.
Śnieg to loteria. W sezonie 2025/26 pierwsze wyciągi ruszyły 20 grudnia w Bakuriani i 27 grudnia w Gudauri. Do połowy października nie ogłoszono żadnych oficjalnych terminów na sezon 2026/27, choć jeden blog podróżniczy spodziewa się 20 grudnia. Zarezerwuj pokój z możliwością bezpłatnego anulowania, a o karnetach i trasach przeczytaj w naszych poradnikach o nartach w Gudauri i w Bakuriani. Goderdzi w górach Adżarii i Mestia w Swanetii to spokojniejsze miejsca na śnieg, ale oba leżą daleko od Tbilisi.
Batumi: Nowy Rok nad Morzem Czarnym
Batumi to dobry wybór dla każdego, kto chce przywitać Nowy Rok bez siarczystego mrozu. Popołudnia na początku stycznia są zwykle łagodne, ale często pada, więc spakuj kurtkę przeciwdeszczową. Liczby znajdziesz na stronie o pogodzie w Batumi w styczniu. W 2025 r. miasto zapaliło główną choinkę na Placu Europy 22 grudnia. Obok ruszył jarmark noworoczny ze stoiskami z jedzeniem i rękodziełem oraz sceną. Nowy rok powitano wielkim koncertem plenerowym, a sezon zamknął 7 stycznia koncert bożonarodzeniowy.
Wzdłuż nadmorskiego bulwaru stoją palmy owinięte lampkami, a w Nowy Rok przyjemnie się tam spaceruje. Najszybsze pociągi z Tbilisi jadą ok. czterech godzin. W okresie świątecznym miejsca szybko się wyprzedają, więc kup bilet jak najwcześniej.
Kachetia: spokojna uczta w krainie wina
Jeśli chcesz spędzić Nowy Rok spokojnie, jedź na wschód, do Kachetii, głównego regionu winiarskiego, ok. dwóch godzin od Tbilisi. Wiele małych hoteli i rodzinnych pensjonatów w Sighnaghi, Telavi i Kwareli przygotowuje własną suprę sylwestrową z winem z kwewri w piwnicy. Fajerwerki słychać z wiosek w dolinie, ale noc jest swojska, a nie na pokaz. 1 stycznia w Dolinie Alazani panuje cisza, a w pogodny dzień horyzont wypełnia ośnieżony Kaukaz.
Dwie praktyczne uwagi. Rodzinne winiarnie często są zamknięte 1 i 2 stycznia, więc degustacje umawiaj z wyprzedzeniem. Krótsza droga do Telavi przez przełęcz Gombori bywa też zamykana po obfitych opadach śniegu. Sprawdź stan drogi albo jedź dłuższą główną drogą przez Sagaredżo.
Co jest otwarte, a co zamknięte 1 i 2 stycznia w Gruzji
Zgodnie z Kodeksem pracy oba dni są wolne od pracy. Gruzja nie przenosi świąt, które wypadają w weekend, więc w 2027 r. drugi dzień wolny przepada, bo przypada w sobotę. 31 grudnia jest zwykłym dniem roboczym, ale wiele urzędów i sklepów zamyka się wcześniej po południu. Oficjalne informacje zebraliśmy na naszej stronie o Nowym Roku i Bedobie. Poniższą tabelę traktuj orientacyjnie i sprawdzaj wszystko, od czego zależą twoje plany.
| Usługa | 1 i 2 stycznia | Wskazówka |
|---|---|---|
| Banki i urzędy | Zamknięte | Bankomaty działają; noś przy sobie trochę lari do małych sklepów |
| Supermarkety i centra handlowe | Przeważnie otwarte, 1 stycznia często krócej | Wodę i przekąski kup 31 grudnia |
| Małe sklepy i bazary | Wiele zamkniętych 1 stycznia, 2 stycznia ruch wraca | W Nowy Rok Bazar Dezerter jest w połowie pusty |
| Restauracje i kawiarnie | Część zamknięta, inne otwarte od popołudnia | Dzwoń wcześniej, zwłaszcza w małych miastach |
| Muzea | Wiele zamkniętych 1 stycznia, niektóre także 2 stycznia | Cerkwie i atrakcje na świeżym powietrzu są otwarte |
| Metro, autobusy i pociągi | Kursują, czasem według rozkładu świątecznego | W sezonie 2025/26 nocne metro i autobusy były bezpłatne |
| Taksówki | Mniej kierowców, długie czekanie, wyższe ceny | Na lotnisko zamów transfer |
| Apteki | Duże sieci mają apteki czynne 24 godziny na dobę | Sprawdź, która jest najbliżej hotelu |
| Wyciągi narciarskie | Czynne, jeśli sezon już się zaczął | Świąteczne tłumy: bądź przy wyciągu wcześnie |
| Rodzinne winiarnie | Często zamknięte | Umawiaj wizyty z wyprzedzeniem |
Prawosławne Boże Narodzenie w Gruzji 7 stycznia
Gruzińskie Boże Narodzenie, zwane Szoba, przypada sześć dni po Nowym Roku, 7 stycznia, bo Gruziński Kościół Prawosławny trzyma się kalendarza juliańskiego. 25 grudnia jest w Gruzji zwykłym dniem pracy. Najgorliwsi wierni aż do Bożego Narodzenia zachowują post bożonarodzeniowy i nie jedzą mięsa, mleka ani jajek. Dlatego na niektórych noworocznych stołach nie ma mięsa.
Wieczorem 6 stycznia rodziny stawiają w oknie zapaloną świecę. W wielkich cerkwiach Tbilisi, przede wszystkim w soborze Trójcy Świętej (Sameba), odprawia się nocne nabożeństwa, które trwają do wczesnych godzin porannych. Po południu 7 stycznia przez centrum przechodzi bożonarodzeniowy pochód Alilo z kolędami, ikonami i wozami, na które zbiera się dary dla potrzebujących. W 2026 r. wyruszył ok. 14:00. Dzień 7 stycznia jest wolny od pracy, a więcej o nabożeństwach i odpowiednim stroju piszemy na naszej stronie o prawosławnym Bożym Narodzeniu.
Stary Nowy Rok 14 stycznia
Tydzień po Bożym Narodzeniu przypada Stary Nowy Rok, czyli Nowy Rok według kalendarza juliańskiego. Późnym wieczorem 13 stycznia rodziny zbierają się na skromniejszej kolacji, a o północy niebo rozświetla druga, rzadsza fala fajerwerków. 14 stycznia urzędy, sklepy i muzea działają normalnie, bo nie jest to dzień wolny.
To także dzień świętego Bazylego, dlatego niektórzy nazywają go Basilobą. W Gurii to Kalanda. W jego wigilię mężczyźni z guryjskiego domu znosili niegdyś do piwnicy z winem świąteczny placek, cziczilaki i dzban. Gospodarz bez słowa je rozstawiał, klękał i modlił się do świętego Bazylego za domowników. Potem rozłupywano orzech włoski, żeby odczytać z niego los rodziny: pełne jądro było dobrym znakiem. Guria i Imeretia wciąż pieką na ten dzień swój placek w kształcie półksiężyca z serem i jajkiem. Więcej o tym dniu piszemy na naszej stronie o Starym Nowym Roku.
Noworoczny wyjazd do Gruzji: praktyczne wskazówki
- Rezerwuj wcześnie. Pokoje na okres od 28 grudnia do 3 stycznia znikają najszybciej i są najdroższe. Postaraj się zarezerwować nocleg do początku listopada, a w ośrodkach narciarskich wybierz opcję bezpłatnego anulowania na wypadek, gdyby śnieg się spóźnił.
- Przyjedź do 30 grudnia. Loty w okresie Nowego Roku i Bożego Narodzenia zapełniają się Gruzinami wracającymi do domu, a 31 grudnia trudno o taksówkę.
- Z wyprzedzeniem zarezerwuj transfery na lotnisko i z lotniska oraz na wszystkie wyjazdy poza miasto między 31 grudnia a 2 stycznia.
- Miej gotówkę. Banki są zamknięte przez dwa dni, a na bazarach, w małych sklepach i wiejskich pensjonatach wolą banknoty w lari.
- Wykup ubezpieczenie. Ubezpieczenie turystyczne z kosztami leczenia jest w Gruzji obowiązkowe dla turystów z zagranicy (od 1 stycznia 2026 r.), a jeśli planujesz jeździć na nartach, polisa powinna obejmować także narciarstwo.
- Spakuj się na zimne noce. Przed wyjazdem sprawdź pogodę w Gruzji w grudniu i w styczniu. Nocą temperatura w Tbilisi oscyluje wokół zera, a w ośrodkach narciarskich jest znacznie zimniej.
- Weź słodycze. Przez całe święta Gruzini obdarowują się czekoladkami i cukierkami, a pudełko słodyczy z twojego kraju to świetny prezent dla gospodarza lub przewodnika.
- Naucz się życzeń. „Gilotsavt akhal tsels!” znaczy „Szczęśliwego Nowego Roku!”. Około 7 stycznia przejdź na „Gilotsavt shobas!”, czyli „Wesołych Świąt!”.
Każda wycieczka Maspindzeli jest prywatna, dlatego odbywa się w wybranym przez ciebie terminie, także w święta, i dla grupy dowolnej wielkości. Przewodnik mówiący w twoim języku pokaże ci świąteczne iluminacje, posadzi cię przy rodzinnym stole w Kachetii albo zawiezie na śnieg. Na stronie każdej wycieczki sprawdzisz, co obejmuje cena.
Nowy Rok w Gruzji: najczęstsze pytania
Jak obchodzi się Nowy Rok w Gruzji?
Długą rodzinną suprą w domu 31 grudnia, fajerwerkami z każdej ulicy o północy i odwiedzinami u przyjaciół przez całą noc. 1 i 2 stycznia to dni wolne od pracy, a 2 stycznia, czyli Bedoba, jest dniem szczęścia. W wielu domach stoi też cziczilaki, a na stole pojawia się talerz gozinaki.
Czy w Gruzji Nowy Rok jest ważniejszy niż Boże Narodzenie?
Tak. Nowy Rok to główne święto rodzinne i najważniejsza noc zabawy, co jest pozostałością czasów radzieckich, kiedy święta cerkiewne wyparto z życia publicznego. Boże Narodzenie przypada 7 stycznia i jest spokojniejsze, bardziej religijne.
Czym jest cziczilaki?
To gruzińskie drzewko noworoczne: kij z leszczyny lub orzecha włoskiego wystrugany w setki cienkich białych loczków i ozdobiony suszonymi owocami i słodyczami. Pochodzi z zachodniej Gruzji. Rodziny palą je w okolicach Chrztu Pańskiego, 18 lub 19 stycznia, by pożegnać kłopoty starego roku.
Na czym polega gruziński noworoczny zwyczaj pierwszego gościa?
Pierwsza osoba, która w nowym roku wejdzie do domu, to mekwle; wierzy się, że przynosi rodzinie szczęście. Rodziny z wyprzedzeniem wybierają do tej roli kogoś życzliwego, komu dopisuje szczęście. Mekwle wchodzi prawą nogą i obsypuje gospodarzy słodyczami.
Co Gruzini jedzą w sylwestra?
Saciwi, czyli indyk lub kurczak w sosie orzechowym, to najważniejsze danie na stole. Towarzyszą mu pieczone prosię, chaczapuri, pchali, sałatki, mandarynki i granaty. Na słodko są gozinaki i czurczchela, a o północy wiele rodzin wznosi toast gruzińskim winem musującym.
Czy 1 stycznia w Gruzji wszystko jest zamknięte?
Nie. Banki i urzędy są zamknięte w oba dni, podobnie jak wiele małych sklepów i muzeów. Supermarkety, centra handlowe, apteki, metro i pociągi działają. Restauracje i transfery rezerwuj z wyprzedzeniem.
Gdzie najlepiej spędzić sylwestra w Gruzji?
W Tbilisi, jeśli chcesz iluminacji i fajerwerków, w Gudauri lub Bakuriani, jeśli szukasz śniegu i nart, w Batumi, jeśli wolisz łagodniejszą pogodę nad morzem, a w Kachetii, jeśli marzy ci się spokojna supra przy winie. Gdziekolwiek pojedziesz, rezerwuj do początku listopada.
Czy turyści mogą wziąć udział w gruzińskiej noworocznej suprze?
Tak. Wiele restauracji i hoteli w kurortach sprzedaje kolacje sylwestrowe z tamadą i muzyką na żywo, a niektóre rodzinne pensjonaty sadzają gości przy własnym stole. Rezerwuj z kilkutygodniowym wyprzedzeniem, przynieś mały prezent i rozkładaj siły.




























